Primus

De ſumma trinitate

Fo. IIII

a rituſſanctꝰ ⁊ illa nō eſt generāsneqꝫ genita neqꝫ ꝓcedēs vndel aſſerit ꝙ ille nō tā trinitatē qͣꝫ qͣternitatē aſtruebat in deo videticꝫ tres ꝑſonas: et illā cōmunēeſſentiā qͣſi quartā manifeſte ꝓteſtās ꝙ nulla res eſt q̄ ſit pat̓ etfiliꝰ ⁊ ſpūſſanctꝰ: nec ē eſſentia:nec ſub̓a: nec natura: qͣꝫuis concedat ꝙ pater ⁊ filius ⁊ ſpūſſanctus ſunt vna eſſentia vna ſubſtātia vnaqꝫ natura: verū vnitatē hmōi nō verā ⁊ ꝓpriā ſedqͣſi collectiuā ⁊ ſimilitudinariāeſſe fatet̉ quēadmoduꝫ dicunt̉multi homīes vnꝰ ppl̓us: ⁊ multi fideles vna eccleſia: ⁊ iuxta illud: ml̓titudinis credentiū eratcor vnū ⁊ aīa vna ⁊ qui adheretdeo vnus ſpiritꝰ eſt cū illo. Itē? ille qui plantat ⁊ qui rigat vnūſunt ⁊ om̄s vnū corpus ſumusin xp̄o. Rurſus in libro regū populus meus et ppl̓us tuus vnūſunt. Ad hanc aūt ſuā ſententiāabſtruendā illud potiſſimū verbū inducit qd̓ xp̄s d̓ fidelibꝰ ingqͥt in euāgelio: volo pat̓ vt ſinth vnū in nob̓ ſicut et nos vnū ſuī mus: vt ſint ꝯſūmati ī vnū. nōkem̄ vt ait fideles xp̄i ſunt vnū .i.quedā vna res que cōmunis ſitomībus ſed hoc mō ſūt vnū i.vna eccl̓ia ꝓpter catholice fideivnitatē ⁊ tandē vnū regnū ꝓpt̓vnionē indiſſolubilis charitatꝭquēadmodū in canonica Ioannis apl̓i epl̓a legit̉: qꝛ tres ſūt qͥī teſtimoniū dāt ī celo pat̓ et filiin ⁊ ſpūſſanctꝰ: et hi tres vnū ſtatimqꝫ ſubiungit̉ ⁊ tres ſunt quiteſtimoniū dant in terra ſpiritꝰaqua ⁊ ſanguis. ⁊ hi tres vnumſunt ſicut in quibuſdam codicibus inuenit̉. ¶ Nos autē ſacroapprobante cōcilio credimus etconfitemur cum Petro: ꝙ vna

quedaꝫ ſumma res eſt incōprehenſibilis quideꝫ et ineffabilisque veraciter eſt pater et filius⁊ ſpūſſanctus tres ſimul ꝑſoneac ſigillatim quelibet earūdeꝫ:⁊ id̓o in deo ſolūmodo trinitaseſt non quaternitas qꝛ quelibettriū ꝑſonaꝝ eſt illa res videlicꝫſubſtātia eſſentia ſeu natura diuina que ſolū eſt vniuerſoꝝ pͥncipiū: preter qd̓ aliud inuenirer̄ nō poteſt: ⁊ illa res nō eſt genesrans neqꝫ genita nec ꝓcedens:ſed eſt pater qui generat: ⁊ filiqui gignit̉ ⁊ ſpūſſanctus quicedit vt diſtinctiōes ſint in ꝑſotnis ⁊ vnitas ī natura. Licꝫ igit̉yalius ſit pater alius filius aliusſpirituſſanctꝰ: nō tamē aliudid qd̓ eſt pater et filiꝰ et ſpāſſanxctus idē oīno vt ẜm orthodoxāet catholicā fidem cōſubſtātiales eſſe credant̉. Pater em̄ abeterno filiū generando ſuā ſubyſtantiā ei dedit iuxta quod ipſeteſtat̉ pater qd̓ dedit mihi maius omnibꝰ eſt: ac dici non pōtꝙ partē ſubſtantie ſue ille dederit ⁊ partem ipſe ſibi retinuerit:cum ſubſtātia patris indiuiſibizlis ſit vtpote ſimplex oīno: ſednec dici poteſt ꝙ pater in filiumtranſtulerit ſuam ſubſtantiā generādo quaſi ſic dederit eā filioꝙ nō retinuerit ipſam ſibi: alioquin deſijſſet eſſe ſubſtātia. Patet ergo ꝙ ſine vlla diminutiōefilius naſcendo ſubſtantiaꝫ patris accepit et ita pater et filiushabent eandem ſubſtantiaꝫ: etſic eadem res eſt pater et filiusnecnon ⁊ ſpirituſſanctꝰ ab vtrogqꝫ procedens. ¶ Cum ergo vecritas pro fidelibus ſuis orat adpatrem volo inquiens vt ipſidſint vnum in nobis: ſicut ⁊ nosē vnum ſumus. hoc nomen vnū

ꝓ monaſterio cui prefuit Ioachim. a ¶ Non eſt generās adiectiue tenet̉ .i. nō generat licꝫ ſit ꝑſona generās. b ¶ Aſſerit.ſcꝫ Ioachim. c ¶ Qd̓ ille .ſ. Petrusᵐ. d ¶ Et qͥ plantat. ſcꝫp̄dicādo. e ¶ Et qui rigat baptiſando in epl̓a ad corinthios.¶ Unū corpus: vnionē charitatis ⁊ ſpū: de cōſe. diſt. iiij. queris a me. g ¶ Vt ſintvnū .i. eiuſde volūtatꝭ.h ¶ Nos vnū .ſ. vnion nature. i ¶ Nōem̄: hic rn̄. cōciliū autoritatibꝰ Ioachim.f ¶ Ait .ſ. Ioachim.lPater ⁊ filiꝰ: pat̓dedit teſtimoniū deitatis qn̄ dixit: hic ē filius meus dilectꝰ inquo mihi bene cōplacui: ip̄m audite. filiusdedit teſtimoniū deitatis quādo in mōtetrāſfiguratus potentiā deitatis ⁊ ſpeciemct̓ne btītudinis oſtendit. ſpūſſanctus deditteſtimoniū: qn̄ ſuperbaptiſatū in ſpecie columbe requieuit: velqn̄ ad inuocationemnomīs xp̄i corda credentiū impleuit.m ¶ Et hi tres vnū.id eſt indifferens quoad dandā gratiā. velvnū. id eſt vnius ſubſtantie vel eſſentie.n ¶ In t̓ra .ſ. ꝙ xp̄sfuit homo. jͣ. de cele.miſſa. in quadam.o ¶ Spiritus .i. hūana anima quā emiſitin paſſiōe. p ¶ Sanguis ⁊ aqua: que fluxerunt de altare xp̄i:vt ī decre. pre. in quadam ⁊ fuit vera aqua⁊ non aquaticus humor: vt quidam heretici mentiunt̉.q ¶ At hi tres vnumſunt: nō natura eiuſdem ſubſtātie: ſed cooꝑatione eiuſdē myſterij: qꝛ ſpūs ꝑ adoptionē nos filios dei fecit: aqua fecit nos filios dei per ablutionē baptiſmi: ſanguisꝑ redemptōeꝫ gratie.r ¶ Non eſt generāsid eſt nō generat: ſedeſt ꝑſona generans.s ¶ Neqꝫ genita. no.ad intelligentiā ꝑſonarū ī trinitate ꝙ nominū quedā ſunt eſſentialia: quedā ſunt ꝑſonalia quedam notionalia. Eſſentialia ſunt que in ſingulari numero dicunt̉ congrue de tribꝰ ꝑſonis ſigillatim vt deus bonus: deus iuſtus eternus omnipotens et ſimilia. in plurali ꝟo numero incōgrue dicunt̉ iuxta illud Athanaſij: ⁊ non tres dij: ſed vnus eſt deusBerſonalia ſunt que ſupponunt ꝑſonam et in ſingulari numero tm̄: vt pater ⁊ filius ⁊ ſpūſſanctus. Notionalia ſunt que notant diſtinctionē in ꝑſonis vt generans generata ⁊ procedens.

Iſta notionalia cum veniunt adiectiue dicunt̉ tm̄ de ꝑſonis ⁊non de eſſentia: ſed quādo tenent̉ ſubſtantiue tūc dicunt̉ tamde abſentia qͣꝫ de ꝑſonis. vnde hec ꝓpoſitio ſimpliciter eſt vera:pater eſt generans: ſiue hec dictio generans teneat̉ adiectiue ſiue ſubſtantiue. Si autē dicat̉ ſubſtantia diuina eſt genetans. ſihec dictio generās teneatur adiectiue falſa ē: quia vellet notare diſtinctionē in diuina eſſentia ſi teneat̉ſubſtantiue vera eſt:quia tunc eſt ſenſusſubſtantia diuina eſtgenerās. id eſt ꝑſonaque generat. vnde nomina iſta generās genita ⁊ ꝓcedens adiūcta nominibꝰ ꝑſonarum diſtinctionē notant ꝑſonarum. iuncta ꝟo cum nomībusiſtis ſubſtantia natura ſeu eſſentia diuinatenent̉ ſubſtantiue: ⁊notant eſſentiā tm̄.t ¶ Natura: hec eſtilla ſumma res quaꝫdixit magiſter. P.v ¶ Alius pat̓ aliusfilius: diſiūctiua ſiuepartitiua nomina vtvnꝰ aliquis aliꝰ duo:⁊ ſimilia aliquādo ſignificant eſſentiā aliquādo nō. Nominapartitiua iuncta cumnomībus ꝑſonalibuset nō eſſentialibus inmaſculino et feminino genere notant diſtinctionē in ꝑſonis:pater eſt vnus: filiuseſt alius. pat̓ et filiusſunt duo. Iuncta ꝟonomībꝰ eſſentialibusita ꝙ eis īnitant̉ eſſētiā notant: vt pater ēvnus deus: pater ⁊ filius ſunt vna eſſentiaIn neutro ꝟo generetm̄ eſſentiā notāt: pater ⁊ filius ſunt vnū.id eſt vna res: et ideooptime dicit alius pater alius filius .i. aliaeſt ꝑſona patrꝭ et aliaperſona filij nō tamēaliud īmo idem ſuntin ſubſtantia: vt iampatet. x ¶ Orthodoxam. id eſt rectam: aborthos qd̓ eſt rectum⁊ doxa qd̓ eſt ſcriptura qͣſi recta ſcriptura.y ¶ Ei dedit. vnde Augꝰ. nihil. habet filius qd̓ nō nocendo apatre acceperit. z ¶ Simplex oīno: de hoc dicas: vt. sͣ. c. ꝓxi.a ¶ Procedens .ſ. ꝑ inſpirationē: de cōſe. diſt. vlti. c. penul. ī fi.b ¶ Cum ergo veritas: dicit: reſpōdendo autoritati p̄dicte volo pater ⁊cͣ. ⁊ eam exponit quā inducebat ꝓ ſe Ioachim: ⁊ exponit qͣliter intelligat̉ hoc verbū vnū: ⁊ ꝑ hoc etiā alijs autoritatibus reſpōdet̉. c ¶ Orat: in euangelio Ioh̓is. d ¶ Unūin nobis .i. vniti nobis vnionē ſpūs. e ¶ Unū ſumꝰ: h̓ in alia

a iiij