pate̓t diſcentibꝰ ad doctrināverū qm̄ ī multis ecc̄ijs id mimine obſeruatur. nos pͥdcm̄roborātes ſtatutū adicimꝰ utnō ſolū in qualib et cathedraliecc̄ia ſꝫ etiā in alijs quaꝝ ſufficere poterūt facultates cōſtituatur magiſter idoneus a p̄lato cū capl̓o ſeu maiori et ſaniori ꝑte capl̓i eligēdus. qͥ clericos ecc̄iaꝝ ip̄aꝝ gratis ingͣmatica facultate ac alioſ inſtruat iuxta poſſe. ¶ Sanemetropoliſ ecc̄ia theologū nͥlominus habeat qui ſacerdotes et alios ī ſacra pagina doceat et ī hijs p̄ſertim informeque adcurā animaꝝ ſpectarenoſcūtur. aſſignetur aūt cuilibet magiſtroꝝ a capl̓o vniusp̄bēde ꝓuētus ⁊ ꝓ theologo ametropolitano tātūdē non ꝙꝓpter hoc efficiatur canonicuſſed tamdiu redditus ip̄os ꝑcipiat quādiū ꝑſtiterit in docedo. qd̓ ſi forte de duobꝰ eccleſia metropoſ. grauetur theologo iuxta modū p̄dictumip̄a ꝓuideat. gramatico veromalia ecc̄ia ſue ciuitatis ſiuedioc̄. q̄ ſufficere valeat faciatꝓuideri. ¶Onorius. iij.per ſpecula ⁊ jͣ. volu¶ mus ⁊mādamus ut ſtatutū in ꝯcil̓. gn̓ali de magiſtriſtheologis ꝑ ſingulas metropoles ſtatuendis inuiolabiliter obſeruetur. ſtatuentes utquia ſuꝑ hoc ꝓpter raritatemmagiſtroꝝ ſe poſſent forſitāaliqui excuſare ab eccīaꝝ p̄latis et capl̓is ad theologice

ꝓfeſſionis ſtudiū aliqui docibiles deſtinētur. qui cū doctifuerint in dei ecc̄ia velut ſplendor fulgeāt firmamenti ex quibus poſtmoduꝫ copia poſſithabei̓ doctoꝝ qui velut ſtellein ꝑpetuas eternitates māſuriadiuſticiā valeant plurimoserudire. quibꝰ ſi ꝓprij ꝓuētusecc̄iaſtici non ſufficiūt p̄dictineceſſaria ſubminiſtrent. Pocētes vero ī theologica facultate dum in ſcolis docuerint ēſtudētes in ip̄a integre ꝑ annos quīqꝫ ꝑcipiāt de licētia ſe.ap. ꝓuentus p̄bēdaꝝ et bn̄ficioꝝ ſuorum non obſtāte aliqua ꝯtraria ꝯſuetudīe vel ſtatuto. cū denario fraudari nondebeāt in vinea dn̄i oꝑantes.De iudeis et ſarracenis et eoE ꝯcil̓. math̓. rū ſeruis.Reſenti ꝯcilio ſancimus ut nullū xp̄ianūmācipiū iudeo ſeruiatſed datis. xij. ſolidis ꝓ quolibet bono mācipio ip̄m quicūqꝫ xp̄ianoꝝ ſeu ad ingenuitatē ſcū ad ẜuiciū licētiā habeatredimēdi et ſi xp̄ianus fie̓i defiderat et nō ꝑmittitur idē fiatquia nephas eſt quē xp̄s redemit blaſphemū xp̄i in fuitutis vīculis detine̓. O Rreg̓.Vltoꝝ ad nos ⁊. qͣ. nulepiſcopo lucen̄.li iudeo liceat xp̄ianū mancipiū in ſuo dominio retinere. ſꝫſi qui apud eos inueniūtur libertas eis ẜuetur. ¶ Hij veroqui in poſſeſſionibꝰ eoꝝ ſuntlicet legū diſtrictōe ſint liberi

e¶ Prebēde. quid ſi nonvacat aliqua p̄bēda. expectetur quouſqꝫ vacetnūquid canonici tenentualiū eligere ut numerusſit plenus cum ille magiſter nō ſit canonicus. videtur ꝙ ſic. s. de inſti cū inecc̄ia. ff. de decur̓. l. gn̓aliter. §. pnl̓. et ſi canoīci adtꝑus iuſtade cā retineantfructus p̄bende nichilominus elige̓ debent aliascurreret tpus. s. ut ec. benefi. ut noſtrū. maxime ſinumerus certus eſt et iuratus. ſꝫ hoc nō videtur ꝙiſte electus nichil p̄ciꝑetſed ſpiritualia ſme tēporalibꝰ diu eſſe nō poſſuntſicut nec anima ſme corpore i. q. iij. ſi qͥs obiecerit. et dic ꝙ canonici eligere nō debēt aliū auctehuius ꝯcilij. nec dicūturfacere ꝯtra numeruꝫ veliuramentuꝫ. nec currit eistp̄us ad eligēdū bn̄ficiohuius ꝯſtitucōuis ꝙͣdiufuit ibi magiſter qui doceat et ꝑcipiat illud bn̄ficiū. quia nec dicitur bn̄ficiū illd̓ vacare niſi ab eo tꝑe qͦuo magiſter ibi nō fuerit. ſecus dicocū ex cā retinerētur ꝓuētus ad tꝑs qꝛ tūc currit tꝑs ut in p̄d̓. dec̓. utnoſtrū. qꝛ tūc electus modicū tꝑus p̄t expectare. Itēnūquid aliquis magiſter poſſꝫ eligi in canonicū ſub illa ꝯdicōe ut doceret nōcredo quia ceſſare debet omnis condicō. ſꝫ ſi vacāte aliqͣ p̄bendaſtatueret ꝙ illud onus eſſꝫ annexū illi p̄bende non credo ꝙ tūc eſſGſimonia. ar. s. de p̄ben. ſignificatū. imo ſatis licitum. b̓.per ſpecula. gn̓ali. s. c. ꝓx. b̓. f. ¶ Obſeruetur. nec tamenſeruatur. et ita nullus eſt fructus illius ſtatuti ⁊ alioꝝ.g¶ Raritatē. qui nō habēt vnde diſcant bn̄ habēt excuſacōnē al̓snō. xxxvij. di. C. ul. et. ff. de iur̓. et fac. igno. l. regula. §. i. et. ff. de bopoſ. l. in bonoꝝ. et quia quidā expenſas nō habēt vnde ꝯſtituiturꝙ beneficia habeant ꝓut ſequitur.

collectā et hoc nō ꝓhibetur ex iſta lr̄a. ſed a clericis eiuſdē ecc̄ie etpauꝑibꝰ nichil exige̓debet ſꝫ gratis doce̓ quia ꝓpter illos ſtatuiturbn̄ficiū ⁊ nō ꝓpter diuites. ſed ſi ex honeſtate gratis omnibꝰ ẜuie̓thoneſte faceret ⁊ laudādus eſſꝫalias diuitibꝰ gratis laborē ſuū impendē nō tenetur. ſi vero bn̄ficiū nullū ſuꝑ hoc ꝯſtitutū eſt ſicut bonon̄. doctoribꝰ licite exigūt collectā quia ſuis ſūptibꝰ hͦ face̓ nō coguntur. s. de p̄ſcrip. cū ex officij. xij. q. ij. caritatē. et. e. quicunqꝫ. et. c.ecc̄iaſticis. et. xxviij. q. i.iam nūc. in fi. ſicut iuriſperitus cōſiliū vendere p̄t..xiiij. q. v. non ſane. necobſtat ſi dicas ꝙ gratisdebꝫ docere qꝛ nichilominus p̄t petere laboris ſuimercedem ſicut teſtis quigratis teſtificatur licite petit ſūptus. iiij. q. iij. §. vēturis. et. s. de ſmīs. cum ſitromana. et iudex petit ſūptus qui gratis debet iudicae̓. s. de vi. et ho. ele. cūab omni. licite ergo poteſt petere collecta cui beneficiū ꝯſtitutū nō ē. Io.a ¶ Obſeruatur. vnde inſtaurandū eſt ⁊ ꝓcurāduꝫut fiat. ut. viij. di. qͥ ꝯtra

h Docibiles. id ē abiles addocēdū ⁊ iſti a capl̓is p̓n̄t eligi ut mittantur ut poſtmodū doceant et ſi ꝓpria beneficia illis nō ſufficiantde bonis capl̓i ſuppleātur ꝓut ſequitur. ſed ut quid etiā mēbranasoccupāt. xix. di. ſi romanoꝝ. cū iſtius ꝯſtōis quo ad hunc arciculuꝫnullus ſit effectus ſicut nec p̄cedentis. leges enī iſte impoſite ſuntverbis et nō rebus cū potius ꝯtrariū ſit verū. C. ꝯmunia del̓. l. ij. ī fiſed nūquid qui docibiles ſunt pn̄t petereūt ſuppleatur qd̓ eis deſitar. ꝙ ſic ex hac ꝯſtōe. b̓.i ¶ Predicti. ſcꝫ p̄latiacapl̓a. ex hoc eſt ar. ꝙ pn̄ad hoc ꝯpelli.k ¶ Integre. nō tn̄ ꝑcipient cōtidianas diſtributiones q̄ tm̄ reſidentibꝰdari ꝯſueuerūt. s. dep̄b̓.licet. vbi de hoc.l ¶ Annos. nūquid determinacō iſta determinatomīa p̄ cedētia. nō videt̉ꝙ primis aliqd̓ tꝑs adiciatur ſed docētibꝰ ⁊ alijſquia capitulis non eligētur. et qꝛ illi maius tempus requirūt ad hͦ ut doceant qd̓ ſatis videtur exhoc. C. qꝛ hic nō ſit mēcōde illis. ſꝫ ꝯtra. s. d̓ ap. inquiſicōn. ar. in fi. qꝛ hecdeter minacō in fi. pōnit̉ut ibi dicitur.m ¶ De licētia. ſcꝫ gn̓alicō ceſſa aūcte huius conſtitucōis. vn̄ nō eſt ncc̄ealiā indulgētiā impetrare. ſic. lxxx. di. nō debere.et. xvi. q. i. cūctiſ. et. c. di.qm̄. et. s. de tranſlac̄. intercorꝑalia. et. ff. de ꝯdi. inſti. que ſub cōdicōne. §.ul. ſꝫ execucō ſola impetraridebet ſi capl̓a hͦ nonfaciāt. qꝛ parū vale̓t eſſeiuram/ ciuitate niſi eſſꝫ qͥea exequatur. ff. de orig.iur̓. l. ij. §. pꝰ originē. b̓.n ¶ Denario. id ē p̄mio.vn̄ qui venit extremusdiſpenſatore vocāte. tantūdē recipit ꝙͣtuꝫ qui venerat an̄. ar. s. de coſti. cūomnes. Io.Reſenti. ſeruiat.nec cū iudeis xp̄iam morentur. xxviij. q. i.iudei. et. c. ſepe. et. c. nll̓s.ſed in agro ubi cū iudeonō moratur bene p̄t ſeruire. jͣ. c. ꝓx.p ¶ Patis. ſic. j. c. ꝓx. vbide hͦ. et intellige hͦ. c. ſcd̓millud de mācipio emptocā mercimonij alias nullo p̄cio dato eripitur īibertateꝫ vel ſi venalis. jͣ.tres menſes nō fuerit expoſitus ut ibi. b̓.q ¶ Seruitiū. nō tn̄ eritxſeruus illius ſi r̓ſtituer eip̄ciū et erit omnino liberatus. ar. inſti. de nox. ac. §. dominus. velſi nō p̄t habere ſtatim p̄ciū ſeruiat ei tm̄ ꝙ ſeruiciū ꝯpenſetur cump̄cio ī poſtea eat lib̓ qūo vult. C. de capt̓. et poſtli. re. l. ul. xxxvi. q..i. de raptoribꝰ. Quid ſi plures emptores inſimulocirrāt. locus crigratificacōni. s. de iur̓. pa. cū an̄. ff. ad ſill̓. ſi quis in graui. § ſꝫ cūōēsquid ſi nullus emptor appareat nichilominus erit liber et hoſtiatiquerat p̄ciū. ff. de manumiſ. l. iiij. §. ſuis auteꝫ. aut ꝓ pecunia oꝑaspͥſtet ur dicitur in. l. p̄dicta. C. de capt̓. l. ulti. ſcꝫ. v. an. ut ibi dicitur.r ¶ Fiat. ꝓut dictū eſt. et. jͣ. e. c. ul.Bſaſphemū. id eſt iudeū blaſphemantem xp̄m. ar qͣ e. cum ſit.Sltoꝝ. libertas. liiij. di. mancipia. jpticios liberoſeſſe. c. deLu Liberi. no. originarios ſiueaſcri agricol̓ et cen. §diffinimus. li. xi. ergo nō repellūtur a legitimis actibꝰ. ar. ff. de teſti. l. i. C.