alterū nō ledat ius ſuuꝫ cuiqꝫtribuat informatur. ¶ Sanediuerſas ꝯſtōes et decretalesepiſtolas p̄deceſſorū nr̄oꝝ indiu̓ſas diſpſa volumina quarum alique ꝓpter nimiaꝫ ſimiilitudinem/ et quedā ꝓpter contrarietatē nonnulle etiā ꝓpterſui ꝓlixitatē ꝯfuſionē inducere videbātur. aliq̄ vero vagabātur extra volumina ſupradicta q̄ tanquā incerte freqn̄ter in iudicijs vacillabant adcōmunē et maxime ſtudētium
vtilitatem ꝑ dilectum filiū fratrem raimūdū capellanū et peintētionariū nr̄m in vnū volumen refecatis ſuꝑfluus ꝓuidimus redigēdas adijcientesꝯſtitucōnes nr̄as et decretalesepl̓as ꝑ quas nōnulla q̄ in prioribꝰ erant dubia declarantur.¶ Volentes igitur ut hac tm̄ꝯpilacōe vniu̓ſi utātur in iudicijs et in ſcolis diſtrictius ꝓhibemus ne quis p̄ſumat aliā facere abſqꝫ aūcte ſe. ap. ſpēali.De ſūma trinitate
honeſte viuere quātū ad ſe in hijs ſcꝫ que nobiſcū agimus q̄ honeſtas circa mr̄moniū ꝯſideratur. ff. de ritu nup. ſꝑ. et. xxxi. di. iicena.et circa mores. ff. de tu. et cura. da. ab hijs. l. ſcire. §. penul. et ulti.a Ledat. in hijs .ſ. q̄ circa alios agimus. vn̄ illd̓ qd̓ tibi nō vis fierialij nō facias in pnͥ. decretoꝝ. di. i. humanū genuſ. et. jͣ. de ma. et obe.b Ius ſuū vnicuiqꝫ. ſiue ſit pena afficiēdus ſiue p̄mio dilectiremunerādꝰ. di. iij. c. fi. etjͣ. ti. ꝓx. c. firmiter. §. i. infi. et ꝑ hoc d̓r ſeruire deo ſibi ⁊ ꝓximo. et ſūmū bonūin vita ē iuſticiaꝫ colere ⁊ius ſuū vnicuiqꝫ tribuere.xij. q. ij. cū deuotiſſimam(et ꝑ hoc ꝙ dic̄ vnicuiqꝫdatur intelligi qͣliter debeat ſe hr̄e erga ſuꝑiorē parem ⁊ ſubditum.(c ¶ Cōſtōes. ꝯſtō ē quāpnͥc̓eps fac̄ ꝓprio motudecretalis epl̓a qn̄ rn̄detad ꝯſultacōeꝫ. jͣ. de ſen. ex.ſi concubine.d ¶ Similitudinē. idē dic̄imꝑator ⁊ eandē cām aſſumit. C. denouo co. ꝯpo. inpnͥ. in. iij. ꝯſti.e ¶ Cōtrarietatē. (et ideoꝯpilacō antiqͣ nō fuit legitime ordinata.) quia nulla cōtrarietas debꝫ eſſe iniure. C. de ve. iu. enu. l. tanta. §. contrariū. ideo in pn̄ti opilacōne nullū debꝫ ꝯtrariū reꝑirif ¶ Sagabātur. quas videbitis ꝑ titulos collocatas iſte nō erāt inantiqua ꝯpilacōne ⁊ ſunt iſte. jͣ. de ſer. nō or. miramur. jͣ. de biga. a nobis. et ita dealijs. liū. et recte. et ordinate. debēt enī taliter ordinag ¶ Per dilectū fi ri⁊ ꝯpilaridecretales ut ordo tēporū ip̄aꝝ exilla̓ ꝯpoſicōne ⁊ diſpoſicōne clareſcat pͥmis in pͥmo loco poſterioribꝰ in ſcd̓o ponēdis. ut. C. de no. co. ꝯpo. in pnͥ. i. cōſti. qd̓ quidemſeruatur in pn̄ti ꝯpilacōne ſꝫ in antiqua non. et qui eas ꝯponūt nonſolū debent eſſe glorioſi doetrina legū ſꝫ experientia reruꝫ. ut. C. e. ti.cōſti. ij. vnde ꝑ ordinacōeꝫ iſtius ꝯpilacōis ſcietis quis illorū quoꝝtꝑe ille ꝯſtōes ꝯcilia decretales edita ſūt p̄ceſſit. p̄deceſſorū ſuo(h ¶ Reſecatis. p̄t gͦ dn̄s pͣpaderogare ꝯſtōibꝰ rū nō ob. ꝙ parin pa̓re nō habꝫ imꝑiū. ff. de arbi. l. nā mgr̄atus. et eſt rō. qꝛ eadē ꝑſona cenſetur cū eo cui ſuccedit ⁊ nemo p̄t hāc legē ſibi imponere ne liceat ſibi a priori voluntate diſcēdere. ff. del̓. ij. l. ſi quis. in pnͥ.i¶ Declaratur. jͣ. de reg̓. ſtatuimus. que exponit illam. ꝯſulti.¶ In iudicijs. ſic gͦ vid̓r qd̓ om̄ibꝰ dec̓. iſtius voluminis uti poſſumus in iudicijs. qꝛ indefinita equipollet vl̓i. xix. di. ſi romanorū. et ꝓͣde pͥuil̓. qꝛ circa. et. ff. de ẜui. ſi cui. ff. deẜui. ur. pͥ. l. ſi ẜuituſ. et ita nō ē faliqua indulgentia ſiue diſpenſacō qd̓ falſū eſt. imo multe ſunt indulgentie ⁊ indulgētia nō dꝫ trahi ad ꝯſeqn̄tiā. vij. q. i. petiſti. et inſti. de iur̓. natu. §. plane. dicas ꝙ ꝓpter vnā decretalē vel duas vel plures nec plus nec mīus ē. et ēſi. deꝯſe. di. ij. reuera. ubi dicit ꝙ om̄es illi qͥ māducauerūt de mānā illo qd̓ pluit filijs iſrahel in deẜto mortuiſunt et tn̄ caleph et ioſue nō fuerūt in deſerto mortui. imo intrauerūtterrā ꝓmiſſiōis. lxxvi. di. ieiuniū. et ita modicūquid nō nocet. nammodica res nō inducit ſimoniā. jͣ. de ſimo. et ſi queſtō eſ. ar. ꝯtra. qꝛ ꝓmodica redatur actio furti. xiiij. q. ul. c. fi. et ꝓ ſex ſolidis tm̄ ꝯmittitur ſimonia. jͣ. de ſimo. ex tue fraternitatis. et ꝓ vna gallina cōmitttur furtū. inſti. de rerū di. §. gallinaꝝ. So. dic ꝙ in talibꝰ affectō ⁊ intentio ꝯmittētis cōſideratur. vel dicas. qd̓ dicit in ſcolis refertur addecretales illas q̄ ꝯtinēt indulgentiā ſiue diſpenſacōꝫ qꝛ ille debēt legi inſcolis ut ꝑ doctrinā ſciatur ubi ⁊ qn̄ ſit diſpenſandtū. q̄ vero iuſcōmune ꝯtinēt referūtur ad vtrūqꝫ. qꝛ illis utimur in iudicijs ⁊ in ſcolis. Si vero decretalis aliqua decetero inueniatur extra ꝯpilacōnemiſtā quid fiet. tene̓ qd̓ dicitur. jͣ. de fi. inſtru. c. paſtoralis. h̓ p̄cipit paꝑaut tm̄ hac ꝯpilacōe vniu̓ſi vtātur. Quid erit ſi aliqͥ vellent uti etlegere priorē. dico ꝙ illi eſſent excōicandi qui faciūt ꝯtra mandatuꝫT Eſūma trinitate et fide catholica. qm̄ om̄e qd̓ nō ē ex fide ꝑecpnͥcipis. jͣ. dema. et obe. ſi quis. et. xxv. q. i. gn̓ali.catū ē. xxviij. q. i. §. i. et. jͣ. de p̄ſcrip. qm̄ omē. et ordo nr̄e reꝑacōis a fide ſūpſit exordiū ideo de fide catholica pͥmo ē agendū. et qꝛ pͥmo infide inſtrui debemus ut ſic adbaptiſmū creduli veniamus. decō. di..iiij. an̄ baptiſmū. videndū ē gͦ quid ſit fides ꝓut h̓ accipitur. et quotmodis accipiatur fides. et quot ſūt ſpēs fidei. quot articuli. qd̓ premiū credentium. et q̄ ſit pena nō credentiū. Fides enī multis modisd̓r. dicitur fides qn̄qꝫ idē qd̓ ſacr̄m baptiſm. xlv. di. de iudeis. et j. debap. et eius effec. debitū. Itēd̓r fides caſtitas thori. xxvij. q. ij. coniuges. et. jͣ. de iur̓iur̓. quēadmodū. et ē vnū de tribꝰ bonis mr̄imonij. e.cā. et qōne. om̄e itaqꝫ. Item d̓r fides ſecuritas ſiue pactū qͥ etiā hoſti
ſeruanda eſt. xxiij. q. i. noli Itē d̓r fides qn̄qꝫ ꝯſciētia. jͣ. de reſti. ſpo. literas. et. jͣ. de p̄ſcrip. qm̄ om̄e qd̓ nō ē ex fide. id ē ex conſcīa. de ꝑ e. di..iij. ad fi. di. §. illd̓ aūt. ultra mediū. Itē d̓r fides credulitas ẜm quamcredimus id qd̓ nō videmus ut ibi. fides enī eſt de re nō viſa. de pe.di. iiij. in domo. vn̄ etiā d̓r fides nō hꝫ meritū cui hūana rō p̄bꝫ exꝑimentū. Itē d̓r fides ꝓmiſſio. inſti. de rerū di. §. vēdite. Itē alio mō dicitur fides collectō articuſorum ut hic. et. xxiiij. q. i.hec eſt fides. p̄terea et inpſalmo d̓r hec ē fides catholica quā niſi ⁊cͣ. Itē d̓rfides eqͥtas in actionibꝰconſiderata. inſti. de acti..F. actionū quedā ſūt bone fidei. quedā ſtricti iur̓.Fides vero ſic̄ deſcribiturab apl̓o ī epl̓a ad hebre.ꝓut h̓ ſumitur. Fides ē ſb̓ſtātia rerū ſperandaꝝ argumentū nō apparentiū.et d̓r ſb̓a ſperandaꝝ reruquia ſperare debemus qd̓dc̄m ē aꝓph̓is eſſe futurū.argumentū nō apparentium d̓r. qꝛ ꝑ ꝓphetias iācōpletas debemus habe̓argum̄tū .i. ꝓbacōeꝫ nōapparētiū de futuris ꝯplēdis ſcꝫ dedie iudicij de fine mūdi. Sed vid̓r ꝙ diffinitio iſta nō ſit bona qꝛvera diffinitio ꝯuertibilis debꝫ eſſe cum ſuo diffinito. ſꝫ hec nō eſt cōuertibilis. qꝛ ſpes ſil̓r eſt ſb̓a ſperādaꝝ rerū. vn̄ vid̓r inferendū ꝙ fides eſt ſpēs qd̓ eſt falſū. Itē vid̓r h̓ diffinicō loqui tm̄ de futuris cū fides ſit tā de pn̄tibꝰ ꝙͣ dep̄teritis ⁊ futuris. eo ꝙ hꝫ ſe ad om̄ia et ad p̄terita ſcꝫ qꝛ credendūē xp̄m fuiſſe nātū ⁊ī paſſuꝫ. ad pn̄tia. qꝛ credē.dum ē qd̓ ip̄e ſit qui in altari quotidie ꝯficitur. et ad futura. qꝛ crederedebemus ip̄m venturū et iudicaturū viuos ⁊ mortuos. et ita vid̓r eſſe inſufficiens iſtadiffinicō. et licꝫ diu̓ſa tꝑaꝯp̄hendat vna tn̄ fidesvid̓r eſſe. vnde ſatis p̄t dici ꝙ nō eſt vera diffinitio ſꝫ quedā notificatio fidei ab apoſtolo dicta. Poteſt autem magiſtraliter diffinirifides eſt volūtaria certitudo abſentiū infra ſcientiā ⁊ ſupra opinionem ꝯſtituta. Sciētia enī hꝫ ꝯgnicōꝫ. fides vero no. vn̄ dicit augͣ. fides ē credere qd̓ nō vides. de pe. di. iiij. in domo. Species aūt fidei ſūtdue vna ē formata quā hn̄t boni et ſcī. eſt et alia informis quā hn̄tmali ⁊ ec̄ demones et infideles et exiſtētes in mortali peccato. et fides iſtorū caret forma. pͥma eſt v̓tus a qua dicūtur fideles quicunqͣbaptizātur. de cō. di. iiij. ꝙ apd̓. et talis fides d̓r informata caritate.vn̄ ſic p̄t diffiniri. fides ē qualitas qua quis credit qd̓ diligit. caritaſdignior eſt penes quā ꝯſiſtit omē meritū. et eſt fons viuus cui noncōmunicat alienus ſcꝫ a fide. qͣ. de regu. lꝫ. in fi. et depe. di. i. om̄is quinō diligit. §. itē xp̄s ait. in fi. vn̄ d̓r fides nr̄a ē v̓tus quā caritas comtatur. vn̄ dicit augͥ. fides q̄ ꝑ dilectōeꝫ oꝑatur ē fundamentū om̄iuꝫvirtutū. i. q. i. cū paulus. et apl̓us ita diffinit. hec ē fides q̄ ꝑ dilectionem oꝑatur. de pe. di. ij. §. Item ſme caritate. et nō ea q̄ demonū eſtquā credūt et ꝯtremiſcūt. De fide informata caritate dic̄ abbacuckꝓph̓a. iuſtus ex fide viuit. fides nr̄a ē eadē in ſb̓a cū fide antiquoꝝut dictū ē. qd̓ ꝓbat euāgeliū. turbe aūt q̄ p̄cedebāt ⁊ q̄ ſequebāturclamabāt dicētes oſanna filio dauid. diſtat etiā in qualitate qꝛ qd̓ip̄i credebāt defuturo nos credimus dep̄teritis ſcꝫ xp̄m natū ⁊ paſſum. Principales aūt articuli fidei nr̄e ſūt. vij. ſcd̓m ꝙ. vij. ſūt donaſpūs ſancti quos quilibꝫ xp̄ianus ſcire tenetur clerici explicite ⁊ laici miplicite et credere ſicut tenꝫ ecc̄ia ⁊ ſūt hij. incarnacō ſiue natiuitas et baptiſmus ⁊ paſſio xp̄i ſiue mors eius. deſcēſus ad inferos.reſurrectio ⁊ aſcenſus in celū aduētus eius adiudiciū. de quibꝰ habes in pͥmaꝯſtōe. firmiter. ꝓ quibꝰ Io. in apoc̄. legitur fleuiſſe vbidicitur. vidi librū ſignatū. vij. ſigillis formā impͥmentibꝰ in celo etin terra. et apd̓ inferos. etnemo fuit dignus aꝑire librū niſi leo de tribuiuda. Premiū vero credentiū ē vita eternā. pena vero nō credētium ē gehēna ꝑpetua. iuxta illd̓. hec ē fides catholica quā niſi ⁊cͣ. etquicrediderit ⁊ baptizatus fuerit ſaluus eritq. de bap. et eius effec.maiores. ſcd̓m quoſdam theologos ſunt. xij. articuli fidei ꝓpter. xij.apl̓os qui eadem hora inſtinctu ſpūs ſancti ſimboiū ꝯpoſuerūt. vn̄diciturſmmbolū a ſin qd̓ eſt ſimul ⁊ bolus qd̓ eſt morſellus. qꝛ vnuſquiſqꝫ apl̓oꝝ ſuū morſellū id eſt ꝑtē ſuā appoſuit. eſt ⁊ aliud ſimbolum maius qd̓ cantatur in miſſa innicenaſmodo factuꝫ ꝓpter grecos qui noncredebāt ꝙ ſpūs ſanctus ꝓcederet ab vtroqꝫ. ut de cō.di. v. c. ulti. et penul. et eſt tercium ſimbolum ānāſtaſijquicūqꝫ vult.quod cantatur in prima. iſtud poteſt appellari quartum ſimbolumet ita ſunt modo quatuor ſicut quatuor euangelia. et verius eſt ꝙ articuli veri tantum ſunt. vij. de quibus dictum eſt.