Tractatus. X. I.
tes ¶ Diſcipulus. Urget vehemēter moralis hec ratio cōmunes habēs pro om̄iſecta cauſe ꝑtes. dic logicalē rōeꝫ ¶ Magiſter. Accipe ſimul cuꝫ metaphificali ꝓmaiori ſolidioriqꝫ ꝯpēdio. Pono iſtam.Deus eſt quo maius cogitari nō pōt. Debet eam logicus addmittere. qm̄ ex eiusꝯceſſiōe nihil ſequit̉ impoſſibile. Debꝫ ⁊eā metaphiſicꝰ acceptare. qͥ ponit deū eſſepͥmū in entibꝰ. imo ſuꝑ oīa quo nullū maius eſſe p̄t. qꝛ iā ſi eſſe poſſet. eſſet. cū in neceſſarijs nō differāt eē ⁊ poſſe ẜm Ariſtotilē ⁊ veritatē Pono ꝯſeqn̄ter vtriqꝫ logico ⁊ methaphiſico Cū deus ſit optimū ⁊ſūmuꝫ in rebꝰ ⁊ ſuꝑ oīa. dicet̉ recte ⁊ erit/ens vniuerſaliter ꝑfectū. Et ne ꝓceſſumimpediat / vel nōis eqͥuocatio. vel ignorātia. voco ens vniuerſal̓r ꝑfectū; cui nulladeeſt perfectio. nec imꝑfectio vlla adeſt.Et hoc anſelmꝰ ſic explicat. Ens cui conueuit oīs ꝑfectio ſeu pociꝰ oīs ꝑfectiōisdenōiatio. q̄ melius eſt ip̄m qͣꝫ non ip̄m.id eſt vn̄ res ꝑfectior d̓r ⁊ eſt ſimpliciter/ſi ſibi ꝯueniat illa denominatō ꝑfectōis/qͣꝫ ſi careret illa. ¶ Diſcipl̓s. Nō video qͣliter ī hac deſcpͥtiōe entꝭ ſimpliciter ꝑfecti/ debeat logicꝰ aut metaphiſicꝰ diſſentire tibi. cū nōīa ſint ad placitū. ¶ Mgr̄Uocamus ens tale deū. īmo iam nō ſolūvocamꝰ cū logico ſꝫ ip̄i metaphiſico aꝑtiſſime demōſtramꝰ qm̄ nat̉a ſꝑ incepit aꝑfectis. Ideo neceſſe eſt ꝙ purꝰ actꝰ p̄ceſſerit oēm potentiā. Quid aūt eſt purꝰ actꝰ /ſi nō ens ꝑ ſe ⁊ ſimpliciter dictū / ſine additiōe qͣcūqꝫ? Et hͦ vtiqꝫ ꝯceſſum eſt ab oībus eſſe. ⁊ eſſe deū. Nā ſi tale ens ſimpl̓rdictū nō eſt ens / qͥd aliud eſſe pōt? Si logicꝰ reſoluit diffinitiōes ſuas ad aliqͥd pͥmitꝰ intellectū. illd̓ vtiqꝫ neceſſario d̓r enspͥmū ⁊ ſimplex. Quicqͥd em̄ intelligit̉ (arguit Bonauētura) intelligit̉ vel vt n̄ ensvel vt ens. Hec diuiſio eſt ꝑ īmediata. ⁊ īpͥmo. pͥncipio. ſcꝫ vt ens ⁊ nō ens. cū priuationes ⁊ negatiōes neq̄ant intelligi niſi ꝑ habituꝫ oppoſitū/ pͥus intelliget̉ ensqͣꝫ nō ens Si aūt ita eſt / oportebit ꝙ ensintelligat̉ altero mō. vl̓ vt ens in potētia.vel vt ens in actu. ꝑmixto potētie vl̓ ſinepotentie admixtione Si iſtud ſecūdū detur. hēt̉ ꝓpoſitū. qꝛ illd̓ eſt deꝰ. oportet aūtꝙ ita ſit ꝙ potētia nō niſi ꝑ actū cognoſcit̉. ⁊ qͣſi ꝑ anologiā. Et ꝯſeqn̄ter ex ph̓iregula logicali. ſi analogū ꝑ ſe poſitu/ po
nitur ꝓ ſuo ſignificato pͥncipali. ita eſt pͥma ꝟa neceſſaria. deꝰ eſt ens. ꝯcedēda taꝫa logico qͣꝫ a ph̓o metaph̓ico. imo apd̓ hn̄tes verā termīoꝝ illoꝝ duoꝝ notitiā. ens⁊ deꝰ / dicenda eſt ꝑ ſe nota. nō minꝰ qͣꝫ pͥmū p̄ncipiū ¶ Diſcipl̓s Irrefragabilitermihi viderꝭ ꝯplecti iuncto ꝙ ſi ens in potentia pͥus dicat̉ intelligi. neceſſe eſt hocfieri reſolutiue ꝑ ens ī actu. ſꝫ ꝑge ꝯſeqn̄t̉¶ Mgr̄. Precurro. tu ſequere. Si deoꝯpetit oīs denōiatō ꝑfectōis ſimpliciter.abiecta ꝓrſus imꝑfectiōe. cū ꝑfectiꝰ ſit agere lib̓e; ꝯtīgēt̓; extra ſe; qͣꝫ ncc̄itate nat̉e;ꝯuēit hec lib̓tas d̓o Quāuis eī lib̓tas ꝯtīgentie/ n̄ ſit ꝑfectōis ſimpliciter reſpectufinis; eſt tn̄ ꝑfectōis reſpectu ordinatoꝝ īfinē. qn̄ ſine talibꝰ medijs finis nedū haberi vel adqͥri pōt ſꝫ obtinet̉ neceſſario. ſicut eſt de deo. cuius ꝑfectio nō dependetab alijs extra ſe. alioqͥn n̄ eſſꝫ ꝑ ſe ſibi ſufficiens. alioqͥn p̄terea nō poſſet eſſe btūsabſqꝫ creaturis ¶ Diſcipl̓s. Fecimus abinchoata ſacramenti euchariſtie materiadigreſſum/ plus mole ſnīaꝝ qͣꝫ ꝟboꝝ grauidū. nō tn̄ inutiliter ad exaltatione ſtultitie. xp̄iane ꝯͣ ſapiētiā mūdāoꝝ ¶ MgīQuid ſi voluerimꝰ traducere mathematicā ad rem nrāꝫ ¶ Diſcipl̓s. Uide oro qͥdagas. qꝛ nō hꝫ euchariſtie ſacramentum/emulā acriorē. que per ſuas acribologiasid eſt demōſtratōes potiſſimas ⁊ ꝑ ꝯmunes animi ꝯceptiōes/ oppugnare nos ſatagit. Cōſtat ait. ꝙ ſi due qͣntitates iuxtaponātur ⁊ neutra alterā excedat ābe ſuntqͣles. Iteꝝ ſi ab e qͣlibꝰ inequalia demasque remanēt ſūt ineqͣlia. Totū ē maiꝰ ſuaꝑte. Et ita d̓ ceterꝭ ꝑ ſe notis. Ecce ꝟo clamat iſta Ecce corpus hūanū ſolite qͣntitatis / applicat̉ hoſtie ꝑuule nec tn̄ excedit vl̓excedit̉. ¶ Mgr̄. Eſſet vtinā nobis intellc̄tual̓ iſte vigor eleuatꝰ ſuꝑ fantaſiā ⁊ imaginatōeꝫ / qͣꝫ admodū fuit ī maria ꝑſpicuum eſſet ſtatim ꝙ aduerſus hoc ſacramētū mathematice poſitōis nihil ꝯcluduntPoſſemus inſuꝑ ex diuerſis eloquijs filiarū mathematice que ſunt AriſmetricaGeometria Muſica ꝑſpectīa Aſtrōomia/ gratas acciꝑe ꝓ nobis māuductōnes.Sed ad ꝯpendium ſatis ſit hic explodere que obiecta ſunt ꝑ diſtinctōeꝫ quid eſtquantitatem applicare qͣntitati. Aut hocfit dimenſiue. aut ꝯmēſuratiue vel circūſcriptiue. ⁊ ita mathematicas ꝯceptiōes
.H.
I