Tractatus. Quintus.

rit iuſte. ſed quid elicere vis non video.Magiſter. Hec eſt parabola iſtius quaminquirimus veritatis. Si conſideremꝰ itaqꝫ primam hominis inſtitutiōem in Adā⁊ Eua pͥus qͣꝫ peccarēt. occurrit nobis ſenſualitas vtriuſqꝫ. que ſi non habuiſſet coniunctam rationem/ ſimilis fuiſſet ceteris animantibus irrationabilibus que mouētur ſuper terram. At vero data fuit ratio libera regens eam inſtar pedagogi iuxta qͣttuor premiſſa qͣꝫtum ad apprehenſionem.ad motionem. ad executionē. ad continuationem. ſed homo cum in honore eſſet nōintellexit comparatus eſt iumentis inſipientibus. ⁊ ſimilis factus eſt illis. vt iaꝫ ſenſualitas inobediens ſit. date ſibi rationispreueniens iudicium. in videndo. in mouendo. in exequendo. in continuando. ſepe velit nolit ratio. ¶ Diſcipulus. Experimur heu nimis quotttidie hanc cōparationem in nobis. ¶ Magiſter. Putasnę fit abſqꝫ rationis culpa preuentio talisDiſcipulus. Non arbitror preuentionēhuiuſmodi rebelliōis/ ꝓceſſiſſe ſine culpap̄uaricationis. ¶ Magiſter. Culpa iſta ēquam appellamꝰ originale peccatū. qd̓ inprimis parentibus fuit actuale ⁊ primumquo factū eſt in eis ⁊ omībus poſteris/ iuſta ꝑuerſio talis. vt ratio/ que noluit eē ſubdita diuino p̄cepto ſentiret ſenſualitatemiure ſibi pͥmo ſubditā. nūc rebellē ei. vt nōquecunqꝫ ratio velit vel ſpiritꝰ illa faciet ſꝫremurmuret cōtumax ⁊ rebellet ¶ Diſcipulus. Nolo multa in hac re que ſunt dubitabilia querere. quia ſunt abūde ſatiſtractata ꝑ doctores. Vt qua rōne puniunt̉ filij ꝓ peccato parentū. Aut cur peccato deleto/ remanet rebellio. ſicut in baptizatis etſanctificatis. immo ⁊ in chriſto. licet ſpontanee dixit enim. Spūs qͥdem ꝓmptus ēcaro autem infirma. Alioquin non fuiſſettriſtis anima eius vſqꝫ ad mortem. ſi penitus conſenſiſſet rationi. non plus qͣꝫ inAdam luctꝰ fuiſſet aut dolor. innocētia ꝑmanente. Sed adhuc remanet de beatiſſima virgine dubitatio ſpecialis quam p̄ſupponimꝰ nullo vnqͣꝫ fuiſſe peccato ſydatam. nec veniali. nec originali. nec actuali.cur dominate ſunt ei multe paſſiones. doloris ⁊ languoris. Non enim poteſt reſpōderi ꝙ huiuſmodi paſſiōes diſpenſatiuavolūtate ſicut chriſtus/ aſſumpſerit. nec ſolis fuit ſubiecta paſſionibus in viduplici.

ſcilicet concupiſcibili ⁊ iraſcibili quin etiam habuit ignorantiā in rationali. duꝫ putauit filiū ꝑditum. ⁊ dū loqueret̉ inuentus.non intellexit quid diceret. In his que patris mei ſunt oꝑtet me eſſe. ¶ Tn̄ his iterū ꝑtranſitis; que reperiunt̉ vtcūqꝫ tractata. remanet ꝓpoſito noſtro cōfinis dubitatio. Si Maria ab inſtāti cōceptionis ſuehabuit ꝑfectū vſum rationis. ſuꝑ ſenſualitatem? vt nihil app̄henderet. nec in apprehenſis moueretur/ ſine iudicio rōnis eiuſdem. Alioquin nō fuiſſet in ea ſtatus nature integre primitꝰ inſtitute. qͦ fiebat/ vt nihil app̄henderet vel appeteret nihil exeq̄retur ſenſualitas niſi p̄uio iudicio rōnis. ⁊ita fuiſſet Maria nō ſine peccato ſaltem veniali. quale habent pueri ceteri. etiam vnius diei. quia p̄uenit in quolibet tali/ motꝰſenſualis qui impedit iudiciū rationis.Magiſter. Urges vehementer. nedumin iſto quod opponis. ſed in ſimilibus ml̓tis. vt de paruulis ſi ſtetiſſet Adam remaneret par dubitatio. Non enim videtur ꝙſtatim nati cū iuſticia originali/ vel in vtero poſiti viguiſſent iudicio rationis ſicutin etate perfecti. neqꝫ cuꝫ dormiebant. Deniqꝫ non apparet ꝙ eua potuerit libere nōaudire ſerpentem exterius ſuadentem. necita ſemper auertere viſum. quin aſpiceretobiecta viſibilia. ⁊ in aſpectis moueretur.vt videret lignum quod pulcrum erat viſuet ad veſcendum ſuaue. ¶ Diſcipulus.Si primus ſtatus permanſiſſet nō oporteret dicere pueros fuiſſe natos etate perfectos. nec tamen ſenſualitas rebellaſſet in eius iudicio rationis quo caruiſſꝫ etas iſtanon enim fomitem/ captiuantem in legempeccati ſenſiſſent/ vt paruuli noſtri. Saluaretur ita de noſtra virgine Maria in infantia. quia vel omnino fomite caruit. velvſus ⁊ ſtimulꝰ ita ligatus fuit. vt nihil aduerſus rationem preualeret. ¶ MagiſterScio talia poſſe dici. ſed an ſatiſfaciant exemplo propoſito non eſt omnino perſpicuum. Amplioris fuiſſet priuilegij. ſi Marie anima/ ſimul vt creata eſt infuſaqꝫ corpori p̄parato ꝑfecto gauiſa fuiſſet vſu ratōnis. nō dicim cū gr̄a. Sic enī aliqͥ nō penitꝰ improbabil̓r poſuerūt vſum rōnis acceleratū in Ioh̓e dū exultaret in vtero. ⁊ dūcircūciſiōis tꝑe mirabāt̉ inſpiciētes. Quiſputas īquiūt puer iſte erit Eteī manꝰ dn̄i (potētia .ſ. miracl̓oꝝ oꝑatrix) erat cum iſto.

.Z.