¶ De perfectione cordis.
Tractatus per modum dialogi/ de perfectione cordis a magiſtro Iohanne de Gerſon compoſitus.ano. M. ccccxxiij. Theologꝰ loquitur adanimam criſtianam,Iliges dominū deum tuumex toto corde. Cum hoc tibidpreceptū ſit o anima chriſtianaͣ. tu ad impletionē eius. totum cor p̄para ⁊ vigilāter intende. Aīa Deſidero agnoſcere. totalitas cordis in quo conſiſtit. quoniam totvarijs ⁊ ad varia motibus continue ſpargitur. ⁊ nunc hac nunc illac celeriter diuiditur. ꝙ vix aūt nunqͣꝫ totum in ſe collectūferatur in vnū. preſertim ſpūale ⁊ inuiſibile quale deus eſt obiectū. T. Totū ſicut dicit Areſto. idem̄ eſt qd̓ perfectū. Perfectū vero dicit̉ illud cui nihil deeſt. Si autem hec ꝑfectio ſimpliciter ⁊ abſolute conſideret̉. ſolus deus ꝑfectus et totus eſt. qꝛſolus eſt cui ſimpliciter nihil deeſt. in quoſcꝫ omne illud eſt/ qd̓ melius eſt eſſe qͣꝫ nōeſſe, A. Hec ita eſſe nedū fide ſed ph̓ica ⁊ metaphyſica demonſtratione ꝯfiteor.Uerūtn̄ aliter loqͥ de totalitate vel ꝑfectione/ cogūt hec verba. Diliges dominū deūtuū ex toto corde tuo. Recte ſentiset dicis o aīa? Propterea totalitas aliquavel ꝑfectio dicit̉ in creaturis ẜm quid velcontracte. duꝫ videlicet alicui rei nihil deeſt eoruꝫ que ſibi competere debent/ iuxtahanc vel illam conditionem ſue ſpeciet velnature. vel gratie ſuꝑaddite. Sic enim dicitur homo ꝑfectus in corpore dum nihilcorporei deeſt qd̓ ad eius integritatē ⁊ cōpoſitionē ꝑtineat ſed membris omnibusplene donatū eſt. A Nolo per multavageris. Dic in ꝓpoſitor Quid ſit cor totūvel perfectū Aon quidem perfectione nature ſed moris ⁊ gratie? Sic enī lr̄e circunſtantia iubet intelligi. T Triplex ſolet a mgr̄is. ipſa qua queris totalitas cordis diſtingui. que ſub quadam latitudinevnita/ totalitas dici pōtꝭ. diuerſos ẜm maius ⁊ minus gradus habens. Uude cor totum ſeu perfectū dicitur. qd̓ ſpirituſſanctꝰinhabitat per gratiā gratū facientē. quoniam tali cordi ſic ſe habenti non ſtat vt aliquid deſit eoꝝ que ſibi neceſſaria ſunt adſalutē. Iam enī nō in gratia. ſed in mortali culpa eſſet ſi careret neceſſarijs ad ſalutē,
A. Diligūt igit̉ deū ex toto corde. ⁊ iſtudimplent p̄ceptum pueri nouiter baptiſatiDormiētes etiā adulti duꝫ ſunt in gratia.īmo ⁊ vigilantes dum venialiter peccantcor ſpargentes ꝑ varia creaturarū oblectamenta. ſalua tamen caritate. T. Illiquos dicis/ quēadmodū dicūtur deo placere per fidem ſine qua impoſſibile eſt placere deo dicūtur inſuper deo placere et credere. Ita ⁊ dici poſſunt deuꝫ ex toto cordediligere. quia etſi non actualiter/ tamen ethabitualiter cor habent iunctum deo. Ceterū diſtenſio varia cordis ꝑ venialia/ cuꝫnon auertant a deo nō expellit cor extra latitudinē totalitatis ſeu ꝑfectionis de qualoquimur. Habet aūt ſicut p̄miſimus heclatitudo totalitatis gradus aliquos videlicet tres in genere? quorū gradus mō numeratus eſt infimus. Alius eſt ſup̄mus inbeatis. vbi cor fert̉ actualiter ⁊ aſſidue ẜmcaritatis motionē in dei dilectionē ⁊ amorem: ita qd̓ nihil eſt qd̓ retardat/ aut rūpataut interpolet/ aut impediat hmōi continuam cordis in deū lationē. Tertiū ⁊ hūcmediū nominamꝰ gradū/ qui ſecum venialia actualiter admittit? Nec ſolum ꝑficiturin ip̄m cor ꝑ caritatis habitū ſed frequenter ꝑ actū quātū humane vite huiꝰ fragilitas agi ſinit. qͣꝫuis ad beatitudinis finemnon attingat. A Placet hec diſtinctō:Sed ex ip̄a ꝯfeſtim ſequi videt̉. oēm exiſtētem in gr̄a habere ſtatu ꝑfectionis. TQuareꝫ. A. Quia ꝑfecte deū diligit extoto corde ⁊ hoc actualiter ſepe vt adulti;vel ſolum habitualiter vt infantes baptiſati. T. Utiqꝫ ſic fateri neceſſe eſt. qm̄omnis talis eſt in ſtatu ſalutis eterne/ ⁊ religionis xp̄iane. qui ſtatus merito ꝑfectushabendꝰ eſt. A. Quid ſibi volunt igit̉tot de ſtatuū varietate ⁊ ꝑfectione conquiſitionesª; ſi ſtatus vnicus chriſtiane religionis ſufficiens ſit ſtatus ꝑfectionis.T Preſuppoſito ſemꝑ ⁊ retento eo ꝟ̓oqd̓ nūc intulimꝰ. nec aliquis ambigere debet xp̄ianus/ ꝙ ꝑfectio ſtatꝰ humane vitecōſiſtit in caritate. Multi ꝯſequēter conati ſunt tradere modos ⁊ media nō in quibꝰeſſentialiter ꝯſiſteret perfectio cordis. Iuxta Caſſianū coll̓. prima. ſed ꝑ q̄ media ꝑfectio talis tanqͣꝫ finis attingeret̉ ꝯmodiꝰ/et augeret̉/ vel roboraret̉ efficaciusº qm̄ iuxta p̄dicta. ꝑfectionis huius latitudo/ ſuſcipit ī ſe maius atqꝫ minꝰ. A. Suꝑflua