Druckschrift 
3 (1488)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Theologia. ſpeculatiua.

eſt ſuperior abſtractior qͣꝫ ſenſualitas velimaginatio/ quoniā poteſt abſtrahere qͥdditates rerum a cōfuſione accidentium/ etformare conceptus ſpecificos generalesabſolutos/ quod non poteſt imaginatio.Sic vis illa que ponitur ſuperior ad ratōnem nominatur intelligentia adhuc abſtractior eſt qͣꝫ ratio/ que in actibus ratiōisabſtractis a fantaſmatibꝰ tranſit ad cognitionē eternoꝝ incorporeorum/ que nullam habent fantaſmatū illuſionem. hocdum irradiationem ſuſcipit ab inferiori qꝛdum ſuꝑiori diuina luce ſuffundit̉ oportet. Ex hoc perſpicuū eſt contemplatio ineptē queritur per ſolā imaginationem. imꝑfecte ſolam rationem/ qͣꝫuisvtraqꝫ virtus adiuuat/ ſi limitibus ſuistenta eſt. Quos ſi quis voluerit ſuꝑgredireddit̉ homo vel fantaſticus vel inſanusin imaginatione. vel erronee iudicās in ratione. ſicut apud nōnullos viſum eſt quidum inſequi credunt eleuatiſſimos viros abſtractiſſimos in ſuis modis cognoſcēdi. negligunt autem tenere modum eorundem in abſtracte viuendo. vtilia ſtudendo. ꝯuertendo ſe ad ſe ſupra ſe. nihil aliud referūt niſi fantaſias errores/ qͣꝫtumlibet ip̄i eleuatoꝝ doctorum verba tenere videantur. Fit enim apud talem quemlibetillud virgilianuꝫ de inſana vate. dat (inqͥtſine mente ſonum. Et hoc eſt reddit multos ex eis dicunt̉ formaliſantes in fabulā riſum immo in inſaniā qꝛ ſolam imaginationē rationem querūt illud qd̓ intelligentie depurationem erat inuenienduꝫ.Quō autem intelligentie depuratio qualiter fiat/ poſterius qͣꝫtum dominus ꝯceſſerit aperietur:Quinta. pars. principalis agit de tribus oculis anime tribꝰaffectionibꝰ correſpondentibus in. xxvi.xxvij. ꝯſideratione. Ordine vero. xxvi.ſideratio ponens tres cognoſcēdi modosſcd̓m tria genera hoīm ad hos diſpoſitos.Res cognoſcendi modi ſunt quorum vnus animalis dicitur vtensmaxime oculo carnis. Alius rationalis vtens plus oculo rationis. Tertiusſpiritualis vtens oculo cōtemplatiōis/ ſic̄diſtinxerūt diuini hoīes tres oculos tresviuendi modos. De his augu. in libro devera religione. Bern̄. ad frēs de mōte dei.

carthuſien̄. Et hugo in ſuo de ſacr̄is ſuꝑeccleſiaſtē. Uidemꝰ itaqꝫ quoſdā ex hoībꝰviuere eleuatius qͣꝫ bruta. Solis enimſenſibꝰ vtunt̉ aut eos ſolos inſequūtur. Alij magis inſequūtur rōem intelligētes abſtractas regulas artiū ſcientiaꝝ Tertij vltra hec omnia eleuāt ſe ſupra rōem in quā regionē eternitatis/ perſpicabilitatis ſuꝑ omnē fluitationem ꝯfuſionē infini deſiderioꝝ cogitationū. in aurā quan libertatis ſerena aſſurgūt euolāt/ iaꝫ minꝰ videt̉ differre eoꝝ vita a ceterꝭ hominibꝰ/ qͣꝫ diſtāt hoīes a pecoribꝰ Sꝫ qͥs ēhic deꝰ optime laudabimꝰ? Ille ſolusē quē tu eduxeris de tenebriſ vmbra mortis vincula eiꝰ paſſionū diruperꝭ noxiaꝝConſidera. XXVII.Ponit illa vidēt̉ ſpecie eſſe mētales affectiōes ſꝫ ſūt int̉ eas ponit differētiasRibus p̄noīatis cognoſcendi modis ſunt cogitatio/ meditatio/templatio. tres affectionis maneries correſpondēt/ ſunt cupido vel libidoſeu ꝯcupīa/ ſecūdo deuotio vel ꝯtritio ſeucōpunctō aut oratio/ tertio dilectō quecunqꝫ ſed extatica anagogica .i. ſurſuꝫ ducens rapiens in diuina. Si de re ꝯſtiterit peto vt non magnoꝑe calumnia fiat denominibus. non enim accepi ab alijs talēcirca affectus diſtinctionem nominū quēadmodum de cognitiōibꝰ reperio. Sꝫtamen interim dicamus qͣꝫ ſicut cogitatioeſt improuidus animi obtutus ad euagationem pronus. Ita conſequenter ad talēcogitationem ſi ſit de obiecto delectabili ſequitur affectio improuida vaga ſine vtilitate fructu. hoc mihi ſatis congrue videtur appellari libido ſeu cupido vel concupiſcentia. Porro ad meditationem queeſt prouidus anime obtutus in veritatisinquiſitione celeſtium rerum inuentōnevehementer occupatus/ conſequitur quedam affectio alia a priori ad res talitet queſitas inuentas ſi non ſit indiſpoſitio anime. Et hec affectio eſt prouida non vagacuꝫ difficultate fructū. Et hec interim vocetur deuotio vel compunctio aut oratio.ideſt affectus pius humilis vehemēterfortiter tēdēs nitens in amorē prime veritatis bonitatis. Deniqꝫ contemplatio que eſt libera expedita conſideraiffitio eorum que meditatio cum in

nn. 4.

D