Lectio. Tertia.
6i.
lata. Dixi vtrobiqꝫ principaliter eadē decauſa qua prius ¶ Non autē iudicamushic difficultatē eſſe an̄ aliqͣ ſit policia ſolūnaturalis inter viatores. aut ſolū diuinaaūt aliqua dūtaxat hūana/ ſic ꝙ vna neqͣqͣꝫ alterius ꝑticipatōem aſſumat/ ſatis eſtnobis diſtinxiſſe ratōes. ⁊ vt a p̄dn̄antibꝰin policia legibꝰ/ denoīatio capiat̉ ¶ Cōformiter ad hec habꝫ viā vnuſquiſqꝫ expeditam a vepribꝰ ambiguitatū. ꝑgere vlterius ad deſcribendū iuriſdictōnes vtraſqꝫ.Nam cū iuriſdictio nihil aliud ſua interpretatōe ſignificet/ qͣꝫ iuriſdicionē hoc eſtpoteſtatē iuris. vnuſquiſqꝫ tantundē habebit ⁊ taliter de iuriſdictōne ad aliquid.qͣꝫtum habet ⁊ qual̓r de iure ad illd̓ ſi noncōtraxerimus more loquendi politicorū/iuriſdictionē ad ptātē nō qualēlibet ſꝫ cōerciuā/ que ſcilꝫ in alteꝝ vel tanqͣꝫ in alteꝝpōt exerceri. etiā inuitu. Hoc itaqꝫ facientes ſecernemꝰ ptātem ordinis a poteſtateiuriſdictōnis. Habeat licet ſimplex ſacerdos poteſtatē ex iure diuino ad ea q̄ ſuntſacramēta ⁊ alia plurima/ que poteſtas eſtvtiqꝫ poteſtas ſeu iuriſditio magna. nullus tamē ei ad talia iuriſdictionē dicit eēvſus alioqͥn abſqꝫ iuriſdictōe eēt nemo ⁊c̄Erit igit̉ iuriſdictio eccl̓iaſtica. ptās coerciua ſcd̓ꝫ ius diuinū politicū. Iuriſdictōnaturalis ſcd̓m naturale. Et iuriſdictiohumana illa erit q̄ humano iure collata ē¶ Poſtremo par erit dominioꝝ diſtinctio. euāgelici naturalis humani vel ciuil̓¶ Dominiū euangelicū eſt poteſtas propinqua aſſumēdi res alias vel vt alias inſui facultatē vel vſum ſcd̓m regulas iurisdiuini proprie dicti ¶ Dominiū naturale eſt poteſtas ꝓpinqua aſſumēdi res aliasvel vt alias in ſui facultatē vel vſum ſcd̓mregulas iuris naturalis. Dominiū humanū eſt poteſtas propinqͣ aſſumēdi res alias aut tanqͣꝫ alias ī ſui facultatē aut vſumſcd̓m regulas politicas ⁊ ciuiles iuris humani. ¶ Conſeq̄nter videre facile eſt qn̄⁊ qͣliter iura iſta ⁊ iuriſdictōes in eadē ꝑſona ꝯcurrūt qͣꝫqͣꝫ diuerſis reſpectibꝰ ¶ Exhis etiā patet diſſolutio illiꝰ difficultatꝭ q̄multos turbat/ an iniuſtꝰ poſſit iuſte dominari/ et an ex quocūqꝫ peccato mortaliperdatur cōtinuo dominiū Simil̓r quōapd̓ religioſos/ ⁊ quō nō/ manet dominium ſupra res cōmunes ¶ Nihilominusquia nōnulli materiā hanc tractātes/ nominatī dn̄s Armacanꝰ acciꝑe vident̉ do-
miniū diuinū vel euangelicū ⁊ etiam naturale conſtrictius qͣꝫ ſupra ſcripſimꝰ. Nosad intellectū ſue poſitōis ⁊ elucidatōꝫ clariorē premiſſoꝝ/ notemꝰ ꝙ ſicut nō eſt poteſtas niſi a deo/ dicēte apoſtolo Sic poteſtas quelibet dicitur donū dei. deus vero in donis ſuis donare ſe dicit̉ creaturisIta loqͥtur apoſtolꝰ ꝙ ſpūſſcūs datur vnicuiqꝫ diuidēs ſingulis prout vult. Hec ātliberalis ⁊ dignatiua donatio dei/ quo pacto cōcipi p̄t/ abſqꝫ iure et dominij alicuius collatōne apud creaturā cui donaturquoniā recta ratio dictat vt illud ſit debitum ⁊ ſuū creature. quod deus eidē cōferre voluerit. ¶ His p̄ſuppoſitis aduertamus deinceps deum ſe donare creaturismultipliciter/ nominati quadrupliciter/ſcilꝫ pro ſtatu nature inſtitute. deſtitute.reſtitute. et glorificate. ¶ Primo mododat ſe in donis nature integre/ in eis p̄terea que naturā illā vt talis eſt cōſequunt̉.quēadmodū eſt originalis iuſticie donuꝫin homine. ſcd̓m opinionē bene ꝓbabilēNon enim videt̉ bene poſſibile ꝙ naturahumana integra ſit a iuſticia originali q̄dicit̉ integritas ⁊ obediētia anime viriuꝫinferiorū ad ſuꝑiores deſtituta. Et ita titulꝰ dominij naturalis fundamentū habꝫin hac originali iuſticia. ſiue illa dicat̉ donū aliquod gratuitū ſuꝑadditū nature. ſiue ſit natura ipſa cōnotādo rectitudinē q̄dicta eſt ¶ Erit igit̉ naturale dominiū donū dei quo creatura ius habet īmediate adeo aſſumere res alias īferiores ī ſui vſuꝫet cōſeruatōem. pluribꝰ cōpetens ex equoet inabdicabile ſeruata originali iuſticia.ſeu integritate naturali Hoc modo habuit adā dominiū ſuꝑ volucres celi et piſcesmaris/ ⁊ ad comedendum de omni lignoquod erat in paradiſo ſecluſo ligno ſcientie boni ⁊ mali. hinc appellata eſt ptās hereditas ſua ¶ Ex quibꝰ mox infert̉ ꝙ dominiū originale nō erat neceſſario in caritate fundatū ¶ Ad hoc dominiū ſpectarep̄t dominiū libertatis. q̄ eſt facultas q̄daꝫlibere reſultans ex dono dei liberaliter ſedonāte ad agendū vel nō agendū cū anīarōnali in ꝓductiōe ſuoꝝ actuū elicitoꝝ vl̓eorum ſuſpēſione ad finē beatiſſime fruitionis obtinendū. Et hoc dominiū tātoliberiꝰ eſt et latius/ quanto minꝰ p̄t in malum. ⁊ quāto ꝑ bonos habitꝰ eſt ad bonūvel bono ſtabilitum. ¶ Secūdo mō dicimus deū donare ſe creature rationali pro
ii.
Z