Druckschrift 
2 (1488)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Diurna

35

qꝛ ſcꝫ imminet ꝑiculū peccati ſilētiūſuū/ tūc d̓r volūtas in tali ſilētio cōſentire. vn̄ potius aliqn̄ deberet dici diſſentiens. ſicut fit in temptationibꝰ blaſphemie multis alijs. melius vincunt̉ ſilēdo ſiue aduertēdo qͣꝫ pugnādo directetra conādo. Sic in ciuilibꝰ qn̄qꝫ verū eſt qui tacet ſtatim videt̉ ꝯſentire. imoverius diſſentire iudicat̉. Alia regula dicit. qui tacet cōcedit nec negat. Amplius vero fit cōſenſus iſte ſcd̓us nōnūqͣꝫindirectus. qn̄ ſcꝫ voluntas aliqͥd vult velagit ad qd̓ ſolet ſequi aliqͥd qd̓ eſt peccatūvt aliqͥs inebriat ſe volūtarie. ad qd̓ ſeqͥtur dormitio. ex dormitōe omiſſio ſurgēdi ad officiū diuinū ad qd̓ obligat̉. Dicit̉hec omiſſio ſurgendi volūtaria indirecte.ſcꝫ exprimario cōſenſu; modo dcito. Actꝰvero cōſequētes inde tantū habent de vitio/ quātū de cōſenſu in principali actuuio. nec amplius. ſi adderet̉ alius ꝯſenſus. Poſſumus alijs verbis diſtinguere de cōſenſu voluntatis. ſil̓r de diſſenſu.vn̄ ꝓpoſito aliquo obiecto culpabili. volūtas pōt ſe habere circa illud/ ſeptēpliciter.Uno qꝛ vere vult obiectū illud. Aliomodo qꝛ vult interp̄tatiue ſeu reputatiueItē vult illud directe vel indirecte. Itemvult illud plene ꝑfecte. Aut vult illud ſemiplene imꝑfecte. Itē poſtremo habꝫ ſeſuſpenſiue qͦdāmodo neutraliter. qͣſi ſcꝫnullū habet actū volēdi vel nolendi circaillud. ſed tenet iudiciū rōnis in ſuſpēſo. vl̓ad aliud ſe diuertit. Et diſtinctō ſi bn̄cōcipiat̉/ clauis eſt ī om̄i negocio morali.ad exꝑiēdū exitū difficultatibꝰ innumerisSeptimū notabileIcamus vltra ſeptimo. circaactuꝫ carnalē aūt aliquē hmōiactū ꝓpoſitū volūtati/ ip̄a ſe pōthr̄e multipl̓r. Uno qꝛſentit ī opꝰ/ ſi facultas adeſſet. aut niſi pudor vl̓ timor hūanꝰ impediret. Alioqꝛ lꝫ refugiat horreat ꝯſentire ī opus tale nefariū. ip̄a nihilominꝰ verſat reuerſatin aīo ſuo cogitatōeꝫ de illo. Et hoc iterūpōt fieri multipl̓r. Uno vt deliberate plene directe/ in hac cogitatōe delectet̉. hoc peccatū eſt in illo cui ꝓhibitꝰ eſtcarnalis cōcubitꝰ. ſecꝰ in vxoratis. Sialiqͥs actꝰ ꝓhibitꝰ ē ꝓhibet̉ ꝯſequēter delectatio de actu illo. Sil̓r ſi actꝰ ꝑmittit̉/ per

mittit̉ ſil̓ delectatō cōſequēs directe deſe ad illū actū. Notāter addit̉. de ſe directe. qm̄ inſpicere mulierē ē de ſe peccatū. ſic nec delectatō de ſe ꝯſequēs actūillū. ſed de accidēs conſurgit crebro delectatio illa libidinoſa in incōtinēte; qm̄tinēs haberet. Hec aūt regula multuꝫnotāda ē/ cōtra ſcrupuloſos ex vna ꝑte. etex altera ꝑte cōtra ꝑiculū. pro licitis etiācaute dimittēdis. Cogitat alio talis circa carnalē delectationē/ vt poſſetſatagēdo conādo qͣſi vim vel induſtriam repellere. ſꝑ expedit. ſicut nec pugnare venenoſo ſerpēte/ aliter pōt declinari. Cogitat alio ex quadā ſolacurioſitate. que ſepe noxia eſt crimīalis. Cogitat alio qꝛ aduertit ꝑiculūimminere ſibi tali cogitatōe. ſed ī exercitiū virtutis ſibi ꝯuertit̉. hec eſſet virtuoſa. ſi caueat̉ ſufficiēter ꝑiculū. Cogitatalio. qꝛ vult cogit̉ de hac materia docere alios. vel de ip̄ius cōditione pleniusedoceri. et ſi hec agit appoſitione inculpate tutele. peccat mortaliter. etiā vbipollutio ſequeret̉. Sic diceret̉ cuꝫ homocogitur audire cōfeſſiones. aut equitare.ſiqua ſunt ſimilia. Deniqꝫ volūtas qn̄qꝫ ſe habet ad actū talē ꝓpoſitū quodāmōneutraliter vel ſuſpēſiue. qꝛ expedit circa hec deliberare. vt ſi ſit loci tꝑis importunitas. aut ſi ꝓponat̉ ſibi quid mallet. velin actū illū cōſentire vel ꝑpetuo ardere. tute facit ſi non deliberet de vtraqꝫ ꝑte. ꝓpterpericulū incidēdi vel in p̄ſumptionē falſam ſi eligeret ꝑpetuo ardere. vel in peccatum mortale ſi eligeret in actū illū ꝯſentire. Hec eſt cautela cōueniēs multū expediens aduerſus interrogatōes. vel intusvel exteriꝰ curioſe fieri ſolēt vel ꝓponi. vbipericulū imminet quicqͥd eligat̉. ita relīquit̉ verificatio illiꝰ prouerbij vulgaris. ſilere meliꝰ ē qͣꝫ ſtulticiā dicere. Sic agebatqui dixit. Et factꝰ ſum ſicut audiēs habēs in ore ſuo redargutiones.Octauū notabileEniamꝰ nūc octauo ad reſpondendū quibuſdā interrogatōnibus que fieri poſſent in hac materia de pollutōe fieret vigilādo. ꝓpōes aliquas ānotem. ad materias alias deducte/ p̄bere poterūt occaſionēcognoſcendi veritatē de peccatis.

E