De contractibus
licet dicant ex ſentētia habentes alimēta⁊ quibꝰ tegamur his contēti ſimꝰ Incūbit ſiquidē eis/ vel ꝑ ſe vel ꝑ ſuos/ ambulare viā que dura eſt ⁊ anfractuoſa/ cōtractuum. plena laqueis. ⁊ funibꝰ circūplexapeccatoꝝ ¶ Tales igit̉ qͥd agent/ qualit̓obediēt apl̓o iubēti Tu vero o hō dei hecfuge? Nūquid debuerāt prout alibi loqͥt̉extra mūdū exiſſe. nedū animo ſed corꝑequi nec fodere valent. ⁊ mendicare erubeſcunt. ⁊ de altario viuere habēt ¶ Atueroprouidit idem apl̓s dum prioribꝰ verbiscōtinuo ſubiūxit. Sectare autē iuſticiā.Hec eſt enī que cōmutatōnem oēm equoprecio mēſurat numerat ⁊ ponderat Iuſticiā vero docet ipſa ſapiētia. ꝑ quā ſe teſte/ legū cōditores iuſta decernūt. Hinc illa ſapientiſſima ſalomonis oratio Mitte ſapiētiā de celis ſanctis tuis. vt mecuꝫſic ⁊ mecū laboret. ¶ Sit ⁊ ipſa nobiſcūvolentibꝰ inqͥrere q̄ ſit via regia cōtractuum ciuiliū ad euitandas offendiculoꝝ tēdiculas ¶ Cōmouit hoc attētare petitioquorundā hominū dei caſum offerēs ꝑplexū apd̓ eos quos exaudire caritas iuſſit ⁊ inclinauit ſapiētia pollicens. qͥ elucidant me inqͥt vitam eternā habebuntErūt autē ꝑtitiones due Prima reſoluetmateriā cōtractuū ad termīos iuris diuini ⁊ naturalis. ſub quintuplici quaternario conſiderationū. Altera ſub totidē ꝓpoſitionibꝰ/ particularē caſum qͥ petituseſt attinget ⁊ abſoluet.¶ Explicit prohemiū. Incipit tractatꝰ.¶ Sequitur primapars principalis Incipit pͥmꝰ qͣternariꝰConſideratio primaOn tractuū boītatē aut maliciā/ doctrinal̓r inueſtigarevolentibus/ neceſſe eſt in primis cognoſcere qͥd noīs. etqͥd rei. qͥd ſcꝫ ſit cōtractus. etde cōtractuū ſpēbꝰ. ¶ Tradit hoc areſtotiles eſſe primū ⁊ ꝓpriū in om̄i diſciplinaſiue ſciētia. qm̄ ignorātes termīos/ de facili ꝑalogiſant̉ ¶ Poteſt āt cōtractus. itabreuiter deſcribi. Cōtractꝰ eſt cōmutatiociuilis legitima. Cōmutatio ponit̉ ꝓ genere Ciuilis addit̉ ad dr̄nam mutationūnaturaliū. qͣs cōſiderat ph̓ia natural̓. contaactus enī ſpectat ad ethicā ſiue moralē
ph̓iam. Subiūgit̉ legitima .i. legi cōformis ad dr̄am cōtractuū illicitoꝝ vel illegitimoꝝ ¶ Inuēta eſt aūt cōmutatio ciuilis poſt pctm̄. qm̄ ſtatus innocētie/ habuiſſet oīa cōia. ¶ Rurſus cōmutatōnūciuiliū. multiplices ſunt ſpēs Una eſt vēditio. altera eſt emptio hn̄tes ſe correlatīeadinuicē. venditio in agēte ⁊ emptio ī recipiēte. Locatio ⁊ cōductio. ſil̓em hn̄tescorrelatōem Mutuatio actiue ⁊ paſſiue.ſil̓r ſe hn̄tes correlatiue. Datio liberal̓ etreceptio gratuita. Pōt iteꝝ extēdi cōmutatio ciuilis; ad matrimonialē cōiunctionē maris ⁊ femine. de qͣ nihil ad pn̄s ¶Cōſtat igit̉ ꝙ cōtractꝰ eſt ſpēs iuſticie. nedū prout eſt general̓ virtus. ſed ſpēalis. ⁊ſpēaliꝰ illiꝰ que dicit̉ iuſticia cōmutatiuaPropterea ſi debeat plena reſolutio fierineceſſe eſt ꝑuenire ad diffinitōeꝫ iuſticie.ꝑ differētias int̓medias. Un̄ qꝛ cōmutatio ciuilis nō hꝫ fieri niſi ꝑ tranſlatiōemdn̄ij vel vſus vel vtriuſqꝫ; conſequēs eſt vtſciat̉ qͥd ſit dn̄iū. ⁊ qͥd dn̄s ⁊ quot ſunt ſpecies dn̄ij. Un̄ dn̄iū ptās eſt ꝓpinqͣ aſſumēdi res alias vel vt alias/ in ſui facultatē velvſum licitū ẜm iura vel leges/ rationabiliter inſtitutas.¶ Conſideratio IIOntractꝰ ex qͦ eſt cōmutatio cicuilis legitīa. ⁊ legitimū d̓r qd̓ ēcōforme legi. neceſſe ē ꝯgnoſcere qͥd ſit lex/ qͣles inſuꝑ ⁊ qͦt ſinteiꝰ ſpēs. fundat̉ vt p̄cedēs Legū nēpe aliaeſt pure diuina. alia eſt pure natural̓. aliacanonica. alia pure poſitiua alia ciuil̓ pure ⁊ ip̄a poſitiua. Sūt ⁊ alie mixte ex aliqͦbꝰ p̄dictis legibꝰ ¶ Ignoratꝭ itaqꝫ vel nōꝯſideratꝭ hmōi diuiſiōibꝰ ⁊ diōibꝰ/ nō p̄thr̄i certa ⁊ ꝑfecta reſolutio. notificās diffinitōeꝫ ꝯͣctꝰ Quid p̄terea dicat̉ meū. qͥd tuum. neqꝫ ꝑ ꝯſeq̄ns qͥs ꝯͣctus ſit licitꝰ vel illicitꝰ. licitꝰ vel illicitꝰ inqͣꝫ de ſe vel ſuo genere. aut ex ſol̓ accidētalibꝰ circūſtātijs. q̄nō cadūt ſub arte. Sꝫ qm̄ alibi tradita ēſub compendio iſta reſolutio illam ad p̄ſens non repetimus.Conſideratio. III.Ontractuum diuiſio/ ſpecies ⁊cſufficientia ſic haberi pn̄t. ⁊ expedit agnoſcere Aut enim perꝯͣctū trāſfert̉ dn̄iū. aūt ſolꝰ vſus
e
I