Qualitate et numero circūſtātiarūx
ignorantiā qꝛ de ipſa frequēter verbū occurrit aduertat̉. qꝛ nulla ignorantia de ſeeſt ſimplicit̓ affectata. Etenī om̄es hoīesiuxta ph̓m/ naturaliter ſcire deſiderāt. ſedeſt bene aliqͣ ignorātia de ꝑ accidens affectata. inquantū ſcꝫ ſciētia ei oppoſita creditur debere hominē mouere ſeu inducere ad aliqͥd quod ipſe nō vult ⁊ qd̓ ſibi diſplicet. ¶ Tertia vero ignorātia ſcꝫ ꝑtimvolūtaria ⁊ ꝑtim inuolūtaria. qꝛ ſcꝫ vt ſatis ſupra tactū eſt a volūtate omittēte. nōautē a volūtate efficiēte ſeu approbāte ꝓcedit. excuſat a tāto. ſed nō a toto .i. nō totaliter excuſat pctm̄. ſed bn̄ grauitatē peccati diminuit. Ita ꝙ peccatū ꝑ taleꝫ ignorantiā cōmiſſum nō eſt de ſe ita graue/ ſicut eſſet ſi talis ignorātia nō haberet̉. Etintelligat̉ hoc de ignorātia que ꝑ aliqueꝫmodū dat cām ipſi peccato. ſic ſcꝫ ꝙ ſi ipſa nō eſſet/ peccatū illud nō cōmittereturvel nō eodē mō cōmitteret̉. Nam eſt aliaquedā ſpecies ignorātie om̄e generaliterpctm̄ cōcomitans de qua nihil ad pn̄s ꝓpoſitū. ¶ Circa vero tertiā ⁊ vltimā predictaꝝ triū queſtionū ſic diſtinguēdo dicit prefatus doctor. ꝙ duplex eſt ignorantia. ¶ Quedā eſt facti quedā eſt iuris Ignorantia facti dupliciter cōtingere poteſtAut ſcꝫ adhibita diligentia. ⁊ hec excuſata toto. quod exponat̉ vt ſupra. Et exēplificat de cōcubitu iacob cū lya primogenita filia laban. quē concubitū talis igno.rātia excuſauit. Aut talis ignorātia facticontingit nō adhibita debita diligentia.⁊ hec excuſat a tanto. ſed nō a toto. quodetiā vt ſupra exponat̉. ⁊ exemplificat de facto lamech dū occidit̉ caym. cū tamē ferāputaret occidere. Qd̓ factū talis ignorantia nō excuſauit a toto ſed bn̄ a tāto ¶ Ignorātia autē iuris vt iam aliqͣliter in ſuꝑioribus declaratū eſt/ ſub duplici qualitate reꝑitur. vna vincibilis. alia inuincibilis. Uincibilis quā ſcilicꝫ vt etiā ſupraexpoſitū eſt qͥs vīcere poteſt. iterū duplexreꝑitur. Una affectata. qn̄ ſcilꝫ iuxta etiāſuperius notata aliquis ea q̄ iuris ſunt q̄ſcire tenet̉ ⁊ ſcire poteſt ſcire nō vult. īmoillam eorū ignorantiā quodāmodo ne apeccato retrahat̉ ſe habere cōplacꝫ Et hecignorātia in nullo ſe excuſat. nec ſcilꝫ a toto; nec a tanto. Alia dicit̉ ſimplex. cū .ſ. iuxta etiā ſuꝑiꝰ notata aliqͥs ea q̄ iuris ſuntque ſcire tenet̉/ bn̄ ſcire vellet. ſꝫ cum ſcire
poſſit negligit. Et hec ignorātia excuſata tanto ſed nō a toto ¶ Ignorātia v̓o inuincibilis ſub duplici etiā qͣlitate reꝑit̉.Una innata. alia incidens Innata oīnoexcuſat. ⁊ a tanto. ⁊ a toto. vt infantibꝰ. ⁊ anatura inſenſatis. Incidēs vero iteꝝ duplex eſt ẜm ſcꝫ ꝙ duplicit̓ ꝯtingere poteſtUna nāqꝫ incidit ſine culpa. Alia ꝟo incidit ex culpa. Prima q̄ ſcꝫ ſine culpa incidit. vt qn̄ gr̄a exēpli homo dādo oꝑamrei licite efficit̉ furioſus. ⁊ hec qn̄ totalitligat ſeu impedit rōem ſeu vſum rōis excuſat a toto. alias nō. De ſecūda vero incidēti ſcꝫ ex culpa. vt qn̄ hō preſtitit cāmſue ignorātie duplex eſt opinio. Una eſtque ponit ꝙ ſi talis ignorātia rōnem ſeuvſum rōis oīno ligat ſeu impedit. tūc peccatū quod ſeqͥtur excuſat Vt grā exempliCū furioſus qͥ ꝑ ſuā culpā incidit in furiā. ex vi illiꝰ furie occidit hoīm. talis enīnō peccat. qꝛ vt anīal brutū in ſolo impetu mouet̉ ⁊ nō rōne. Alia eſt opinio q̄ ponit ꝙ talis ignorātia nō excuſat a toto. ſꝫbn̄ a tāto. Un̄ in caſu p̄cedētitalis furioſus vt dicit minꝰ peccat. qͣꝫ ſi furioſus nōeſſet. peccat tamē. Prima opinio ꝓbabilior videtur. Propter dubiū tamē/ talibꝰ ſiſanētur debet ẜm canones penitētia iniūgi ¶ Et hec qͣntū ad naturā ſeu qualitatēconſcientie dicta ſufficiant.De natura qualitate ⁊ numero circūſtantiaꝝUnc de natura ⁊ qͣlitate ⁊ nūero circūſtātiaꝝ aliqͣ dicēda veniūt Etenī vt ſuꝑiꝰ tactū eſt adcognoſcēdā dr̄naꝫ nature ⁊ qͣlitatꝭ pctōꝝtā mortal̓ qͣꝫ venial̓. n̄ modice ꝯfert hmōicircūſtātiaꝝ naturā cogͦſcere diligēt̓qꝫ dūcaſus occurrūt ꝯſiderare ac debite attēdere Et hinc ē ꝙ cōit̓ ꝑ doctores tres aſſigͣntur cauſe pͥncipales ꝓpt̓ qͣs hmōi circūſtātiaꝝ ꝯſideratō/ n̄ ſolū ad ſcīaꝫ moralē; ſedvalde pͥncipal̓r ad ſcīaꝫ theologicā ꝑtinꝫqͣlis nō dubiū eſt ſcīa regimīs īſtructōis ⁊directiōis aīaꝝ maxīe in foro pn̄iali. q̄ vtd̓t Greg. ī paſtorali Ars ē artiū. ſcīa ſciaꝝ¶ Prīa cā eſt or hmōi ſcīa theologica cōſiderare hꝫ actꝰ hūanos. ẜm ꝙ per eos hōad btītudinē ſalutēqꝫ et̓nā ordīat̉. Oē ātqd̓ ad aliquē finē ordīat̉ oportzeē illi finiꝓportionatū. Actus āt hūani fini ꝓportionant̉ ẜm quādā cōmenſuratōem que fit
B