De natura et qualitate cōſciētie

ciſſet. ſi ſcꝫ illā circūſtantiā tranſitus illiꝰhominis ſciuiſſꝫ. Et ita de multis alijs q̄frequētiſſime occurrūt. Et hec ignorātiaſic antecedēs ſimpliciter cauſat inuoluntariū .i. dū contingit ⁊ occurrit actū inuoluntariū reddit ſeu efficit. ¶ Cōcomitāter autē ſe habet ignorātia ad actū voluntatis/ quādo eſt de eomet qd̓ agitur. qd̓ ſietiā ſciret̉ nihilominꝰ ageret̉. ita ꝙ ip̄a ignorātia nō inducit ad volendū vt illd̓ fiat. ſed ſolū cum tali facto cōcurrit. ita ꝙ ſimul cōtingit illud eſſe factū. ⁊ eſſe ignoratum. Vt iuxta exemplū beati Tho. de illo qui q̄rit hoſtē occidere. ⁊ animo ſuo occidere firmauit; cōtingit ꝙ caſu vel in nemore vel alias iſtum hoſtē ſagitta vel lancea occidit. ſed duꝫ eum occidit. credit occidere ceruū. In iſto enī caſu iſta ignorātia ꝙ tunc hoſtis ille ibi eſſet ⁊ ꝙ tūc occidat. cōcurrit cū ipſo facto ſcꝫ cum ipſa occiſione. ita ꝙ ſimul cōtingit illū hoſtē occidi ⁊ occidi ignorari. nec ip̄a ignorantiaꝙ ſcꝫ ille hoſtis tūc ibi eſſet/ induxit iſtuꝫocciſorē ad eū occidendū. qꝛ ita bene euꝫoccidiſſꝫ. ſi ibi tūc eū eſſe ſciuiſſet ſicut occidit quādo ignorabat Et talis ignorantia dum cōtingit ſeu occurrit non redditſeu efficit actū inuolūtariū. quia nō cauſat aliqͥd quod ſit repugnās volūtati .i. ꝑquod volūtas ſi ſciret impediret̉ facere qd̓tunc facit. vt ſatis eſt conſiderare in exemplo ſtatim poſito. Sed talis ignorātia ſibene aduertat̉ bn̄ cauſat ſeu efficit actū ꝓillo inſtāti quo fit nō voluntariū. ſic ſcilꝫꝙ pro illo inſtāti quo ſic voluntas nō habeat actualiter volitionē illū actū faciendi vt etiā patet in dicto exēplo ſtatī poſito. Clarū eſt enī ꝙ ille occiſor ꝓ illa horaqua illū hoſtē ſic a caſu occidit/ nō habeat actualit̓ voluntatē eū occidēdi. qꝛ tuncibi eū eē ignorabat. īmo ceruū ibi eē ⁊ ceruū occidere credebat Nec ſeqͥtur ꝙ ſi talisignorantia reddat ſeu efficiat actū nō volutariū. ꝙ p̄terea eū reddat inuolūtariumMagna etenī int̓ iſta duo eſt dr̄na. Reddere etenī ſeu efficere actū nō volūtariū/ ēfacere qd̓ volūtas ꝓ inſtāti quo ille actusfit nō habeat actualē volitionē eū faciēdi; Reddere vero ſeu efficere actū inuolūtariū eſt facere ꝙ voluntas actualē ſeu habitualē volitionē habeat illū actū nō ꝑficiēdi. q̄ valde int̓ ſe differūt Magna etenīdifferētia eſt inter non velle facere. et velle

nō facere. Primū p̄dictorū vt iā tactū eſtbene cauſat ſeu efficit ignorantia ꝯcōmitans. de qͣ nūc agit̉. Sed ſcd̓m nō cauſatnec efficit. Et ratio eſt. qꝛ idē nō pōt eodēinſtāti eſſe actualiter volitū ⁊ ignoratū. ſꝫbn̄ p̄t eodē inſtanti eſſe habitualit̓ ſeu diſpōſitiue volitū ⁊ ignoratū ¶ Cōſequēt̓autē ſe habꝫ ignorātia ad volūtatē. inqͣntū ipſa ignorātia eſt volita ſeu volūtaria.Qd̓ duobꝰ modis cōtingere p̄t. Uno mōdirecte. Alio mō indirecte. Directe qͣndoactus volūtatis fert̉ in ip̄am ignorātiā. ſicut cū aliqͥs vult ignorare. vt excuſatiōeꝫpeccati habeat. vel vt a peccādo nō retrahat̉. Iuxta illd̓ iob. xxij. Scientiā viarūtuarū nolumꝰ. Et hec dicit̉ ignorātia affectata. Indirecte vero iteꝝ duplicit̓ contingere poteſt. Uno mō cū aliqͥs actu nōꝯſiderat qd̓ cōſiderare debet ⁊ p̄t. Et hecdicit̉ ignorātia male electōis. vel ex paſſion aliqua. vel ex malo habitu ꝓueniēs.Alio modo cū aliqͥs noticiā quā de aliqͥbus deberet habere nō curat adquirere. ⁊ẜm hunc modū ignorātia vniuerſaliū iuris que qͥs ſcire tenet̉ volūtaria dicit̉. qͣſiꝑ negligentiā ꝓueniēs. Cū enī nō niſi ꝓpter negligentiā habeat̉. voluntarie haberi videt̉. ¶ Nūc igit̉ p̄dicta ad ꝓpoſitū ſolutionis p̄dicte ſcd̓e queſtiōis pͥncipalisiuxta intentōem eiuſdē beati Thome applicādo. ¶ Si rō vel conſcīa/ erret errore volūtario. qͥ ſcꝫ nō cauſat inuolūtariū.vtputa quia ꝓuenit ex ignorātia. vl̓ ꝯcomitāte. q̄ ſcilꝫ cū actu cōcurrit nec ad ip̄mꝑficiendū inducit. vel cōſequēte q̄ ſcꝫ volita ſeu voluntarie eſt. vel directe ꝓpter negligentiā vtputa qꝛ eſt error ſeu ignorantia circa id qd̓ qͥs ſcire tenet̉ vel ꝯſideraredꝫ ⁊ p̄t. tūc talis error rōis vel ꝯſcīe/ nō excuſat quin voluntas tali rōni vel ꝯſciētieſic errāti ꝯcordās ſit mala ¶ Si āt ſit error qͥ cauſat inuolūtariū vtputa ex igͦrantia an̄cedēte; q̄ ex igͦrātia alicꝰ circūſtantieabſqꝫ oī negligētia cauſat̉ ꝓueniēs. tūc talis error rōis vel ꝯſcīe volūtatē. tali rōnivel ꝯſcīe ſic errāti ꝯcordātē excuſat. vt nōſit mala. vtputa grā alicꝰ exēpli Iuxta eūdē btūm Tho. ſi rō ⁊ ꝯſcīa alicuiꝰ adeo etrent ꝙ ſibi dictēt ꝙ poſſit ad vxorē alicuius accedere. volūtas tali rōi ⁊ ꝯſcīe ſic errāti ꝯcordās/ mala eſt nec excuſat̉/ eo ꝙ exror ille ꝓuenit ex ignorātia legis dei. quāſcire tenet̉ vel inqͥrere Si aūt ratio ⁊ con-

C