Compendiū theologie
et hoc modo theſauriſare eſt om̄ibus ꝓhibitū. Alio modo theſauriſari poteſt exꝓuidentia. ⁊ hoc iteꝝ duplicit̓. Uno mōvel cōſideratiōe neceſſitatis. ⁊ ſic cōcedit̉parentibꝰ ſecularibꝰ. ob neceſſitatē filioꝝeducandoꝝ. vel filiaꝝ cōiugio tradendarū. nō tn̄ ditandaꝝ. ſed debito ẜuato mēiuxta ſtatū ꝑſone. Alio mō ex cōſideratōepublice vtilitatis. vtputa regni defendēdi. vel cultus dei ampliādi: ⁊ ſic cōceſſuꝫeſt regibꝰ ⁊ dn̄is tꝑalibꝰ theſauriſare Perſonis vero eccl̓iaſticis particularibꝰ proprie nūqͣꝫ theſauriſare licet. nec etiā pecuniā tenere intētiōe ſeruādi. Un̄ Ambro.Auꝝ hꝫ eccl̓ia; nō vt ſeruet ſed vt eroget.¶ Ex p̄dictis patet ꝙ duplex eſt amor pecunie tēꝑaliū. Unꝰ reſpectu neceſſitatis.Alius reſpectu ſuꝑflui Cōtra primū ꝓhibet dn̄s p̄focātē ſolicitudinē. Cōtra ſcd̓ꝫꝓhibet theſauriſatiōem ¶ Auaricie autēper Greg. xxxi. li. moraliū. ſeptē aſſignant̉filie. q̄ ſunt. proditio. fraus. fallacia. ꝑiuriū. inqͥetudo. violentia. cōtra miſericor.diā obduratio. Quaꝝ numerꝰ ſiue ſufficientia ſic ſumi poteſt. Auaricia vt dictūeſt. eſt ſuꝑfluus amor hn̄di diuitias Iſtaergo ſuꝑfluitas ſei exceſſus/ aut eſt in ipſas diuitias retinendo: et ex hoc orit̉ obduratio cōtra miſericordiā. qua ſcilꝫ corhomīs/ miſericordia nō emollit̉ vt de diuitijs ſuis ſubueniat miſeris ⁊ indigentibus: Aut iſte exceſſus ſeu ſuꝑabūdantiaeſt in accipiēdo ſeu in acquirēdo pecunias. Quod iteꝝ poteſt cōſiderari duplicitUel .ſ. inquantū eſt in affectu vel inqͣntūeſt in oꝑe ſeu effectu. Si prīo mō ſcꝫ qͣnium eſt in affectu. ſic ex auaricia orit̉ inqͥeiudo. inqͣntū ſcilꝫ auaricia ingerit hoī niniā ſolicitudinē curasqꝫ ſuꝑfluas. Auatus enī vt dicit̉ Eccl̓iaſt. v. nō implet̉ pecunia. Si ſcd̓o mō ſcilꝫ inqͣntū eſt in oꝑſtu effectu. ⁊ hoc iteꝝ duplicit̓ cōtingerepoteſt. Vel enī in iſta īmoderata ⁊ indebiti acqͥſitiōe vtit̉ qͥs vi vel dolo. Si vtaturv tūc eſt violentia. Si vtatur dolo hociuꝝ triplicit̓ fieri p̄t. Uel enī fit ipſe dolin verbo. Et ſiquidē verbum ſit ſimplextinc eſt fallacia Si autē ipſi verbo addatu cōfirmatio iuramēti tūc eſt ꝑiurium.S autē cōmittatur ip̄e dolus in oꝑe tūcvelerit quantū ad res. ⁊ ſic eſt fraus. Ueleriiquantū ad ꝑſonas ⁊ ſic eſt ꝓditio. vtpari de iuda qui ꝑ auariciā ꝓdidit xp̄m.
¶ Iſidorus autē nouē ponit filias auaritie. que ſunt. mendaciū. fraus. furtū. ꝑiuriū. turpis lucri appetitus. falſum teſtimoniū. violentia. inhumanitas. rapacitas. Et ſic apparet ꝙ Iſidorꝰ tres ponitfilias auaricie quas etiā Grego. ponit. etſex de quibꝰ Grego. nullā facit mentōemSed qui debite cōſiderat iſte ſex filie qͣsſic aſſignat Iſidorus. reducūtur ⁊ cōprehendūtur ſub illis quas aſſignat Grego.Nam mendaciū ⁊ falſum teſtimoniū queproprie nō differūt abinuicē niſi ſicut genus ⁊ ſpēs. etenī falſum teſtimoniū nihilaliud eſt qͣꝫ quedā ſpecificatio mendacijcōtinent̉ ſub fallacia. ſicut ⁊ furtū que eſtquedā ſpecificatio fraudis cōtinetur ſubfraude. Appetitus autē turpis lucri ꝑtinet ad inqͥetudinē ⁊ ſub ea cōprehendit̉.Rapacitas autē cum ſit ſpecies violentieſub violentia cōtinetur. Inhūanitas vero idē eſt proprie qd̓ induratō contra miſericordiā. ¶ Eſt etiā notādū ꝙ auariciaque ꝓprie eſt immoderata cupido circa diuitias ⁊ ſpecialiter pecunie. ex eo quia perpecuniā om̄ia alia habētur ⁊ recuꝑanturiuxta quod dicitur. pecunie obediūt omnia. dupliciter pōt ꝯſiderari Uno modocirca acceptōem ⁊ acqͥſitiōem pecuniarūinquantū ſcꝫ aliquis pecuniā adqͥrit vltra debitū aliena ſurripiendo vel indebite retinendo. Et hoc modo opponit̉ auaricia iuſticie. Alio modo ꝯſiderari poteſtprout importat immoderātiam circa īteriores affectōes diuitiaꝝ. puta cum quisnimis amat vel deſiderat diuitias. aut nimis delectatur in eis. etiā ſi forſan nō velit caꝑe aut retinere aliena. Et hoc modoauaricia oppōitur liberalitati que hmōiaffectiōes moderatur. Et licet vterqꝫ iſtorum modorū hic accipitur/ magis ꝓprietamē auaricia ſecūdo mō accipitur ¶ Etetiā notandū ꝙ philoſophꝰ in Eth̓. multa ponit genera hominū vicioſoꝝ vicijsad auariciā ſpectantibꝰ. que ſub filiabusſupra enūeratis nō vidētur cōprehendi.videlicet. parcos tenaces. kinnibiles. illiberales oꝑatōes oꝑantes. de meretriciopaſtos. vſurarios. aleatores. mortuorūſpoliatores. latrones. Sed circa hoc tampro iam dictis qͣꝫ pro dicendis eſt aduertendū ꝙ licet in cōmuni vſu loquēdi idēreputetur aliqd̓ peccatū eſſe filiā alicuialterius vicij ſeu peccati/ ⁊ eſſe eiꝰ ſpeciem