De ſeptem vitiis capitalibus
ſcilicꝫ nature ⁊ mortis. Quo ad eſſe nature nō eſt ꝓprie niſi paſſio quedā. rōne cuiꝰpaſſionis ſic pure ſeu abſolute cōſiderateira nō eſt peccatū. immo magis eſt pena.Quō vero ad eſſe moris ſeu morale/ inquantū illa paſſio deordinat a debito ordine rōnis debitoqꝫ fine. tūc dicit ⁊ īportat viciū ⁊ pctm̄. Nam ira iſto modo nōdicit purā paſſionē. īmo quandā actōemqua deordinat̉ homo ⁊ qͣntū ad deū ⁊ qͣntum ad ꝓximū. Uult enī a ſe vindictā exqͥrere quā nō debet niſi a deo vel a iudicecōſtituto expetere. Vel illam vindictā exerceri appetit ꝯtra illū qͥ nō meruit. vel vltra id quod meruit. vel non ẜm legitimūmodū ⁊ ordinē. vel nō ꝓpter debitū finem¶ Greg. xxxi. li. mora. ſex aſſignat ire filias. q̄ ſunt rixa. tumor mētꝭ. ꝯtumelia. clamor. indignatio. blaſphemia. ¶ Quarūnumerꝰ ſeu ſufficiētia ſic accipit̉. Tripliciter p̄t ira ꝯſiderari. vno mō ẜm qd̓ ē incorde. ſcd̓o mō ꝓut eſt in ore ſeu locutōe.tertio mō prout eſt in facto ſeu oꝑe Quoad primū modū ſcꝫ inquātū ira eſt in corde naſcuntur duo vicia. Unū in reſpectuad illū ꝯtra quē homo iraſcit̉ qꝛ ſcilꝫ eumquodāmodo abhorret ⁊ indignū reputatvt ſibi tale vel tale qͥd fecerit. ⁊ tūc eſt indignatio. Alid̓ viciū qd̓ inde naſcit̉ eſt ī reſpectu ad ip̄m hoīem met qͥ iraſcit̉. inqͣntum ſcꝫ in aīo ſuo/ diuerſas vīdicte viasexcogitat. ⁊ talibꝰ excogitatiōibꝰ aīm ſuūreplet. ⁊ tūc eſt tumor mētis. Quo ꝟo adſcd̓m modū ſcꝫ inqͣntum ira on̄dit̉ in oreſeu locutōne hoc cōtingere p̄t dupliciter.Uno modo quādo homo ſuā demōſtratirā ꝑ verba inordinata. ꝯfuſa alta ⁊ indignatiua. ⁊ tūc eſt clamor. Alio mō qn̄ ſuam demōſtrat irā in verba iniurioſa ꝓrūpendo. Et hoc iteꝝ duplicit̓. Nā vel illd̓fit in deū aūt ſanctos. Et tūc eſt blaſphemia. Aut fit in ꝓximū ⁊ tūc eſt ꝯtumelia.Quō ad tertiū modū ſcꝫ inqͣntū ira on̄ditur in oꝑe ſcꝫ quādo ꝓcedit vſqꝫ ad factū⁊ tūc oriunt̉ rixe. ꝑ quas hic intelligūtur⁊ accipiūtur oīa nocumēta q̄ facta occaſione rixe ꝓximis inferri ſolēt. vt ſunt pulſatōes ꝑcuſſiōes ⁊ hmōi ¶ Et īſuꝑ aduertendū ꝙ (vt ſupra aliqͣliter tactū eſt) Aliqd̓ viciū poteſt eſſe filia vnius vicij capitalis. et nihilominꝰ interdū ex alio viciocapitali ꝓcedere ⁊ hoc diuerſis reſpectibꝰ⁊ cōſideratiōibꝰ. ſicut in hoc pn̄ti ꝓpoſito
blaſphemia inqͣntū aliqͥs in eā ex deliberata mente prorūpit/ tunc ꝓcedit ex ſuꝑbia homīs contra deū ſe erigentis Vn̄ Eccleſiaſt. x. Iniciū ſuꝑbie hoīs apoſtatarea deo id eſt ab eius veneratōe ſeu honoratione recedere. Inquantū vero hō nō exdeliberata mēte. ſed ex quadā cōmotioneſeu furore animi/ in blaſphemiā ꝓrūpit.ſic procedit ex ira ⁊ eſt filia ire. ¶ Sil̓itertumor mētis nō accipitur hic pro vana ⁊ſuperba ex cogitatiōe ꝓprie excellētie quaqͥs animū ſuū implet. qꝛ tunc idē eſſet ineffectu quod ſuꝑbia. ſed accipit̉ hic pro qͦdam interiori conatu ſiue excogitatōe hominis vindictā ex ira appetētis ⁊ in aīoexcogitātis Similiter poſſet dici de odioquod ex ira naſci poteſt. cum tn̄ ponat̉ exinuidia naſci. ⁊ eiꝰ filia ſit. ſicut ſupra declaratū eſt capitulo īmediate precedenti.¶ Utꝝ aūt teneatur qͥs iniuriā ſibi factāinimico reqͥrenti remittere diſtinguendūeſt. Ex iniuria enī tria oriri ſolēt. Primūeſt rancor in affectu. Scd̓m rācoris ſignū in effectu. Tertiū eſt actio cōtra iniuriantē. Primū tenet̉ qͥlibet ſtatī remittere. etiā ſi nō rogetur Scd̓m tenetur quisremittere ſi rogetur .ſ. veniā petēti. ⁊ iuxtaſuā facultatē emēdare ꝑato. Tertiū nō tenetur qͥs remittere ¶ An aūt ille cui factaeſt iniuria debeat amicitiā q̄rere. Sciendū eſt ꝙ duplex eſt debitū. primū eſt neceſſitatis ſcd̓m eſt ꝑfectōis. Quantū ad primū ſcꝫ debitū neceſſitatis ſine quo ſcꝫ nōeſt ſalus. iniuriatꝰ nō tenetur recōciliatōnem ⁊ amiciciā q̄rere. Quantū vero ad ſecundū debitū dicit Chryſoſ. ꝙ talis iniuriatus dꝫ reconciliatōem ⁊ amicitiā querere ⁊ hoc maxime vt exinde duplicē coronam accipiat. Vnā qꝛ iniuriā paſſus eſt.alterā quia prius rogauit ¶ Notandumpoſtremo quo ad hoc capitulū. ꝙ reddere malum pro malo/ eſt fragilitatis. reddere malum pro bono eſt peruerſitatis. reddere bonum pro bono eſt eqͥtatis. reddere bonum pro malo eſt charitatis.De vitiio ſeu peccato acedie.Ubſequēter dicēdum venit deacedia. que ẜm aliquos ſic deſcribitur. Acedia eſt de virtutū laudabili exercitio/ vtriuſqꝫ
Y