De vitiis nature ⁊ voluntatis
28
Lures etiā a doctoribus aſſignant̉ peccati diuiſiōes ẜm diuerſas peccati cauſas ⁊ origīesQuantū vero ad pn̄tem tractatū ſufficit/ de duabꝰ peccati diuiſiōibusprincipalit̓ tanget̉. Et primo de vna queſumit̉ ẜm quandā peccati qͣlitatē ⁊ quātitatē. Scd̓o de vna q̄ ſumit̉ iuxta peccaticām materialē ¶ Reſpectu prīe diuiſiōistria prīcipalia reꝑiunt̉ genera peccatoꝝ.quia om̄e peccatū aut eſt originale aūt actuale. Si actuale hoc iteꝝ eſt dupliciter.Quia aūt eſt mortale aut veniale.De peccato origi-nali ⁊ quid eſt.Riginale autē peccatū eſt illd̓Iquod a noſtra vicioſa originetrahimus Et eſt auerſio q̄damhabitualis a deo qua aīa prona effecta ēnō reddere iuſticiā quā debet. Un̄ om̄esfere doctores reſpectu effectus ip̄ius peccati originalis cōſonant in ip̄am auerſionē habitualē ẜm Auguſ. ¶ Hugo de ſancto victore dicit ꝙ original̓ culpa eſt corruptio ſeu viciū quod naſcendo cōtrahimus ꝑ ignorantiā in mēte ⁊ cōcupiſcentiā in carne ¶ Alij volūt ꝙ originalis culpa / ſit neceſſitas cōcupiſcendi cū debitonō cōcupiſcendi. Et ponūt exēplū de radio cōtiguato aque. q̄ mouet̉ aqͣ mota etquieſcēte qͥeſeit Et hoc patꝫ ex cōtiguatōne ſui cū aqua. Un̄ cū maior ſit vnio aīe ⁊carnis/ qͣꝫ in caſu p̄dicto radij ⁊ aque. cuꝫcaro de ſe valde mobilis ſit ad cōcupiſcēdum; aīa eo ipſo ꝙ tali carni vnita eſt habet ſtatī talem quandā neceſſitatē ꝯcupiſcendi. Cum igit̉ caro ꝑuuli cui infundit̉anima/ ꝑ peccatū pͥmi homīs ad cōcupiſcendū ſit mobilis. inerit ipſi anime iamilli carni vnite neceſſitas quedā concupiſcendi. nec poteſt anima ipſa illā carnemſeu ſenſualitatē cohibere. ſicut aīa ade an̄peccatū potuiſſet q̄ habuit ptātem ſuperſenſualitatē ⁊ etiā libertatē cōcupiſcendivel nō cōcupiſcendi. ¶ Patet igit̉ ꝙ perpeccatū ⁊ poſt pctm̄ primi hominis īeſtaīme duplex neceſſitas Vna nō poſſendiſenſualitatē retinere ſeu cohibere. ⁊ alianeceſſitas cōcupiſcendi. Et prīa eſt q̄dāneceſſitas nō valendi facere qd̓ debet. etſecunda eſt quedā neceſſitas faciendi qd̓nō debet. Et ita ineſt ei carentia vtriuſqꝫ
ꝑtis iuſticie; que ſunt declinare a malo etfacere bonū. ¶ Ex quo patet ꝙ pctm̄ originale. ⁊ eſt in carne ⁊ eſt in aīa. ſed in carne originaliter ⁊ materialit̓ In aīa v̓o formaliter ⁊ tanqͣꝫ in ſubiecto. Sola enī aīaeſt ſuſceptibilis virtutis ⁊ vicij. ⁊ tn̄ ſicutdictū eſt ex cōiunctōe ipſiꝰ ad corpꝰ ꝯtrahit vitiū illd̓. ſicut qn̄ quis cadit in lutūfedat̉ ⁊ maculat̉ ¶ Talis autē aīe infectōnō tantū eſt pena ſed eſt etiā culpa. ip̄a vero culpa q̄ macula eſt deletur ī baptiſmoPena autē q̄ fomes ſiue peccādi ꝓnitasappellat̉/ remanet poſt baptiſmū. Sic eīin baptiſmo curat̉ culpa quantū ad reatum dānatōnis eterne. ſed nō quin remaneat ipſa pena quantū ad motū ⁊ actumcōcupiſcētie. cum qua oportet nos qͣꝫdiuviuimꝰ pugnare. niſi extinguat̉ ꝯcupiſcētia per ſpecialē gratiā. ſicut in beatiſſimavirgine in cōceptōe filij dei. ¶ Originale etiā pctm̄ ſic in hoīe ꝑ baptiſmū curat̉/ꝙ nihilominꝰ ab eo qͥ curatus eſt/ trāſmittatur in ꝓlem quā generat. ſicut iudeꝰ circūſciſus generat filiū cū preputio. ⁊ granum nudū ⁊ purū ſeminatū/ ꝓcreat granum cū palea. Qd̓ hinc eſt qꝛ hō non generat filiū ẜm ꝙ in mente curatus eſt ſedẜm quod in carne.De nominibꝰ peccati originalis ẜm ꝙ oꝑatur ad animā.Riginale peccatū diuerſis ī ſacra ſcriptura noībus. multiplicibus de cauſis noīat̉. Secū-dum enī ꝙ originale pctm̄ cōꝑatur ad aīam/ vocat̉ qn̄qꝫ infirmitas. qꝛreddit aīaꝫ īpotentē ad reſiſtēdū motibꝰ.Qn̄qꝫ vocat̉ feditas. qꝛ ꝑ ip̄am aīa maculatur. Vocat̉ qn̄qꝫ ꝓnitas. ꝓpter ꝯtinuamappetitus inclinatōeꝫ ad malū. Uocaturqn̄qꝫ corruptō. qꝛ ad nihilū ducit ⁊ pctm̄Uocat̉ qn̄qꝫ vitiū. qꝛ eſt diminutō bonorū naturaliū. Uocat̉ qn̄qꝫ lāguor natureqꝛ durat ī natura corrupta. ¶ Habꝫ etiānoīa ẜm qd̓ comꝑat̉ ad corpꝰ. Uocat̉ enīqn̄qꝫ lex carnis. eo ꝙ lege d̓ina ſit carni īflicta Un̄ qn̄qꝫ lex mēbroꝝ vocat̉. qꝛ mouet organa ad oꝑatōeꝫ cōcupiſcētie. Uocat̉ qn̄qꝫ tyrānꝰ. ꝓpter dn̄ationē quaſi violenta in ipſa cōcupiſcētia Uocat̉ qn̄qꝫ fomes. qꝛ ſicut ignis fouet ignē. ita ꝑ ip̄ꝫ fouet̉ in carne pctm̄ ẜm actꝰ generatiue ⁊ nutritiue. Uocat̉ qn̄qꝫ ſtimulꝰ carnis quia
L