Compendiū theologie
ſe ſatis clareat. nā reꝑibile non videt̉ vitium nature alid̓ a p̄dictis vel qd̓ ſaltē adaliquod p̄miſſoꝝ nō ſit reducibile. ꝑ oppoſitōem tn̄ ad ſeptē dona ſpūſſancti/ ſumūt aliqui numerū ⁊ ſufficientiā ipſorūvicioꝝ nature. Etenī tres anime ſunt vires ſeu potētie .ſ. cōcupiſcibilis iraſcibilis ⁊ rōnalis. q̄ qͣſi cōtinue in ſuis virtuoſis actibus ⁊ oꝑatōnibꝰ/ ꝑ ipſa vicia quenature ex ſua corruptiōe īſunt varijs modis impugnāt̉ ⁊ impediunt̉. cōtra que cūſeptē ſint. data ſunt in adiutoriū ſeptemdona ſpūſſancti q̄ lumina quedā ſiue luxdiuinitus inſpirata ⁊ infuſa ad efficaciꝰtam cōtra ipſa ſeptē vicia nature qͣꝫ viciaalia volūtatis et tentatōes. viā iam habite virtutis impugnātes reſiſtendū. liberiusqꝫ ⁊ expeditiꝰ ipſos actus virtutū exeq̄ndū. ¶ De vicijs nature circa vim concupiſcibilē ¶ Circa igit̉ vim ſeu potētiāconcupiſcibilē reꝑitur vitiū nature retrahens a debite cōpatiendo ⁊ ſubueniēdoꝓximo. quod vocat̉ duxicia. Cōtra quoddiſpoīt donū pietatꝭ. ¶ De vicijs naturecirca vim iraſcibilē ¶ Circa vero vim ſeupotentiā iraſcibilē duplex reꝑitur viciūnature. Unum immoderate retrahēs abagēdis quod vocat̉ timiditas cōtra qd̓ diſponit donū fortitudīs. Alid̓ immoderate accedēs qd̓ vocat̉ preſumptio. Contraqd̓ diſponit donū tioris ¶ De vitijs nature cōtra vim rōnalē. ¶ Cōtra vim autēſeu potentiā rōnalem/ duplex cōtingit viciū nature. ſcꝫ vel reſpectu finis. vel reſpectu eoꝝ que ſunt ad finē. Si reſpectu finis. duplex reꝑitur nature viciū. Unumimpediēs ne cognoſcat̉ qd̓ vocat̉ hebetudo. ꝯtra quod diſponit donū intellectusAliud retrahēs ne animꝰ ad ip̄m finē debite afficiat̉ qd̓ vocat̉ ſtulticia. ꝯtra quoddiſponit donū ſapiētie. Si reſpectu eorūque ſunt ad finē duplex ſimilit̓ nature viciū reꝑitur Unū impediēs ne ſciat̉ qͥd adꝓſecutōem finis expediat quod eſt ignorantia cōtra quod diſponit donū ſciētie.Aliud quo qͥs in his que agēda ſunt magis ex paſſionis impetu qͣꝫ ex debita electione ducit̉ quod eſt p̄cipitatio cōtra qd̓diſponit donū ꝯſilij. ¶ Quibꝰ cōtrarientur ipſa nature Cōtrariāt̉ etiā iſta ſeptēnature vicia ſingula ſcꝫ ſingulis virtutibus. ſingulis oratōnis dn̄ice petitōnibꝰ⁊ ſingulis beatitudinibꝰ ⁊ cōueniūt cum
ſeptē principalibꝰ ſeu capitalibꝰ vicijs volutatis Qd̓ clarius ex tabula in fine huiꝰtractatꝰ poſita cōcipi poterit ⁊ perpendi.De viciis volūtatis ſeu de malo culpe in generali.Evitijs volūtatis id eſt de malo culpe ſeu de peccato/ opportunū foret ⁊ vtile/ ſpecialē ⁊ lōgum tractatū ſubiūgere. ſed cūpluribꝰ notabilibꝰ hec ſint diffuſe explanata/ ſufficiet interim ad pn̄tis cōpendiꝓceſſum cōtinuandū/ eiusqꝫ cōplemētūſummatī dicere. quid ſit pctm̄ in genere.Quotiēs fit ſiue quot ſunt eiꝰ genera Dein̄ veniēt aliqͣ de qͦlibet genere explanādaQuid eſt peccatūin genere. ⁊ quomodo diffiniturEccatū autē in genere ſic diffinit̉. Peccatū eſt auerſio ab incōmutabili bono ad bonū cōmutabile. Quā diffinitiōeꝫ ſicintellige. Peccatū eſt auerſio ſcilꝫ voluntatis. quia ꝓprie ⁊ ꝑ ſe talis auerſio eſt peccatū. ab incōmutabili bono ſcilicꝫ deo. qͥomnino incōmutabilis eſt. Nec eſt auerſio alid̓ qͣꝫ diſcōformitas volūtatis createa volūtate diuina. qd̓ eſt in omni peccatovbi aliqͥd vult voluntas creata quod nōvult deus Seqͥtur; ad bonū cōmutabileſupple cōuerſio ſcꝫ ad bonū creatū quodcōtinue mutat̉ vel ſaltē mutabile ē ¶ Etlicet peccatū in ſui diffinitiōe duo contineat ſczauerſionē ab incōmutabili bono⁊ cōuerſionē ad cōmutabile bonū. eſſentialius tamē pctō eſt/ primūqͣꝫ ſcd̓m. Sienī fuerit cōuerſio ad creatura/ ita tamenꝙ nō fieret auerſio a creatore. ſicut cōtingit quādo qͥs amat creaturā ꝓpter deumtantū. tūc nō fieret pctm̄ immo in iſto caſu meritorie fieret ¶ Licꝫ plures alie ſintdiffinitōes peccati nō tractat̉ niſi de vnaPlures alie a doctoribꝰ aſſignātur peccati diffinitiōes ẜm cauſas efficientē. materialem. ⁊ formalē ipſius peccati. Sed qͣꝫtum ad pn̄tē tractatū attinet/ ſupradictadiffinitio que ẜm cauſam finalem peccati ſumitur/ ſufficiat.De duplici diuiſion peccati in genere.
K