Rorales

Z4

Similiter retentores teſtamentorū. autplus iuſto differentes eorum completō.nem in grauē iacturā animarū. ¶ Nemode neceſſarijs ſuis ſimpliciter/ tenet̉ elargiri/ immo nec de neceſſarijs ẜm ſtatumſuum. ſed nec de ſuꝑfluis ſuis vt ſua ſuntſub pena peccati mortalis. niſi vbi grauis neceſſitas circa alterum ip̄o preſumere debente ꝙ alius non ſuccurret/ immineret. Neceſſitas enī extrema proximi/ p̄ferenda eſt ſoli decētie proprij ſtatus. qͣnto magis ſuperfluitati. ¶ Scienter dimittere ſuperflua ſua/ notabiliter conſumi per putrefactōnem aut alias/ potiusqͣꝫ in vſus pios ipſa largiantur; vix a culpa mortali aut nunqͣꝫ/ poteſt excuſari. ¶Theſaurizare de ſe non eſt illicitū ſed ꝓuidum. qͣꝫuis excircunſtantijs poteſt fieri crimīale. vt ſi fit ex alieno. aut deſperādo de diuino auxilio. aut in grande preiudicium reipublice. aut ſi alijs ꝑeuntibusnon ſuccurrit. ¶ Uendere rem carius qͣꝫempta eſt; ſi notabilis ſit exceſſus in lucro; om̄ibus miſerijs et ꝑiculis et induſtrijs hincinde compēſatis; eſt regulariter de ſe malum. et peius ſi propter indigentiam proximi hoc fiat Et ſi res vendita ex ſua induſtria meliorem conditiōemnullam adepta eſt nec in ſe nec extrinſecaconſideratiōe. vt quia propinquior. ⁊ advſum facilior. et ſimilia. ¶ Defectus rerūvendendarum/ quos quilibet ad extra p̄ſumitur cognoſcere de facili; ſicut nec abſcondēdi ſunt fallacibus cautelis; ſic neceos dici neceſſe eſt. preſertim quo ad foriextrinſeci iudiciū. et quo ad deum etiamſi precij quantitas proportōnabiliter addefectum minuatur. ¶ Damna que aliquis non exculpa et negligentia ſua mercando incurrit/ poteſt vendendo deducere. Preſertim ſi damnū ſit pertinēs de ſeet quaſi regulariter ad mercaturam. alioquin non oportet. vt ſi venditorum merces/ ignis fortuitus aſſumpſerit. Secuspreterea vbi ex culpa vel ſponte/ aliquismerces defectuoſas ꝯduxerit. vt in equiset mulis fieri ſolet. ſed non licet vt vendātur pro integris. neqꝫ deus irridetur. ¶Cum deceptōne vltra medium iuſti precij cōtractum initum/ leges interimunt.

In alijs vero caſibus etiam ſi peccent vēdentes res ſuas enormiter/ tamen reſtituere nō tenentur ementibus. quātum regulariter occurrit iudicandum. ¶ Legitime preſcribens in re prius aliena/ illamneqꝫ quo ad forum exterius neqꝫ quo addeum reddere cōſtringit̉. Secus ſi frausin preſcribendo fuit. vt defectus bone fidei. que fraus ſi pateat in iudicio exteriori ad reddendum preſcribens impelliturquāto magis apud deum ſi lateat aut pateat. ¶ Mercatores earundem rerum / ſiconſpirent adinuicem ꝙ non niſi pro tali precio notabiliter exceſſiuo merces ſuas tradent; ipſi quo ad forum exterius ſiſciatur. et quo ad interiꝰ/ damnādi ſunt.¶ Soluto decimarum ſacerdotibus/ eſtde iure diuino. quatinus inde ſuſtententur. ſed quotam hanc vel illam aſſignareaut in alios redditus commutare/ poſitiui iuris exiſtit. ¶ In redditibus ad vitam emendis/ aut gregibus ouium preſtandis ad medium lucri. ſic in mercaturis; ſic in ſimilibus regulariter contractibus qui non penitus ex vno latere claudicant/ quia videlicet ad vtrumlibet nūclucrum nunc damnū imminet nunc vendenti nunc ementi nulla videtur eſſe malicia de genere. ſed circunſtantijs alijs veſtiri male poſſe / nullus neſcit. ¶ Camꝑſores/ pro centum francis reddētes certam quotā in fine anni/ cū integra pecunia. et ſimiliter mercatores. difficile eſt abillicito contractu liberare. niſi bonificauerit hos contractus cauſa pia. quod fieri nonnunqͣꝫ poſſe non negamus. ſed ſecurius eſt oppoſitum ¶ Arebus que vſupeiorantur; a rebus inſuper quarū vſusabſqꝫ tranſlatiōe dominij fructum affertcertum/ licitū eſt precium locationis adipiſci. ¶ Emptionem decem ſolidorumad perpetuum ſupra fundum aliquē centum librarum; aut ſub obligatione totius magne hereditatis difficile eſſe dicūtaliqui per directum iuſtificare. per indirectum autem/ poſſet aliquis totum fundum vendere pro viliori precio. Poſteaipſum cariori recipere. vſqꝫ ad deductionem illorum decem ſolidorum. ¶ Sequitur de Gula.

U