Morales

24

preſertim quo ad penam in foro exteriori de rigore ſoluendā. ſed apud deum ſepenon imputat̉ ad nouū; aut maius pctm̄Sicut interfectio hominis ꝑ ebriū nonvtentē ratione; nō habet culpam maiorem qͣꝫ fuerit talis ebrietas. Sic aliquidicerent de peccatis dānatoꝝ. ¶ Ambuandū eſt in virtutū doctrina/ viā regia.vt nec ſtrictius fiat dei mandatū; nec latius qͣꝫ ipſe mādauerat. qͣꝫuis inde ſumere poſſint aliqͥ aut malicie velamē/ libertatē. aut ecōtra ī deſꝑationē corruere.Non tn̄ omībꝰ/ ꝓ om̄i tꝑe ⁊ loco p̄dicandam aſſerimꝰ quālibꝫ veritatē ¶ Homoqui tenet̉ reprimere illecebram anteqͣꝫſit mortalis/ primo omiſit reprimere eteuitare. et hͦ imputabit̉ ad culpā mortalem/ in primo inſtanti nō eſſe gratie. eteſſe peccati mortalis. ⁊ an̄ nunqͣꝫ fuit veꝝdicere iſte mortal̓r omittit. ¶ Peccatūveniale magꝭ poſẜ dici cohibitum qͣꝫ ꝓhibitum. et eſſe cōtra inſtitutionē ſeu monitionem qͣſi mediū inter p̄ceptū ⁊ conſilium; qͣꝫ abſolute ꝯtra preceptū. cōmunius tn̄ dicitur eē citra aut p̄ter p̄ceptūet preter dilectionē dei ⁊ non contra.¶ Omnes primi motus qͥ aꝑti ſunt inſequi rōnem ⁊ ꝑ eā regulari/ ſi eam p̄uenerint/ dici pn̄t pctā. etiam in ꝑuulis ⁊fatuis. qꝛ ſunt p̄ter ordinē nature primitus inſtitute. Tamē rectius hoc diciturde adultis/ rōne vigentibꝰ. In eis inſuꝑcirca que ratio ꝑuigil eſſe debet. ¶ Omnis infideliū vita/ peccatū eſt; ſi et dumex infidelitate operant̉. aliter nō oportꝫquin poſſint bn̄ moral̓r operari. ſicut de fidelibꝰ extra grām / ſentētia rectior tenet¶ Qui minima negligit/ paulatim decidit. Nam veniale pctm̄/ ⁊ ſi nō perimitde per ſe vitā gr̄e infirmat tn̄ oꝑationēeius q̄ eſt vita ſecūda. ⁊ ad mortē ſi multiplicat̉ diſponit. retardatqꝫ a profectumeriti. ⁊ ab acceleratiōe viniōis dei. Invia enim dei nō ꝓgredi/ regredi eſt. Facinterim (ſcꝫ dum es in pctō mortali) qͥcquid boni potes vt deus illuſtret cor tuūNam bonū opꝰ de genere ⁊ morale/ etiāfactū extra charitatem/ vtilitatē affertmultā. ſicut nocet veniale. qm̄ ꝑ tale opꝰdiſponit̉ homo ad oꝑa virtutū. ⁊ ad facilius reſurgēdū trahit̉ ſeu ꝑ aduerſa ſeuper proſpera. iuxta qd̓ expedire noſcit de

¶ Nullus actus de genere moris; in habente vſum rōnis/ eſt ſimpl̓r indifferēs.neqꝫ quo ad bonitatem moris; neqꝫ quoad meritū vel demeritū. ſaltē boni tēꝑalis. ¶ Quantū obligamur ⁊ quotiens/ex diuina autoritate querete ſalutē noſtrā eternā; tantū et totiens obligamurbn̄ operari ex gr̄a. Et qꝛ nō pro quolibetmomēto tenemur actualiter tendere adbeatitudinē eternā (cum hoc ſit p̄ceptūaffirmatiuū) idcirco nō ſemꝑ culpabil̓romittimus/ dum extra grām aliqͥd oꝑamur. ¶ Solus deus ⁊ nullꝰ alius abſqꝫeius cōmiſſione/ poteſt directe ⁊ per ſeobligare quēcunqꝫ hominē/ etiā ſibi ſubditum/ abſqꝫ eius ꝯſenſu libero ad actinteriores ⁊ latentes habēdos. ſolꝰ quippe deus pōt de talibus iudicare. alij aūtnō niſi de eius mādato ⁊ reuelatiōe. ſedtantū de exterioribꝰ. Notanter ꝟo dicit̉directe ⁊ per ſe. ⁊ abſqꝫ cōſenſu libero. qꝛindirecte et ꝑ accidens; vel ex conſenſuſubditi/ hoc poteſt fieri. dū videlicet iubetur actus exterior. qui non poteſt fieriniſi ab interiori procedat. ¶ Nemo abſqꝫ culpa ſua aut conſenſu ſuo libero/ poteſt de ꝑ ſe obligari ad ea que ſibi aliaseſſent licita vel conſilia. Poteſt autē hocfieri de per accidens pro manifeſta vtilitate reipublice. cuiꝰ eſt pars. vl̓ ex eiusculpa. ſaltem quo ad forum extertus.¶ Quoniā rationabile eſt vt nullus homo aliqͥd precipiat/ niſi illud de quo pōtcognoſcere iudicialiter ẜm modū ſuumin foro ſuo. Idcirco finis et intentio legiſlatoris/ non cadūt ſub obligatiōe ſubditorum. ſed tantūmodo oꝑatiōes exteriores p̄ceptorum. Et ita dicens horasaut ieiunans/ in peccato mortali/ aut intentione ſiniſtra. vel abſqꝫ attētione/ abſoluit ſe a precepto eccl̓ie. ſed non apuddeum; de negligentia; aut ꝑuerſa intentione/ ſepius excuſatur. ¶ Precepta deiaffirmatiua. quia obligant ad ſemꝑ. ſednon pro ſemꝑ; eoꝝ obligatio eſt ſub quadam diſiunctione ad hoc tempus vel adillud. et ad hanc ſpeciē operationis velad illam. Sicut colere deum latria exteriori/ non plus de ſe obligat ad hanc ſpeciem cultus exterioris; ⁊ ad hanc diemqͣꝫ ad illam. ¶ Ad eruditiōem; atqꝫ certificationem fideliū; et vt conformis ſit

A 4

Z

E