Ex parte regis francie
17
Attento rurſus/ multas eſſe cauſas extrinſecas/ que mouerūt aut mouiſſe preſumūtur/ p̄dictos fratres ad ita deliberandū inmodum cuiuſdam conuēticuli/ ne dicamconſpirationis: qualis ſit ipſorum habitudo ad vniuerſitatē pariſien̄. plures norūt.Sed hoc reſerare dimittentes offendiculiformidine. dicimus ad excuſationē multorum/ ꝙ informatione plenaria caruerunt ⁊in iure ⁊ in facto ex quo ius oritur. Quidigitur mirandum ſi ad pauca aſpicientes/de facili enūciauerunt: quibus ſi collationi mutue maiorum ad inuicem ⁊ cum eisintereſſe datum fuiſſet. quēadmodum tanta ⁊ tam diuturna quantuꝫ eſt inſtantia adominis cōmiſſarijs in cauſis fidei: exiſtimare non poſſumus quin mutaſſent votaſua. Rurſus attendendū eſt/ ꝙ materiapreſens non eſt ſic appropriata theologisquin conueniat dn̄is canoniſtis ⁊ legiſtis:apud quos materia preceptoruꝫ decalogipropter applicationem eorum faciendamad iudicia/ particularius ⁊ exquiſitius enucleata eſt/ qͣꝫ apud theologos. Quales plurimi ſunt qui canones iura ⁊ leges etſi ſpeculatiue ſtuduerunt: ad praxim tamen operis iudicialis nequaquā traduxerūt. Erūtigitur tales/ īmo ⁊ layci prudentes ⁊ boniiudicij. magiſtri inſuper moralibus eruditi/ ſuper eorum deliberatione quid ſentiātconſulendi. Octaua calumnia. Subiungamus pro calumnia octaua eorū quidicunt ꝙ aſſertiones iſte ideo quia reprobate ac damnate ſunt pariſius ⁊ hic reprobari querūtur. peꝑerunt infinita ſcandalaet parient/ etiam vſqꝫ ad totalem deſtructōnem cōmunitatis. Fatemur cum xp̄ianiſſimo rege ac vniuerſitate pariſien̄. ſicut etexperientia prochdolor nimis edocuit/ ꝙaſſertiones iſte ⁊ propoſitio continens eapederunt infinita ſcandala: ſed ꝙ ex reprobatione ⁊ damnatione ſua/ ſcandalum taꝫmultiplex datuꝫ ſit/ vel negamus omnino.vel dicimus ꝙ ſcandaliſati per huiuſmodi cōdemnationes/ nedum non habuerūtcauſam rationabilem ſcandali: ſed ex hocreddunt ſe ac de ſcandalo in fide/ et de bonis moribus/ immo ⁊ de pertinacia multipliciter ac vehementer ſuſpectos. Uideātigitur qui retorquent iniurias que cōtigerunt ⁊ calamitates. ad reprobationeꝫ huipeſtifere doctrine ne dum alios inculpareſatagunt aſſentientes damnationi: ipſi aſ-
ſentientes incidant in foueam ⁊ laqueuminextricabilem non ſoluꝫ heretice prauitatis ⁊ fautorie/ homicidiorū/ periuriorum/ac inſidiarū ac ſeditionū ſine numero: ſedin ꝑtinacis obſtinationis damnabilem/ ⁊vix egreſſibilē laborintum ſe detrudant acdetruſos manifeſtent. Neqꝫ enī certior ē errantiū ꝑtinacia qͣꝫ ſi ob veritatis publicationem / vel damnationem erroris notorij.guerras moueat quis/ ſeditiones et bella:aut mouentibꝰ ꝓinde faueat atqꝫ conſentiat ſed in his pro nūc inſiſtere nō eſt noſtrūNona calumnia. Suꝑaddit̉ nona calūnia dicentiū aſſertiones iſtas ſpectare nonad iudiciū fidei/ ſed ad cauſam ſanguinis:et quia cōcernunt p̄cepta decalogi que idcirco ad fidem nō ꝑtinent/ quia continenteuidentiā in lumine naturali. Cōcedamꝰin primis ꝙ homicidiū in ſe cōſideratumſpectat ad cauſam ſanguinis criminalem.Sed homicidij iuſtificatio/ p̄ſertem ꝑ iusdiuinū atqꝫ canonicū/ tanqͣꝫ illud ſit licitūlaudabile ⁊ meritoriū: pertinet vtiqꝫ ad iudicium ⁊ iudices fidei. Eſt enī longe aliudloqui de homicidio aliud de homīcidij iuſtificatione: ſicut aliud eſt furtuꝫ: aliud eſtfurti approbatio. Porro dum addit hec calūnia p̄cepta decalogi nō eſſe de fide etiamproprie dicta. fallit ⁊ fallit̉: ſicut alibi ꝑſpicua ⁊ irrefragabili ratione monſtratuꝫ eſt.Edocuit hoc tituli formatio obinde ꝓueniens vt fertur. dum queſitū eſt vtrum henouem aſſertiones ſint fidei iudicio reprobande? ſed hoc fieri ꝓcurans incidit in foueam quā fecit. Decima calūnia. Subinfertur tandē vltima pro nūc calūnia queme pariter cum rege querit inuoluere/ tanqͣꝫ aliquid execrabile cōmiſerim. Ecce inquiūt iſte xp̄ianiſſimū regē exponit diſcrimini turpis note erroris vel hereſis; in cauſa quā nō voluit nec vult aſſumere. Hicrn̄deo primo. ꝙ neqꝫ regem neqꝫ prudētiſſimū conſiliū ſuū totū/ neqꝫ vniuerſitatesneqꝫ p̄latos neqꝫ clerū ſui regni/ ita in manu mea teneo. ꝙ eos ſufficiā vel debeā ꝓhibere a defenſione cauſe fidei/ neqꝫ certe volo. Ob hoc enī rex dicit̉ xp̄ianiſſimꝰ. velutanthonomaticer quia fideꝫ ꝓtegit ⁊ defendit. Dico ſcd̓o/ ꝙ anteqͣꝫ rex veniret hicin cauſam. aſſumpſi mihi cauſam ip̄aꝫ mōdo quo decebat theologum: a quo modoneqꝫ diſceſſi/ neqꝫ diſcēdo/ neqꝫ diſcēdamdeo mihi propicioʸ ſicut reperiri debet in
T