Druckschrift 
Augustinus de Trinitate
Einzelbild herunterladen
 

XII

ſicut cognitus ſum: quā ſcientiā ꝓfecto contemplatōis dei vult intelligi: qd̓ ſctōꝝ eritmiū ſummū: tn̄ vbi dicit. Alij dat̉ per ſpirituꝫſermo ſapientie: alij ſermo ſcīe ẜm eundē ſpiritum: hec vtiqꝫ duo ſine dubitatione diſtinguit: licet ibi explicet quid interſit vn̄ poſſit vtrūqꝫ dinoſci. Uerū ſcripturarū ſanctarum multiplicē copiā ſcrutatus: inueni ſcrig ptū eſſe in libro iob: eodē ſctō viro loquenteEcce pietas eſt ſapiētia: abſtinere aūt a malis eſt ſcīa. In hac differentia intelligenduꝫeſt ad cōtemplationē ſapientiā: ad actionemſcīam ꝑtinere. Pietatē quippe loco poſuitdei cultū: que grece dicit̉ theoſebia. hocverbum habet iſtā ſententiā in codicibꝰ grecis. Et quid eſt in eternis excellētiꝰ qͣꝫ deuscuius ſolius immutabilis eſt natura? Et qͥscultus eius: niſi amor eius: quo nūc deſideramus eum videre: credimuſqꝫ ſperamꝰ noseſſe viſuros: quantū ꝓficimꝰ videmus nūc ſpeculū in enigmate: tunc aūt in manifeſtatione. hoc eſt em̄ qd̓ ait apoſtolus paulꝰ: Facie ad faciē. hoc etiā qd̓ ioannes. Dilectiſſimi nunc filij dei ſumꝰ: nōdū apparuit quiderimꝰ: ſcimus apparuerit: ſimiles ei erimꝰqm̄ videbimꝰ ſicuti eſt. De his atqꝫ huiuſmodi: ſermo ip̄e mihi videt̉ eſſe ſermo ſapiētie. Abſtinere aūt a malis qm̄ iob ſcientiamdixit eſſe: reruꝫ ꝓculdubio temporalium eſtQuoniā ſcd̓m tempus in malis ſumus: a quibus abſtinere debemus: vt ad illa bona eterna veniamꝰ. Ꝙͣobrem quicqͥd prudenter fortiter: temꝑanter iuſte agimus: ad eam pertinet ſcientiā ſiue diſciplinā qua in euitādismalis: boniſqꝫ appetendis actio noſtra verſatur: quicquid ꝓpter exempla vel cauēdavl̓ imitanda: ꝓpter quarūcūqꝫ reruꝫ noſtris accōmodata ſunt vſibus neceſſaria documenta: hiſtorica cognitione colligimꝰ Dehis ergo ſermo cum ſit: eum ſcientie ſermo puto diſcernendū a ſermōe ſapientie: adquā ꝑtinēt ea que nec fuerūt nec futura ſūtſed ſunt: ꝓpter eternitatē in qua ſunt fuiſſe eſſe futura eſſe dicunt̉: ſine vlla mutabilitate tempoꝝ. em̄ ſic fuerūt vt eſſe deſinerēt: aut ſic futura ſunt quaſi nūc non ſintſed idip̄m eſſe ſꝑ habuerūt: ſꝑ habitura ſuntManent aūt non tanqͣꝫ in ſpacijs locorū fixaveluti corꝑa: ſed in natura incorꝑali: ſic intelligibilia p̄ſto ſunt mentis aſpectibꝰ: ſicut iſtain locis viſibilia vel cōtrectabilia corꝑis ſenſibus. Non aūt ſolū reꝝ ſenſibiliū in locis poſitaꝝ ſine ſpacijs localibus manēt intelligibiles incorporaleſqꝫ rōnes: verūetiā motionū

in temporibus tranſeuntiū: ſine tēporali trāſitu ſtant etiam ip̄e vtiqꝫ intelligibiles inſenſibiles: ad quas entis acie ꝑuenire paucoꝝ ēEt cum ꝑuenit̉: qͣꝫtū fieri pōt: non in eis manet ip̄e peruentor: ſed veluti acie ip̄a reuterberata repellit̉: fit rei tranſitorie tranſitoria cogitatio. Que tn̄ cogitatio tranſiēsdiſciplinas quibus exudit̉ animus: memoriecōmendat̉: vt ſit quo redire poſſit: que cogitat̉ inde tranſire: qͣꝫuis ſi ad memoriā cogitatio non rediret: atqꝫ qd̓ cōmendauerat ibi inueniret: velut rudiſ. ad hoc ſicut ducta fueratduceret̉: idqꝫ inueniret: vbi primū inuenerat. in illa ſcilicet incorporea veritate: vn̄ rurſus quaſi deſcriptū in memoria figeret̉ Neqꝫem̄ ſicut manet verbi gr̄a) quadrati corꝑis īcorporalis incōmutabilis ratio: ſic in ea manet hoīs cogitatio: ſi tn̄ ad ſine phantaſiaſpacij localis potuit ꝑuenire. Aut ſi alicuiusartificioſi muſici ſani moras tꝑis tranſeūtis numeroſitas cōprehendat̉: ſine tꝑe ſtansin quodā ſecreto altoqꝫ ſilentio: tamdiu ſaltēcogitare pōt qͣꝫdiu pōt ille cantus audiri: tam̄qd̓ inde rapuerit: ſi trāſiens mentis aſpectꝰ quaſi glutiēs in ventrē: ita ī memoria repoſuerit: poterit recordādo quodāmō ruminare: in diſciplinam qd̓ ſic didicerit traijcere.Quod ſi fuerit oīmoda obliuione deletū: rurſus doctrina duce ad id vniet̉ qd̓ penitus exciderat: ſic inueniet̉ vt erat.De opinione platōnis qua credidit aīasaliam vitam priuſqͣꝫ corporibus induerenturhabuiſſe.Capitulum. Xv.Nde plato ille ph̓s nobilis ꝑſuaderev cognatus eſt vixiſſe hic aīas hoīm:anteqͣꝫ iſta corꝑagererent. hinc ea que diſcuntur: reminiſcunt̉ potiꝰ cognita qͣꝫ cognoſcūt̉ noua. Retulit em̄ puerū quēdam neſcio quid de geometria interrogatuꝫſic reſpondiſſe: tanqͣꝫ eſſet illius peritiſſimusdiſcipline. Gradatim quippe atqꝫ artificioſe īterrogatus: videbat qd̓ videndū erat: dicebatqꝫ qͥd viderat. Sed ſi recordatio hec eſſetrerū antea cognitarū: non vtiqꝫ oēs vl̓ peneoēs cum illo interrogarent̉: hoc poſſent.mon em̄ oēs in priore vita geometre fueruntcum tam rari ſunt in genere humano: vt vixpoſſit aliquis inueniri. Sed potius credēdūeſt mentis intellectualis ita cōditam eſſe naturā: vt rebus intelligibilibus naturali ordine diſponente conditore ſubiūcta: ſic iſta videat in quadā luce ſui generis incorꝑea: quēadmodū oculus carnis videt. que in hac corporea luce circūadiacēt cuiꝰ lucis capax eiqꝫ

1oꝝ. 13

Iob .28.

b. 28