Prologus

Incipit epl̓a btī hieronimi ad Damaſum papam in quatuor euāgeliſtasEatiſſimo pape damaſo hieronymus.Nouū opus me facebre cogis ex veteri. vtpoſt exemplaria ſcripturaꝝ toto orbe diſꝑſa qͣſi q̄dē arbit̓ ſedeā. ⁊ qꝛ inter ſe variāt. q̄ ſunt illa q̄ cuꝫgreca ꝯſentiant veritate. decernā. Piuslabor ſed ꝑiculoſa p̄ſumptio. iudicare deceteris. ip̄m ab oībꝰ iudicādū ſenis mutare linguā ⁊ caneſcētē mūdū ab initiaretrahere ꝑuulorū. Quis .n. doctus ꝑit̓vel indoctꝰ. cū manꝰ volumē aſſumpſerit. et a ſaliua quā ſeml̓ imbibit videritdiſcrepare qd̓ lectitat. nō ſtatim erūpatin vocē me falſariū me clamās eē ſacrilegū. qͥ audeam aliquid in veteribꝰ librisaddere. mutare corrigere. aduerſus quāinuidiā duplex cauſa me ꝯſolat̉. qd̓ ⁊ tuq̄ ſummus ſacerdos es. fieri iubes. ⁊ verū nō eſſe qd̓ variat. etiā maledictoruꝫteſtimonio ꝯprobat̉. Si .n. latinis exēplaribꝰ fides ē adhibenda. rn̄deant qͥbꝰtot ſunt exemplaria pene tot codices.Sin aūt ꝟitas eſt q̄renda de pluribuscur nō ad grecā origine reuertētes. ea q̄vel a vicioſis interp̄tibꝰ male edita. vl̓ ap̄ſumptoribꝰ imꝑitis emēdata ꝑuerſiꝰ.vel a librarijs dormitantibꝰ aut additaſunt aut mutata corrigimus. Neqꝫ veroego de veteri diſputo teſtamēto. quod aſeptuginta ſenioribꝰ in grecā linguā verſum. tercio gradu ad nos vſqꝫ peruenit.Nō quero quid aqͣla quid ſimmachuslapiant. quare theodotion inter nouos⁊ veteres medius incedat. Sit illa verainterp̄tatio. quā apoſtoli ꝓbauerūt. Denouo nūc loquor teſtamēto quod grecūeſſe nō dubiū eſt excepto apl̓o matheo.q̄ primus in iudea euāgeliū xp̄i hebraicis lr̄is edidit. Hoc certe cuꝫ in nr̄o ſermone diſcordat. ⁊ diuerſos riuuloꝝ tramites ducit. vno de fonte q̄rendus eſt.Pretermitto eos codices qͦs a luciano

⁊ heſitio nūcupatores paucoꝝ hoīm aſſerit ꝑuerſa cōtentio. quibꝰ vtiqꝫ nec inveteri inſtrumento poſt ſeptuaginta interp̄tes emendare quid licuit. nec ī nouo ꝓfuit emendaſſe. cū multaꝝ gentiuꝫlinguis ſcriptura an̄ tranſlata doceat falſa eſſe que addita ſunt. Igit̉ hec p̄ſensp̄fatiūcula pollicet̉ qͣtuor tm̄ euangeliaquoꝝ ordo ē iſte. matheus. marcus. lucas. iohannes. codicū grecoꝝ emendatacollatione ſed veteꝝ. q̄ nec multū a lectionis latine ꝯſuetudīe diſcreparēt. ita calamo imꝑauimꝰ vt his tm̄ q̄ ſenſum videbant̉ mutare correctis. reliqͣ manerepater emur vt fuerāt. Canōes qͦꝫ qͦs euſebiꝰ ceſarienſis ep̄s alexādrinū ſecutuſāmoniū ī decē nūeros ordīauit. ſic̄ ī greco hn̄tur exp̄ſſimꝰ. ꝙ ſi qͥs de curioſis voluerit noſſe q̄ in euāgelijs vl̓ eadē vl̓ vicina vel ſola ſint. eoꝝ diſtinctione cogͦſcet. Magnꝰ ſiq̄dem hic ī nr̄is codicibꝰerror inoleuit. dū qd̓ in eadē re. aliꝰ euāgeliſta plus dixit. ī alio qꝛ minꝰ putauerint. addiderūt. vel du eundē ſenſuꝫ aliꝰalit̓ expreſſit. ille q̄ vnū eſt qͣtuor primūlegeret. ad eius exemplū ceteros quoqꝫeſtimauerit emendandos. Unde accidit. vt apud nos mixta ſint omnia. ⁊ inmarco plura luce atqꝫ mathei. Rurſumin matheo plura iohannis ⁊ marci ⁊ inceteris reliquoꝝ q̄ in alijs ꝓpria ſunt inueniāt̉. Cū itaqꝫ canōes legerꝭ qui ſubiecti ſunt ꝯfuſionis errore ſublato. et ſimilia oīm ſcies. ⁊ ſingulis ſua queqꝫ reſtitues. In canone primo ꝯcordāt qͣtuor matheus. marcus. lucas. iohannes.In ſecundo tres. matheus. marcus. lucas. In tercio tres. matheus. lucas. iohannes. In quarto tres. matheꝰ. marcus. iohannes. In qͥnto duo. matheuslucas. In ſexto duo matheꝰ. marcꝰ. Inſeptimo duo matheꝰ. iohānes. In octauo duo. lucas. marcꝰ. In nono duo. lucas. iohānes. In decio. ꝓpria vnuſqͥſqꝫq̄ nō hn̄tur in alijs ediderunt. Singulis vero euangelijs ab vno incipiēs vſqꝫ ad finem librorum diſpar numerusaccreſcit. Hic nigro colore preſcriptus