Druckschrift 
4 (1485)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Actus

tus ē cū vndecī apl̓is. .ij.T cū ꝯplerētur diesSherecoſtes. erāt oēsꝑiter ī eodē loco. Et factꝰē repēte d̓ celo ſonꝰ tanꝙͣ adueniētis ſpūs vehemētꝭ: ⁊r̄pleuit totā domūᵉ vbi erātſedētes. Et apparuerūt ill̓ᵍ diſꝑtite līgue tanꝙͣ ignis:ſeditqꝫ ſupra ſingl̓os eorū:Et repleti ſt̓ oēs ſpūſcō:ʰ ⁊ceꝑunt loqͥ varijs linguisꝓut ſpūſſctūs dabat eloqͥillis. Erāt āt in irl̓m habi

tātes iudei viri religioſiᵏ exoī natōe q̄ ſb̓ celo ē. Factaaūt hac voceᵇ ꝯueīt multitudo ⁊ mēta ꝯfuſa ēⁿ qm̄ audiebat vnuſqͥſqꝫ līgua ſuaillos loq̄ntes. Stupebantaūt oēs ⁊ mirabāt̉ dicētes:Nōne ecce oēs iſti qͥ loquūtur galyleiſt̓? Et quō nosaudiuimꝰ vnuſqͥſqꝫ linguānr̄am ī qͣ nati ſumus Parthi ⁊ medi ⁊ elamite: ⁊ quihītāt meſopotam iā iudeāet cappadociam pontum:

epl̓a ad honoratū: Si int̓ dei mīſtros ſit diſceptatō qͥ eorū tꝑe ꝑſecutōis maneāt ne fuga oīm ⁊ qͥ eoꝝ fugiant nemorte oīm deſerat̉ eccl̓ia: ſi hec diſceptato aliter nō poterit terminari quātū mihi videt̉ qͥ maneāt ⁊ qͥ fugiāt ſorteeligendi ſūt. ⁊ h̓ mo vſi ſūt ſortibꝰ viri ſancti: qͥ in ve. ⁊ nouo te. vſi fuiſſe ſortibꝰ legūt̉ ſicut ioſue iudicio ſortiupuniuit achor Ioſue. vij. Et ſaul̓ inor̄one dep̄hēdit ionathan filiū ſuummel cōediſſe. jͣ. re.xiiij. et zachariasſorte exijt vt incenſum poneret: Luce.j. ⁊ ſic pꝫ rn̄ſio adꝗſtionē. In ca.pͥmo vbi d̓r in poſtil. Sꝫ ſaluo meliori iudicio mihi videt̉ meliꝰ diſtīguēdū qꝛ xp̄s pōt dupliciter ꝯſiderari.Additio.Om docto.res dicūt ꝙbmīa argumēta xp̄i ſil̓ ſumpta ſūt efficacia ad manifeſtandū ꝟitatēdn̄ice reſurrectōis: intelligendū eſt cū teſtimonio ſacrarūſcripturaꝝ ⁊ angeloꝝ reuelatōne: ꝓut in tercia ꝑte. q. lv.articulo. vj. in corꝑe qōnis. nō .n. alia ſigna ꝑ eū on̄ſa ſinehmōi teſtimonijs vident̉ ſuffeciſſe ad certitudinē fidei inducendam: ⁊ hoc patet. nam licet corpꝰ palpabile xp̄s p̄buit ad ſenſum: ⁊ in humana effigie ab alijs diſtinguibili:⁊ cum ſimilibꝰ oīno cicatricibꝰ manuū ⁊ pedū: quia tamēſimilia corpora virtute angelica formari pn̄t: iō talia ī corpore xp̄i onſa nō ſufficiunt ad certitudine fidei inducēdāabſqꝫ teſtimonijs p̄dictis. Sil̓r ea que fuerūt ex parte aīeiterato corpore vnite talem certitudinē nō inducūt: ſicutapparens māducatio ⁊ collocutio ⁊ declaratio ſcriptura.rū ⁊ hmōi: ſimilia .n. p̄dictoꝝ angeli hoībꝰ apparētes fecertvt pꝫ: gen̄. ca. xix. ⁊ exo. ca. xiiij. ⁊ in alijs locis. vn̄ nec p̄dicta oīa q̄ ſenſibiliter apparebant vident̉ ſuffeciſſe niſi propter ſcripture teſtimoniū ⁊ angeloꝝ dctā recte intellecta⁊ applicata ad ea q̄ ſenſui apparebāt: ⁊ iō de xp̄o cum diſcipulis pn̄tialiter exiſtente ⁊ eis colloq̄nte: legit̉ Luce vlti.Aperuit eis ſenſum vt intelligerēt ſcripturas ⁊ ibidē: Eſtulti ⁊ tardi corde ad credendū in oībꝰ q̄ locuti ſūt ꝓphete ⁊cͣ. nō .n. dixit: O ſtulti ⁊ tardi corde ad credendū ea q̄palpātur ſeu ſentiūt̉ ⁊ hmōi: ſꝫ ad credendū in oībus quelocuti ſūt ꝓphete. ex qͦ pꝫ ꝙ ſufficientia argumētoꝝ reſurrectōis dn̄ice p̄cipue ꝯſiſtebat in auctoritate ſcripturarūbene intellectaꝝ: ⁊ ad ea q̄ ſenſui apparebāt applicataruꝫConſtat aūt ꝙ veritas nō ꝑcipit̉ ꝑfecte niſi ex auctoritate ſacraꝝ ſcripturaꝝ ⁊ talia nō cauſant certitudinē euidētie ſꝫ fidei tm̄: ⁊ ſic pꝫ ꝙ loq̄ndo de xp̄o etiam inqͣꝫtum homō: argumēta predicta nō fecerūt certitudinē euidētie d̓reſurrectōne hūane nature: qꝛ ſicut dictū ē talia nō eranteuidētia etiā ſenſibus bn̄ diſpoſitis niſi mediāte ſacraruꝫſcripturaꝝ auctoritate mō p̄dicto: cuiꝰ auctoritatis certitudo nō trāſcēdit certitudinē fidei: q̄ tn̄ certitudo ſufficitin ꝓpoſito: ⁊ ē magis meritoria qͣꝫ certitudo euidentie.Capitulum Secundum.X cū ꝯplerēt̉. Premiſſa ꝓmiſſiōe ⁊ expectationeS̓bita ſpūſſancti: hic ꝯn̄r ponit̉ adimpletio ꝓmiſſi⁊ diuiditur in duas ꝑtes: qꝛ pͥmo deſcribit̉ hec adimpletio: ſcd̓o adimpletōis admiratō: ibi. Erāt aūt. Circa pͥmū notat̉ impletōis tp̄s: cū dicit̉: a Et cū ꝯplerent̉ dies pentecoſtes .i. qͥnquaginta dies a peta qd̓ ē qͥn-

te celebris erat apud iudeoſ in memoriā bn̄ficij date lēgis: q̄ fuit data in mōte ſynai: exo. xx. Quīquageſimadie a principio egreſſionis d̓ egypto. ⁊ ꝯuenienter illadie infuſum fuit apl̓is ſpūſſancti donū per quod lex euāgelica impreſſa fuit ⁊ firmiter radicata in cordibꝰ eoꝝ.b Erāt om̄espariter in eodeꝫloco. pariter corpore ⁊ animo.c Et factus eſtrepente ſonus d̓celo tanqͣꝫ ſpiritus vehementis.i. venti vel tonitrui: non tamenapoſtoli ⁊ alij cūeis exiſtentes fuerunt territideohocfacienteˢ inſignuꝫ ꝙ dabat̉eis ſpinſtumacoqbi en contōſacor cordium.

corpore ⁊ animo.c Et factus eſtrepente ſonus d̓celo tanqͣꝫ ſpiritus vehementis.i. venti vel tonitrui: non tamenapoſtoli ⁊ alij cūeis exiſtentes fuerunt territideohocfacienteˢ inſignuꝫ ꝙ dabat̉eis ſpinſtumacoqbi en contōſacor cordium.Et repleuittotā domū. inſolita claritate: e Ubi erat ſedētes .i.manētes eo mō quo dicitur deutro. ij. Et ſediſtis in cadeſbarne multo tempore .i. manſiſtis. apoſtoli .n. tuncerant in oratione: vt probabiliter creditur ex precedentibus vbi dicitur: ꝙ erant perſeuerantes in oratiōe: q̄non ſit communiter ſedendo: ſed magis flectendo genua vel ſtando: f Et apparuerunt illis. viſibilit̓ oculis corporalibus: g Diſpertite lingue tanqͣꝫ ignis.ad ſignandum ſigno viſibili exterius inuiſibilem gratiam ſanctiſpiritus receptam interius: per quam eſſētferuidi in amore dei ⁊ loquentes in omnibus linguisad publicationem euangelij: ideo ſubditur: h Etceperunt̉ loqui varijs linguis. ẜm ꝙ dicit hic gloſa: apoſtoli non ſolum loquebantur ⁊ intelligebāt omnia idiomata: ſed ipſis loquentibus in vno idiomate quodcunqꝫ eſſet illud omnes audientes quantūcūqꝫ eſſentdiuerſorum idiomatum intelligebant quilibet idiomaproprium virtute diuina hoc faciente: ſicut enim per rebellionem ad deum diuiſe ſunt lingue: gen̄. xj. ita per infuſionem ſpirituſſancti ſunt vnite. i Erant autem.Hic conſequenter ponitur ſequens huius dicti admiratio quia non fuerat viſum ſimile vel auditum: ideodicitur: i Erant autem in hieruſalem habitantesiudei viri religioſi .i. in cultu diuiuo deuoti.k Ex omni natōne que ſub celo eſt. qui conuenerantratione feſti: iudei enim captiuati per ſalmanaſar regēaſſyriorum non redierunt in iudeam: ſicut dictum fuitOſee .jͣ. Similiter captiuati per regem chaldeorū nonredierunt omnes: qͣꝫuis haberent licentiam redeundi:ſed remanſerunt multi amore filiorum quos ibi genuerant: ⁊ poſſeſſionum quas ibi acquiſierant detēti: ſicutdictum fuit. jͣ. Edre. Similiter multi captiuati per antiochum regem grecorum ⁊ diuerſis gentibus venditiremanſerunt. veruntamen aliqui eorum magis deuoti propter reuerentiam templi veniebant aliquādo inhieruſalem: maxime in ſolennitatibus magnis: quarum vna erat pentecoſtes. Fcta autem hac voce .ſ. ſpiritus vehementis vel apoſtolorum et aliorumcum eis exiſtentium: deum voce magna laudantiuꝫ q̄prius timore ducti non audebant loqui.m Conuenit. multitudo ⁊ mente confuſa eſt. ideſtſtupefacta ⁊ admirata: ⁊ ſubditur cauſa cum dicitur:n Qm̄ audiebat vnuſqͥſqꝫ ligua ſua illos loq̄ntes. qꝛtale miraculū nūqͣꝫ fuerat viſū vel auditū: et pꝫ lr̄a in qͣnoīantur habitatores diuerſaꝝ regionum: inbi