Epiſtola pauli

cauernis terre.ª Et hi om̄steſtimonio fidei ꝓbati:ᵇ nōacceperunt repromiſſioneꝫdeo ꝓ nobis meliꝰ aliqͥd ꝓuidente vt nō ſine nob̓ conſummarentur.

a Et hi oēs. Hic ꝯn̄r on̄dit apl̓s quō ⁊ quare ꝓmiſſiōeſſt̓ eis dilate. d. Et hi oēs teſtionio fidei ꝓbati: vt patet ꝑ p̄dicta exēpla b Nō acceperūt repromiſſionē. gl̓ie eterne: ⁊ ſubdit cām. d. cDeo ꝓ nobis ⁊cͣ. ꝯſummarēt̉ .i.ad ꝑfectiōꝫ gl̓ie ducerēt̉. Sine nob̓. ex hͦ .n. ꝙ pr̄es ve. te.in limbo exn̄tes ſil̓venerūt ad gl̓iaꝫ ꝑxp̄m cuꝫ aliqͥbꝰ adnouū teſtm̄ ꝑtinētibꝰ: fuit maiꝰ gaudiū vtrorūqꝫ. Notādū ꝙ aliqͥ ex hocloco acceperūt occaſionē errandi dicētes ꝙ nll̓s intrabit ad gl̓iam niſi pꝰfinalē reſurrectōꝫſꝫ hoc eſt ꝯͣ apl̓m dicentē ſcd̓a ad Corin. v. Sximꝰ .n. qm̄ ſi terreſtris domusnr̄a hꝰ hītatiōis diſſoluat̉ ꝙ edificatōꝫ hēamus a deo domū nō manufactā ſꝫ eternā in celis. Ex quo patet ꝙ anima a corꝑe ſeꝑata ſtatī recipit̉ in gl̓ia niſi ꝓpter debitū alicuius pene tꝑalis retardet̉: ꝑꝑ qd̓ ꝯſummatio gl̓ie de qualoquit̉ hic apl̓s pōt referri ad p̄miū eēntiale: ⁊ ſic nō hūerūt eā pr̄es ve. te. ſine nobis: qꝛ nō hūerūt eā an̄ no. te. vl̓pōt referri ad corꝑis ſtolā q̄ non dat̉ gnaͣlit̓ niſi pꝰ vl̓emreſurrectiōꝫ: qͣꝫuis aliqͥbꝰ data ſit an̄ ex ſpāli pͥuilegio: ⁊ hͦmō pr̄es ve. te. ſil̓r nō ꝯſummant̉ in gl̓ia ſine nobis qꝛ ſancti ve. te. ⁊ noui ſimul accipiēt gloriam corporis.In ca. xj. vbi dr̄ in poſtil. Fides eſt ſubſtātia. ad cuiusintellectum ſciendum.Additio.D vlteriorē declarationē quorūdā q̄ in hoc capi.Eꝯtinent̉: p̄ter illa q̄ hic hn̄t̉. In poſtillaiq̄dā vidētur addēda. Et primo circa hoc ꝙ dicitur. Fideseſt ſubſtantia ſperandarum rerum ⁊cͣ. Circa qd̓ attendēdum ꝙ licet expoſitio poſtilla. de hac diffinitione ſeu deſcriptiōe fidei quaꝫ apoſtolus ponit: ſit ſatis vera ⁊ videtur eſſe ſumpta a ſancto thoma: ſcd̓a ſcd̓e. q. iiij. arti. j. incorpore queſtionis. Exponant̉ tn̄ etiam hec verba apoſtoli ẜm alios ſic: vt cū dr̄: Fides eſt ſubſtantia ſperandarum rerum. intelligatur cauſa ſubſiſtendi in nobis ꝑ resſperandas: que quidem ſunt bona futura: que rōnabilit̓ab hoīe virtuoſo ſperari dn̄t .ſ. beatitudo que ab omnibuseſt appetenda. vnde in hoc ꝙ dicit. Sperandarum reruꝫexcludunt̉ res ſperate q̄ tn̄ non ſunt ſperande: ſicut ſuntbona mundana ſeu tꝑalia que non ducunt ad verā beatitudinem. Bona autem ad veram beatitudinem pertinētia ſubſiſtūt in nobis ꝑ ſpem que a fide generatur: vt inglo. Math̓. j. Et ſic cū dicit. Subſtantia ſperandaꝝ reꝝꝑ li ſubſtantia intelligit̉ cauſa .ſ. fides que ſpeꝫ cauſat: cuautem dicitur. Argumentum non apparentium. ꝑ argumentum intelligitur probatio. per fidem em̄ eſt in nobisquedam probatio rerum non apparentium .ſ. que de ſe n̄habent euidentiam: ſed ꝑ fidem per quam in nobis cauſatur aſſenſus de inuiſibilibus ſperandis ſicut argumentum oſtendit concluſionem in ſcibilibus. Conſequentercirca hoc quod dicitur: In hoc em̄ cōſecuti ſunt teſtimonium ſenes. Notandum ꝙ cum apoſtolus loquitur hebreis quorum communis ſtatus populi ꝙͣdiu legem obſeruabat ſemper in proſperitate fuit: et cum a preceptisdei declinaſſet in multas aduerſitates incidebat: ſicut pꝫin hiſtorijs communibꝰ ve. le. prout in prima ſcd̓e. q. xcixarticū .vj. in reſponſione ad tercium ar. declaratur: ideoin primitiua eccleſia hebrei ad fidem conuerſi: ſicut legalia obſeruanda ex primeua conſuetudine inclinabanturcredentes ipſa eſſe neceſſaria cum fide chriſti: ſic eſtimabant ꝙ ad iuſticiam fidei debebant ſequi aliqua preſentia et viſibilia bona: et ſpecialiter redemptio eorum a captiuitate gentium. vnde et poſt paſſionem chriſti quidāde diſcipulis nondum perfecte docti dicebāt: Luce. xxiiij.

capitulo. Nos ſperabamus ꝙ ipſe eſſet redempturusiſrael. ⁊ ideo apud hebreos ponere totum premiuꝫ fidei in bonis futuri ſeculi: que omnino in hac vita nonhabentur nec ad plenum videntur erat eis duruꝫ adcredendum. Und̓ apoſtolus hunc errorem intendēsab eis excludere dicit. In hoc enim teſtimonium conſecuti ſunt ſenes ſcilicet in hac fide que eſt de rebus ſperandis vt iam dixerat non de rebus viſis ſeu iam adeptis ſeu in proximo adipiſcēdis. ¶ p̄ſecuti ſunt in teſtimonium ſcilicet iuſticie a deo. Senes .i. antiqui. Adquod probandum .ſ. ꝙ fides meritoria proprie ſit d̓ rebus ſperandis et non adeptis inducit exempla: et primo ponit vnum exemplum de fide: que eſt de rebꝰ nōſperandis ſed iam exiſtentibus: et hoc cum dicit. Fide intelligimus: ſecundo ponit plura exempla de fideque eſt de rebus ſperandis ibi. Fide plurimam hoſtiam. Circa primum dicit ſic. Fide intelligimus aptataeſſe ſecula verbo dei. Ad quod ſcienduꝫ ꝙ credere mūdum eſſe a deo creatum: prout Gen̄. jͣ. dicitur: licꝫ ſit fides vera non eſt tamen ſperandarum rerum: ſed eſtde rebus iam exiſtentibus: ideo per iſtam fidem ſoluꝫnon legitur aliquis teſtimonium iuſticie fuiſſe conſecutus: ſed per fidem de rebus ſperandis: vnde notanter dixit: Fide intelligimus. non autem dixit. Fide credimus hec. q. di. hec fides per quaꝫ mundus crediturfuiſſe creatus a deo in qua non includitur aliquid ſperandum nō legitur commendari in ſacra ſcriptura ſicvt aliquis dicatur iuſtus eo ſolo: ꝙ credit munduꝫ adeo eſſe creatum: ſed fides illa que de rebus ſperandiseſt ſepe in ſcriptura commendatur: prout patet per exempla conſequenter inducenda. Et primo de abel quicommendatur in ſcriptura tanqͣꝫ iuſtus duplicit̓. Primo per acceptionem munerum ſuorum cum de eo dicitur Gen̄. iiij. Reſpexit dominus ad abel et ad munera eius: ſcd̓o per hoc ꝙ deus poſt mortem dicitur audiſſe clamorem ſanguinis eius Gen̄. iiij. et de hoc qd̓dicit ꝙ Defunctus adhuc loquitur .ſ. clamando et deterra: ſcd̓o ponit exemplum de enoch qui commendatur in ſcriptura tanqͣꝫ iuſtus per tranſlationem eiꝰ addeum. Ex quibus duobus exemplis apoſtolus intendit oſtendere ꝙ per fidem de rebus ſperandis: ⁊ nondum adeptis antiqui cōſecuti ſunt teſtimoniū iuſticiefidei: eo ꝙ p̄dicti non leguntur aliquod opꝰ meritoriūfeciſſe: niſi ꝙ crediderunt verā fidem d̓ ſperandis. Ꝙſi contra predicta dicat̉: Unde habet̉ ꝙ abel crediditaliquid ſperandum: ſimiliter ⁊ enoch cum ſcriptura nihil circa hoc dicat de eis. Ad quam tacitam queſtionēreſpondet dicens. Sine fide autem impoſſibile eſt placere deo. Unde qꝛ predicti duo leguntur placuiſſe deovt patet per predicta: ſequitur ꝙ habuerunt fidē: ſednon de rebus adeptis cum talia non leguntur habuiſſe in hac vita: ergo de rebus ſperandis qd̓ eſt intentū.Sed contra hoc adhuc poſſet quis dicere: vnde habetur ꝙ ſine fide impoſſibile eſt placere deo. Ad qd̓ reſpōdet: Credere em̄ oportet accedentem ad deum: qꝛ eſt:et inquirentibus ſe remunerator ſit. Pro quo ſciendūꝙ naturalis ratō dictat homini ꝙ alicui ſuperiori ſubdatur propter defectus: quos in ſeipſo ſentit: in quibꝰeget adiuuari et dirigi qui apud omnes dicitur deus:prout ſcd̓a ſcd̓e queſtione. lxxxv. Ex quo ſequitur: ꝙ ſiquis ad verum deum accedere intendit oportet ꝙ credat ipſum deum eſſe ſuperiorem illo ad quem accedere intendit: et ſic verificatur illud ꝙ accedentem ad deum oportet credere quia eſt: oportet etiam ꝙ accedēsſperet ab illo adiuuari: et dirigi in futuro: al̓s fruſtraad talem ſuperiorem accederet: et ſic verificat̉ ꝙ oportet accedentem ad deum credere: ⁊ ꝙ inquirentibusipſum ſcilicet deum remunerator ſit. Ex quibus ꝓbat̉ꝙ abel ⁊ enoch qui iuſticie teſtimonium conſecuti ſūtfidē habuerūt de deo ꝑ quā ſperauerūt ab eo remunerari quā remuneratione in hac vita nō habuerūt: qd̓eſt intentum apoſtoli ad fundandam diffinitionē: ſeu