Druckschrift 
4 (1485)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Ad Hebreos

St auteꝫ fides ſperādaꝝ ſubſtātia rerum

que aufert culpā ⁊ facit dignū vita eterna. talis āt iuſtificatio eſt a ſolo deo: ſicut a cā pͥncipali agēte ẜꝫ illd̓pſal. Gr̄am ⁊ gl̓iam dabit dn̄s: ⁊ iō ſi aliquid alid̓ ad iuſtificatōꝫ oꝑat: hoc ē tm̄ ꝑ modū inſtr̄i. inſtr̄m ꝟo dei ēvnū ꝯiunctū ⁊ aliud ſeparatū: ſicut in artificialibꝰ pꝫManus em̄ artificis ē inſtr̄m eius ꝯiūctū: inꝙͣtuꝫ mēbra ſunt q̄dā aīe organa ſiue inſtr̄a: ſecuris aut vel dolabrū eſt eiꝰ inſtr̄m ſeꝑatū. Et pꝫ ordo huiꝰ duplicꝭ inſtrumenti: qꝛ inſtr̄m ſeꝑatū nō applicat̉ ad opꝰ niſi perrealē motōꝫ inſtr̄i ꝯiuncti. Hūanitas aūt xp̄i ſe hꝫ addeitatē: ſicut inſtr̄m ꝯiunctū: ꝓpter quod Damaſcenꝰvocat ip̄am organū diuinitatis: ⁊ iō oꝑat̉ ad iuſtificationē ꝑ modū inſtr̄i ꝯiuncti: ſacr̄a aūt nō pn̄t ad hoc cōoꝑari niſi ꝑ modū inſtr̄i ſeꝑati: inqͣꝫtū recipiūt ꝟtutema paſſiōe chriſti: vbi eius humanitas diuinitati ad noſtrā iuſtificatōꝫ fuit applicata: ẜꝫ qd̓ dr̄ Ioh̓. j. Ecce agnus dei ecce qui tollit pctā mūdi. qꝛ ꝑ huiꝰ agni immolationē fecit deꝰ nr̄am iuſtificationē. Receptio aūt huius ꝟtutis non pōt cōpetere ſacr̄is vete. le. ſed tm̄ idoſacr̄is no. le. Cuiꝰ rō eſt: qꝛ talis receptio eſt ꝑ realemmotionē inſtr̄i ꝯiuncti: vt dictū eſt. nihil aūt pōt moueri real̓r an̄qͣꝫ ſit ī actu. Eſ iō ſacr̄a ve. le. q̄ p̄ceſſer̄t incarnationē ⁊ paſſionē xp̄i nō poterant reciꝑe ab ip̄o ꝟtutem cooꝑandi inſtrumētalit̓ ad iuſtificationē: ſꝫ ſacr̄ano. le. que ſequūt̉ ip̄am talē virtutē accipiūt: ⁊ iō ſuntinſtr̄a iuſtificatiōis humane. Conſiderandū tn̄ ꝙ licetnunqͣꝫ poſſit aliquid mouere ꝑ modū efficientis ⁊ perrealē motionē anteqͣꝫ ſit in actu: vt dcm̄ eſt: pōt tn̄ mouere ꝑ modū finis ⁊ ꝑ app̄henſionē: ſicut ſanitas app̄henſa cāt ſuip̄ius deſideriuꝫ an̄qͣꝫ ſit in effectu ⁊ hͦ mopaſſio xp̄i ſiue meritū incarnatōis iuſtificauit pr̄es ve.le. inqͣꝫtū erat ab eis credita ⁊ deſiderata: qꝛ ꝑ fidē mediatoris ſaluati ſunt. ſacr̄a autem ve. le. erat quedā ꝓteſtationes fidei ip̄oꝝ: ⁊ ideo ſignificabant tm̄ fidē perquā hoīes ſaluabant̉: ſed nō ꝯtinebāt aliquā virtuteꝫiuſtificantē: ſicut ꝯtinēt ſacr̄a no. le niſi accipiat̉ iuſtificatio large ꝓut īportat amotionē exterioꝝ impedimētoꝝ q̄ ꝯͣhebāt̉ ī ve. le .ſ. ex ꝯtactu mortui vl̓ animal̓ immundi ꝑ qd̓ reddebat̉ hō ineptus ad intrādū locū cultus diuini: ſic ſacr̄a ve. le. iuſtificabāt: q̄ tales immumditias amouebāt: ꝑꝑ qd̓ apl̓s vocat ceremonias legisiuſticias carnis: vt. s. dcm̄ eſt. c. p̄ce. ⁊ ſicut dcm̄ eſt deſacr̄is ve. le. ita intelllgendū ē de oblatōibꝰ ⁊ ſacrificijsillius temporis: ꝓpter quod ſctī dicunt ſacrificia ve. le.erāt accepta deo ex fide ⁊ deuotiōe offerētiū tm̄mō etnō ex re ip̄a ſacrificia āt no. le. ſūt ex re ip̄a deo acceptaAd primū dicendū ꝙ illa ſanctificatio nō erat niſi q̄dam exterior applicatio ad diuinū cultum: que nō cōferebat gr̄am: licet fides ip̄oꝝ applicatoꝝ ꝯferret. Adſcd̓m dicendū ꝙ in circūciſione ꝯferebat̉ gr̄a non perip̄am circumciſionem: ſed ꝑ ip̄am fidē: cuiꝰ erat ſignūẜm ꝙ dicit apl̓s Ro. iiij. c. ꝙ abraā accepit ſignum circuinciſionis iuſticie fidei: ſacr̄a aūt no. le. ꝯferūt gr̄amex re oꝑata. Ad terciū dicendū ꝙ oblatiōes ⁊ ſacrificiave. le. nō auferebāt pctā: ſed fides ⁊ deuotio offerētiū⁊ hoc pꝫ in le. ve. ex mō loq̄ndi. in oblatiōe .n. holocauſtoꝝ ꝓ pctō iā mentione facta d̓ ſacrificio dr̄ et orabitſacerdos ꝓ eo ⁊ dimittet̉ ei. q. d. ꝙ peccatum dimittebatur non ꝓpter ip̄m ſacrificium: ſed ꝓpter fidem ip̄orum offerentium.In ca. x. vbi dr̄ in poſtil. Corpꝰ aūt aptaſti mihi.

Additio.Bbi hic dr̄. Corpus aūt aptaſti mihi. habet̉ in pſal. ẜm hebraica veritatē: ⁊ in libris noſtris corfrectis. Aures autē ꝑfeciſti mihi: et eſt ſenſus ꝙchriſtus habuit obīam ꝑfectā. Obedientia em̄ in ſcripturis ꝑ aures deſignat̉ ad cor deuenire: vn̄ ī pſal. Inclinate aurē vr̄am in verba oris mei .i. obedite: et alibi.In auditu aurꝭ obediuit mihi dicit ergo pſal. deo pr̄i

in ꝑſona xp̄i. Aures aūt ꝑfeciſti mihi .i. obedientiā tā perfectā dediſti mihi vt facerē volūtatē tuā deus meꝰ voluiUnde ex excellentia obedientie chriſti ad patrē: chriſtushumiliter paſſionem acceptauit: iuxta illud ad Phi. c. ij.Chriſtus factus eſt pro nobis ⁊cͣ. Item ſuꝑ illud qd̓ dicitur infra: In capite libri .i. in conſiliodeitatis q̄ ē caputmei: qͥ liber ſuꝫ humani generꝭ ī quolegāt oīa ſibi neceſſaria: et id̓o nō eſtopus lege. vel Incapite libri .i. in primo pſalmo. ſcilꝫ Beatus vir et cetera.Et notādū ꝙ vbi nos habemus In capite libri in psͣ. ī hebreo hr̄ In volumīe libri. Eadē .n. dicto hebraica ponit̉ h̓⁊ Zacha. v. vbi dr̄: Et ecce volumē volās: ẜm quā lr̄aꝫ poteſt ꝓprie intell igi ꝑ volumen libri tota ſacra ſcriptura vete. te. q̄ ad xp̄m refert̉ eius myſteria p̄nunciando vel figurando: Iuxta illud Luce. xxiiij. Oportet impleri ea q̄ ſcripta ſunt in lege pſal. ⁊ ꝓphetis de me. ⁊ ſic ꝓprie pōt intelligi in ꝑſona xp̄i. Ecce inuenio in volumine libri .ſ. totiusſcripture ſacre qd̓ ſcriptū eſt de me.In eodem capi. vbi dicit̉ in poſtilla. Mihi vindictamet ego reddam.Additio.Oc qd̓ dr̄: Mihi vindictā magis videt̉ exponēdūin ſupplendo defectū iudicū: qꝛ multa mala relinquūt impunita. q. d. etſi iudices huiꝰ ſeculi talia n̄vindicet: Mihi vindictā ⁊ ego reddā.In eo. ca. vbi dr̄ in poſtil. Ad terciū dicēdū ꝙ oblationes ⁊ ſacrificia no. le.Additio.N hac qōne nō videt̉ face̓ poſtillator niſi tm̄ duoargumēta ꝓ ꝑte affirmatiua: ⁊ tn̄ dicit ſe rn̄deread terciū argumētū qd̓ potuit ꝯtinge̓ ex vicio ſcriptoꝝ qͦ forte terciū argumentū p̄termiſerūt: vl̓ forte in ſecūdo argum̄to innuit̉ t̓ciū ſi circūciſio ꝯferret gr̄aꝫ: parirōne oblationes ⁊ ſacrificia ve. le. gr̄am ꝯferrēt: ⁊ iō reſpōdet ad hoc tanqͣꝫ ad tercium.Replica.N capi. x. vbi dr̄ Mihi vindictā ⁊cͣ. Hoc exponitburg. in ſupplēdo defectum iudicū: q̄ multa relinquunt impunita. Sꝫ hoc nō vr̄ bn̄ dcm̄ cū apoſtolus hic loquat̉ de pctīs infidelitatis ⁊ alijs ꝯtra deū commiſſis: de quibus iudices ſeculi ſe nō hn̄t intromittere qꝛnō hn̄t quēquā ad fidē cōpellere. Etiā iudices ſolū ſe ītromitūt de publicis legis traſgreſſionibꝰ nō de occultis cōtra deum commiſſis de quibus hic agitur.Capitulū. xj.ESt aūt fides ⁊cͣ. Suꝑiꝰ apl̓s amonuit fideles ſb̓lijci xp̄o: ⁊ on̄dit ꝙ talis ſubiectio eſt ꝑ fidē: iō h̓ incipit commendare ip̄am fidē: vt ea q̄ ſunt fidei libentius amplectamur. Et diuidit̉ in tres ꝑtes: qꝛ primodeſcribit ip̄am fidē: ſcd̓o ponit diuerſa exēpla circa ip̄am:ibi. In hac .n. teſtimoniū. tercio ad ea q̄ ſūt fidei hortat̉plebē catholicā in pͥnci. ſe. cap̄. ibi. Ideoqꝫ. In prima ꝑteponit diffinitionē fidei. di. Fides eſt ſubſtantia ⁊cͣ. Ad cꝰintellectū ſciendum ꝙ habitꝰ cognoſcunt̉ ꝑ actus: ⁊ actꝰꝑ obiecta. fides aūt eſt habitus q̄dā infuſus: ⁊ iō dꝫ diffiniri ꝑ ꝓpriū actū in cōꝑatiōe ad ꝓpriū obiectū: actꝰ auteꝫfidei eſt credere qͥ eſt actus intellectꝰ aſſentientis ꝓcedēsex volūtatis imꝑio: qꝛ nullꝰ credit niſi volēs: ẜm ꝙ di. Auguſti. ſuꝑ Io. Et iō actus fidei qͥ eſt credere nō ſoluꝫ hꝫordinē ad obiectū intellectus: qd̓ eſt veꝝ: ſed etiam ad obiectū voluntatis quod eſt finis ſeu bonū. hitudo igit̉ actꝰfidei ad obiectū voluntatis deſignat̉ in diffinitione apoſtoli: cū dr̄. a Eſt aūt fides ſubſtantia ſperādum reꝝ.Res em̄ ſperande ꝯtinent̉ in ipſa beatitudine cum ſit ſtatus oīm bonoꝝ aggregatione ꝑfectus: vt dicit Boetius.iij. de ꝯſolatione. Dicit̉ aūt fides ſubſtātia reꝝ ſperādarum: inquātū eſt quedaꝫ inchoatio future btītudinis: qͥafides eſt pͥma virtus infuſa: ſicut ⁊ in alijs rebus pͥma ꝑsrei dr̄ quodāmō ſubſtantia eius. Et maxime qn̄ ꝟtualit̓