Ad Galathas
Incipit argumentuꝫ inepiſtolam ad Galathas.Alathe ſunt greci.Hi v̓bū v̓itatis primū ab apl̓o acceperunt: ſed poſt diſceſſuꝫ eiustētati ſūt a falſis apl̓is: vt īlegē ⁊ circūciſionē verterentur. Hos apl̓us reuocat adfideꝫ veritatis: ſcribēs eisab epheſo.Explicit argumentū.Incipit epiſtola pauli adgalathas.Ca. j.Aulusᵇ apoſtolusᶜ non abhoībusᵇ neqꝫꝑ hominem:Aſed per ieſumxp̄mᶠ et deum
pr̄eꝫᵍ qͥ ſuſcitauit eū a mortuis:ʰ ⁊ qͥ mecū ſūt oēs frēseccl̓ijs galathie. Gr̄a vob̓k⁊ paxᵐ a deo patre noſtro⁊ dn̄o ieſu xp̄o: qui deditſemetipſuꝫ ꝓ peccatis nr̄isvt eriꝑet nos de p̄ſenti ſeculo nequāq ẜm volūtatemdei ⁊ pr̄is nr̄i:q cui eſt gl̓ia inſecl̓a ſeculoꝝ ame: Mirory ſic tācito trāſferimini abeo qui vos vocauit in gr̄aꝫxp̄i ī aliud euāgeliū:ˣ quodnō ē aliudʸ niſi ſunt aliqͥᶻ qͥvos ꝯturbāt:ª ⁊ volūt ꝯuertere euāgeliū xp̄i.ᵇ Sed licꝫnosᶜ aut angelꝰ de celoⁱ euāgelizet vob̓ p̄terꝙͣ qd̓ euangelizauimꝰ vobis: anathema ſit. Sicut predixi ⁊ nūciterum dico: ſi quis vobis
¶ Poſtilla fr̄is/ Nicolai de lyra ſuper epl̓as pauli adtorinthios ſinitCapl̓m. j.Incipit poſtilla ſuꝑ epl̓am pauli ad galathas.Aulus apl̓s. Hec epl̓a ad galathas ī tresdiuidit̉ ꝑtes .ſ. in ſalutatōꝫ: ⁊ ꝓſecutioneꝫ.q̄ incipitMiror. ⁊ cōfiribimationē: ibi. Uidete qualibꝰ literis. ꝓpe finē epl̓eCirca primū ponūtur prīo ꝑſone ſalutātes cuꝫdicit: a Paulus. qͥ vocatꝰ fuitſaulꝰ: act. viij. ⁊rō mutatiōis hꝰnoīs poſita fuitRo. j. ꝓ oībusalijs apl̓is.b Apoſtolus.officio. c Nōab hoībus. cōſtitutꝰ in ip̄o. act.xiij. Dixit ſpūſſanctꝰ ſegregatemihi barnabam⁊ ſaulum in opꝰad qd̓ aſſumpſieos. d Neqꝫꝑ hoīem .ſ. puruc Sꝫ ꝑ ieſū xp̄ꝫdeū veꝝ ⁊ hoīeꝫf Et deū patre.Indiuiſa eī ſūtoꝑa trinitatis: et due ꝑſone exprimūtur .ſ. pr̄ ⁊ filius: ⁊ſubintelligit̉ ſpūſſanctus qͥ tacet̉ hic: qꝛ ſufficiēter expmit̉ act. xiij. vt dictū ē: vbi agit̉ de inſtitutōe pauli ī apoſtolatū: prius tn̄ vocatus fuerat ad fidē. g Qui ſuſcitauit eū a mortuis. qd̓ exprimit apl̓s ad oſtēdenduꝫdignitatē inſtitutōnis ſue: Alij em̄ apl̓i inſtituti fuerūta xp̄o adhuc exiſtente in corꝑe mortali: paulus aūt abeo īmortalitatē corꝑis aſſecuto: ⁊ ad pr̄is dextera conſtituto: qd̓ exprimit apl̓s ꝓpter falſos apl̓os qͥ doctrināeiꝰ dānare nitebant̉ eo ꝙ nō fuerat cū xp̄o corꝑaliter:ſicut ⁊ alij apl̓i: h Et qui mecū ſūt fres: veſtra ſalutēdeſiderātes ⁊ de vr̄a ſubuerſiōe dolētes. i Eccleſijsgalathie. Hic ſcd̓o ponūtur ꝑſone ſalutate cum dicit̉:Eccl̓ijs galathie .i. fidelibꝰ in illa terra habitātibꝰ. ē em̄galathia quedā regio grecie. Anno em̄ artaxerſis regꝭxvij. ſenones galli duce brennio italiā inuaſerunt ⁊ romā ceperūt excepto capitolio: de cuiꝰ obſidione receſſerūt: accepto ꝓ receſſu magno p̄cio: quos rex bithyniehabens guerrā importabilē: ſibi vocauit in ſuū auxiliū⁊ habita victoria partiti ſūt cū eo regnū: ⁊ illā ꝑtē queceſſit eis vocauit gallogreciā: q̄ poſtea vocata eſt galathia. k Gratia vobis. Hic tercio ponūt̉ optata bona cū dicit̉: Gr̄a vobis. in pn̄ti: l Et pax. in futuro:beatitudo em̄ futura bene noīat̉ pax: qꝛ quietat total̓rappetitū. m A deo pre nr̄o .i. a tota trinitate.n Et dn̄o nro ieſu xp̄o. deitas em̄ q̄ ē vna in tribꝰ ꝑſonis eſt gr̄e ⁊ gl̓ie cā efficiēs principalis: humanitas ꝟoxp̄i cauſa inſtrumentalis cōiuncta in ꝑſona filij.o Qui dedit ſemetip̄m ꝓ pctīs nr̄is. ex maxima enīcharitate ad nos ⁊ obedientiā ad patrē ſeip̄m obtulitad mortem. p Vt eriꝑet nos d̓ pn̄ti ſeculo nequā.tranſferendo nos ad gloriā: dicit̉ aut pn̄s ſeculuꝫ nequā nō ꝓpter creatā ſubſtātiā: ſꝫ ꝓpter mala que fiuntin hoc ſecl̓o: ſicut dicit̉ ephe. v. Dies mali ſūt. i. dicunt̉:ꝓpter mala q̄ in eis fiūt. q Scd̓m volūtatē dei. id̓o
dicit ſal. Ioh̓. vj. Deſcendi de celo nō vt faciā voluntateꝫmeā: ſꝫ voluntatē eiꝰ qͥ miſit meQui ē gl̓ia. ex redemptione nr̄a: ẜm ꝙ dr̄ phil̓. ij. ca. Hūiliauit ſcip̄m factꝰ obediens vſqꝫ ad mortē mortē aūt crucis: ꝓpter qd̓ ⁊ deꝰ exaltauit illū: ⁊ dedit illi nomē qd̓ ē ſuꝑ oē nomē ⁊cͣ. ꝑ paſſionē em̄ ſuaꝫ meruitgloriā corꝑis ⁊ exaltatocꝫ ſui noīs.In ſecl̓a ſeculorū .i. eternaliter.s Miror. Hicꝯn̄r ponit̉ epl̓e ꝓſecutio: Circa qd̓ ſcidū ꝙ galathe receperūt fidē xp̄i ad pͥdicatiōeꝫ apoſtoli:ſꝫ poſt eius diſceſſūab eis ſubuerſi fuerunt a falſis apl̓is:dicentes ꝙ neceſſeerat eis ad ſalutemcircūcidi ⁊ legaliaobſeruare cū euangelio xp̄i: qd̓ eſt errōneū: ꝓpt̓ qd̓ apoſtolus in hac epl̓ahūc errorē intenditeliminare. Et diuidit̉ in tres partes:qꝛ primo ꝯtra ſeminātes hūc erroreꝫfert ſuā ſententiaꝫſcd̓o declarat eā eēiuſtā: ibi notū. tercio inducit ad eiusobſeruatiā. cap̄. v.Prima adhuc intres: qꝛ primo circa hanc ſentētiā ponit̉ motiua rō. ſcd̓o ſentētie latio: ibi.Sed licet. tercio tacite qōnis ſolutio: ibi. Modo em̄. Ratio em̄ motiua ſcribendi hanc epl̓am fuit ſubuerſio galathaꝝ ꝑ falſos apl̓os de quo admirans dicit. s Mirorꝙ ſic tacito tranſferimini ab eo. i. a deo. t Qui vos voca. in grām xp̄i. ꝑ p̄dicationē meā. v In aliud euangeliū .i. in aliā doctrinā falſaꝫ: iō ſubdit̉. x Qd̓ nō ē aliud. qꝛ falſū ⁊ nō ens ꝯuertūtur: ſicut verū ⁊ ens: legalia eīceſſauerūt in paſſiōe chriſti: ita ꝙ extūc fuerunt mortua.bāt. p̄ſuadētes ꝙ non poteſtis ſaluari abſqꝫ legaliū obſerNiſi ſunt aliqui .ſ. falſi apoſtoli. z Qui vos conturnatōe qd̓ erat durum conuerſis ex gētilitate. a Et volunt conuer. euan. chriſti. in ſeruite legis moſaice.b Sed licet. Hic ꝯn̄ter fert ſuā ſententiā dicēs. Sed licet nos. q. d. nō ſolū falſi apl̓i n̄ ſunt in hoc audiēdi: ſed neqꝫ etiā veri apoſtoli neqꝫ angeli ſancti ſi hoc predicarent:ideo dicit. b Sed licet nos .ſ. ego vel alij apoſtoli chriſti. c Aut angelus d̓ celo. i. angelus ſanctꝰ. d Euāgelizet vo. p̄terqͣꝫ qd̓ euangelizauimus. Et dicit: Preter⁊cͣ .i. aliud detrahens vos a veritate euangelij quā vobis p̄dicaui: ⁊ non dicit pluſqͣꝫ predicauimus: quia bene poterant alia p̄dicari que facerent ad declarationem veritatiseuangelij. e Anathema ſit .i. ſeparatus a cōmunication dei et ſanctorum. Circa quod ſciendum ꝙ aliqua ꝓpōſitio conditionalis poteſt eſſe vera cuius tamen vtraqꝫ ꝑseſt falſa aut impoſſibilſs: ſicut eſt iſta: ſi homo volat homohabet alas: que eſt vera: ⁊ tamen hominē volare ⁊ alas habere falſa eſt: ſic eſt in ꝓpoſito de verbo apo. nam apoſtoliveri erant in gratia confirmati: ⁊ adhuc magis angeli ſancti: propter quod de vtriſqꝫ falſum eſt et impoſſibile: ꝙ p̄dicarent contra veritatem euangelij: et ꝙ eſſent anathemazati: ⁊ tamen conditionalis eſt vera. ſcilicet ſi hoc facerent eſſent anathematizandi. f Sicut predixi et nunciterum dico: ſi quis vobis. repetitio eſt eiuſdem ſententiead maiorem aſſertionem.