Euangeliū
Incipit euangelium ẜmMarcum.ANitiū euāgelijᵇ hieſuAchriſtiᶜ filijdeiᵈ ſic̄ ſcriptum eſt inIeſaia ꝓphe-
ta: Ecce mitto angelū meum ante faciē tuam: qui p̄parabit viam tuaꝫ ante te.Uox clamantis in deſerto.Parate viā domini: rectasfacite ſemitas eius. Fuit īdeſerto iohannes baptizāſet predicans baptiſmum
ſeipſum mutilare: primo qꝛ hō naturaliter amat ſeipſum⁊ ꝑ ꝯn̄s oīa q̄ ſunt de integritate ipſiꝰ: ⁊ iō mutilare ſeip̄ꝫeſt agere ꝯtra caritatē: quā quilibet tenet̉ hr̄e ad ſeipſumItem hō ſingl̓aris eſt ꝑs cōitatis: ⁊ iō inferre ſibi nocum̄tum ꝑ mutilatōeꝫ eſt agere ꝯͣ cōe bonū. Iteꝫ deꝰ eſt inſtitutor nature inſtituendo membra īcorꝑe: ⁊ iō mutilāsſeipꝫ agit ꝯtra deūin caſu tn̄ licitū eſt:vicꝫ ex p̄cepto deioccl̓to: qd̓ alio modo vocat̉ inſtinctꝰſpūſſancti: qꝛ deusē auctor nature etdn̄s vite ⁊ moͣtꝭ humane ⁊ ꝑ ꝯn̄s oīmmembroꝝ: ⁊ iō ſi p̄cipiat hoī auferri ſibi vitā vel mēbrorum aliqd̓: nō ſolūlicitū: ſed etiā debitū eſt hoc fieri: ⁊ hoc mō dicit aug. prīode ciuitate dei ꝙ ſamſon interfecit ſeip̄m cū philiſteis: qd̓ꝓbat ex hoc ꝙ dn̄s ad hoc agendū reſtituit ſibi miraculoſe priſtinā fortitudinē: vn̄ dicit ibidē aug. ꝙ ille hoc latent̓iuſſerat fieri: qͥ ꝑ ipſum miracula faciebat. ⁊ hoc etiaꝫ mōdicit aug. de quibuſdā ſanctꝭ mulieribꝰ: q̄ tꝑe ꝑſecutionisſeipſas occiderūt: de qͥbus eccl̓ia memoriam facit. Iudeiꝟo ⁊ aliqͥ xp̄iani in hͦ ipſos ſequētes dicūt ꝙ etiaꝫ ſine taliprecepto diuino vel inſtinctu licitū eſt alicui ſe occide̓ ſcumutilare in caſu .ſ. qn̄ videt rōnę ſue vite: vel alicuiꝰ membri imminere ſibi ludibriū in ꝯtemptū dei: qꝛ dꝫ negligere vitā ꝓpriam: multo fortiꝰ aliquam ꝑtem ſui corꝑis: ſedad p̄cauendū ꝯtemptū honoris diuini: ⁊ hoc mō dicūt ꝙſamſon interfecit ſeipſuꝫ ꝯſiderās ꝙ philiſtei exercebantin eo ludibriū ad laudē idoloꝝ ſuoꝝ ⁊ in diuinū ꝯtemptū⁊ raſias vt hr̄. ij. Mach. xiiij. ⁊ eodē mō quēdaꝫ mulieresſancte legunt̉ ſibi nares amputaſſe: ne ab infidelibꝰ exerceret̉ luxuria in corꝑibꝰ eaꝝ in ꝯtemptū diuinū. Sꝫ iſtuddictū videt̉ eſſe expreſſe ꝯͣ dictu ſaluatorꝭ Ioh. vlti. dicentis petro: Cum eſſes iunior cingebas te ⁊ ambulabas vbivolebas: cū aūt ſenueris extendes manꝰ tuas ⁊ aliꝰ te cinget ⁊ ducet qͦ tu nō vis. ⁊ ſubdit̉. Hoc aūt dixit ſignificāsqua morte clarificaturus eſſet den̄. ſuꝑ quē locū dicit aug.ꝙ hic ſatis expreſſit nō a ſeipſo: ſꝫ ab alio debere occidi qͥveſtigia ſequit̉ xp̄i. ⁊ eodem mō dicendū de mutilatione.rō etiā que inducit̉ ꝓ oppoſito: nō valet: qꝛ licet intentioinfideliū ſit exercere ludibriū in ſanctis ad dei ꝯtemptuꝫtn̄ ex diuina ordinatiōe q̄ ex malis elicit bona: ordinaturad dei gloriā ⁊ meritū electoꝝ: qd̓ patet in martyribꝰ: quiquāto maiora ludibria ⁊ magis exquiſitatormenta ſuſtinuerūt tanto gl̓oſius de tyrannis triumphauerūt ad tyrānoꝝ ꝯfuſionem ⁊ ꝓprium meritū: ⁊ dei gl̓iam qͥ in martyribus triūphabat. Ex dictꝭ pꝫ ad primū argumentum: ꝙmarcus amputaſſe credit̉ ſibi pollicē inſtinctu ſpūſſācti.Et eodem mō dicendū ad ſcd̓m ⁊ terciū. Ad quartū dicēdū ꝙ nō eſt licitū ſibi amputare virilia ꝓpter obſeruantiācaſtitatis: tum qꝛ hoc nō eſt efficax remediū: tum qꝛ ꝑ hocnō abſcindunt̉ ꝯcupiſcentie interiores: tum qꝛ ꝑ aliā viāhabet̉ melius remediū: videlicet ꝑ conatum liberi arbitrij reſiſtendo tētationibꝰ cū adiutorio dei ẜm illd̓ .j. Corin. x. Fidelis deus eſt qͥ nō patiet̉ vos tētari ſuper illudqd̓ poteſtis: ſꝫ faciet cum tētatione ꝓuentum vt poſſitisſuſtinere.Marci in ꝓlogo ſcd̓o vbi dr̄ in poſtilla. Ratio etiamque inducit̉ pro oppoſito.Additio.Ec ratio eſt valida ⁊ ꝯſona auctoritatibꝰ ſanctoꝝin poſtilla allegatis: licet poſtillator eam reijcereIivideat̉. jͣ. Regū .xxxj. vbi videt̉ tenere cum hebre
ſaltem tolerabilem: qd̓ manifeſte ꝯtrariat̉ his q̄ in hͦloco tenet que manifeſte ſunt vera ꝓut pꝫ legenti ea q̄Hic ⁊ alibi a poſtil. ponunt̉ ⁊cͣ.Replica.N ꝓlogo circa euangeliū ſancti marci poſtillator mouet queſtione an ſit licitū quenquaꝫ ſeipſum mutilareEt rn̄det ꝙ nonniſi interueniatinſtinctꝰ diuinꝰ:et addit ꝙ iudei⁊ quidaꝫ xp̄ianiin hoc eos ſeq̄ntes dicūt ꝙ licitum ſit nō ſoluꝫſe mutilare verūetiam occide̓ ſine tali inſtinctuad p̄cauendumludibriū ⁊ ꝯtemptum honorisdiuini: ſed illuꝫmodum dicendi reprobat poſtillator ⁊ excludit rationem eius: qꝛ ludibria ⁊ tales ꝯtemptus deꝰ ſit ꝯuertere in bonū patientis ⁊cͣ. Hic putatꝭ burgen. poſtil. velle inuoluere in ꝯtradictorijs ꝯmendans illum modūdicendi hic. Sꝫ dic̄ eū ſentire oppoſitū illius primi Regum vlti. ſꝫ diligēter p̄elegenti ꝙ poſtilla. ſentit de ſaul⁊ alijs ſe interficientibꝰ: pꝫ ꝙ burg. ci falſum imponit.poſtil. em̄ opinionē hebreoꝝ ⁊ aliquoꝝ latinoꝝ ibi recitat: ſed final̓r in hoc reſidet ꝙ beatus aug. j. de ciuitate nullam ꝑſonam excuſat ſeſe occidenteꝫ: niſi interuenerit diuinus inſtinctꝰ: ita de ſaul dici pōt ſi vie alie nōſufficiūt: vnde patet burg. fruſtra poſtil. notaſſe.Incipit poſtilla euangelij ẜm Marcum.Capitulum primum.Nitium euangelij ⁊cͣ. Euangelium ẜmMarcū in duas ꝑtes diuiditur .ſ. in. ꝓlogum et tractatum: ſcd̓a ibi: Fuit Iohannes. ſicut patet ex p̄dictis Marcusbreuitati ſtuduit in ſcribendo: et ego ſiIImiliter intendo breuitati ſtudere ipſuꝫexponendo: ea que repetit dicta in matheo omittēdo:⁊ ad expoſitionē ibi poſitam remittendo: maxime vbieſſet immorandū: dicit gͦ. a Initium euangelij.Euangeliū idem eſt ꝙ bona annūciatio: qꝛ ibi annūciatur inenarrabile bonū: qd̓ ab antiqͥs patribꝰ fuit ſumme deſideratū: ẜm ꝙ dicit ſaluator Lu. x. Multilprophete ⁊ reges voluerūt videre que vos videtis et nonviderunt ⁊ audire q̄ vos auditis ⁊ nō audierūt.b Ieſu .i. ſaluatorꝭ. b Xp̄i .i. vncti. qꝛ eſt rex et ſacerdos quibus in lege debebat̉ vnctio. c Filij dei.Math. autem in pͥncipio ſui euāgelij dicit filij dd̓: filijabraā qͥ eiꝰ genealogia ẜm humanā naturaꝫ enarrarevolebat: vtꝫ in principio euāgelij ſui. Marcus ꝟo illātanꝙͣ ſufficiēter enarratā dimittens: vocat eū filiū dei.ſcꝫ naturalē: nō adoptiuū. diuinaꝫ naturam in qua eſtidem patri oſtendens. Sciendū etiā ꝙ Marcus anteꝯuerſionem ad fidem erat inſtructus in lege ⁊ prophetis de xp̄o teſtimoniū ꝑhibentibꝰ: et ideo a ꝓphetijs dexp̄o incipit ſuū euangeliū: ſub vno ꝯtextu duas ꝓphetias ꝯiungens: quaꝝ prima ſcribit̉ Malach. iij. ſecunda Eſa. xl. quaꝝ intellectus pꝫ ex p̄dictis in ꝓlogo: veruntū marcus hic ſolum exprimit Eſa. ꝓphetaꝫ dicēsd Sicut ſcriptū eſt in eſa. ꝓpheta. qꝛ licet ambo ꝓphete vno ſpiritu ꝓphetauerint. Eſa. tamen principalioreſt altero: ideo ſolus nominat̉. ⁊ qꝛ auctoritas vltimaeſt ipſius Eſa. res aūt denominat̉ a fine. Item qꝛ marcus breuitati ſtudebat vt dictū eſt in prologo.e Fuit in deſerto iohānes. Hic ponit̉ tractatus ſiuenarratio. Circa qd̓ ꝯſiderandū ꝙ intentio euāgeliſte ēoſtendere reductōneꝫ peccatoris in deū per opus mediatoris ⁊ ideo primo oſtendit ꝑſonam mediatorꝭ: feonē peccatoris: ibi. Et ſtatim ſpūs expucundo reduct