¶ zacharie
¶ Capitulū. VI.T cōuerſus ſū: ⁊ leuabi oculos meos ⁊ uidi: ⁊ ecce quattuor qͣdrigeegredientes de medio duorū mōtiū: ⁊ mōtes: monteserei. In quadriga pͥma eorufi: in quadriga ſecūda e̓onigri: in quadriga tertia eoalbi: et in qͣdriga qͣrta ᵉquivarij ēt fortes. Et rn̄di: ⁊ dixi ad angelū ꝗ loquat̉ ī meQuid ſunt hec dn̄e mi? Etrn̄dit angelus: ēt ait ad meIſti ſunt quattuor vēti celi
ꝗ egrediunt̉ ūt ſtent coramdn̄atore omnis t̓re. In qu̓aerāt eꝗ nigri egrediebat̉ interrā aꝗlonis: et albi ēgreſſiſunt poſt eos: et varij egreſſi ſunt ad terrā auſtri. Quiaūt erant robuſtiſſimi: exierūt ⁊ q̄rebāt ire ⁊ diſcurre̓ꝑ omnē terrā. Et dixit: Itē:⁊ ꝑābulate t̓rā. Et ꝑābulauerūt t̓rā. Et vocauit me: etlocutꝰ ē ad me dicēs: Ecceꝗ egrediūt̉ ī t̓rā aꝗlonis: rēꝗeſce̓ fecerūt ſpm̄ meū ī t̓raaꝗlonis. Et fāctū eſt verbū
et ſic doctrina pharizai̓ca ꝑ inanē gloriā mentē eleuat:vt ꝓximos quaſi deſpiciens deſerat: nec tamē ſūma ꝑtigere valet: ⁊ ſequit̉ in lr̄a. Et dixi ad angelū. Quo iſtedeferūt amphora ⁊cͣ. vſqꝫ ad finē capituli: ꝑ qd̓ oſtēdit̉ꝙ hec thalmudica ⁊ pharizaica doctrina fuit ſtabilitaī terra babylōiſ q̄eſt terra ſennaar:vbi tanꝙͣ ſuꝑ baſem ſuaꝫ quieſcit.Thalmud enī licet duplex ſit: vtdictū ē: babylonicū tn̄ eſt pͥncipaliꝰ⁊ maioris auctoritatꝭ tanꝙͣ ab oībus hebreis vniuerſaliter approbatū: vt dictū eſt:Et notandū ꝙ iudei qͥ ſepe in ſuisſcripturis ꝓphetāt neſciētes exponūt iſtud verbū:Ecce due mulieres. de duobꝰ vicijs qͥbus phariſei erat maxīe implicati quoꝝ vnū dicūt eē hypocriſim: aliud v̓o ē latōꝫſeu ſuꝑbiā mētis: De quibꝰ quidē duobus vicijs ꝯfutabat eos chriſtus ī euāgelio: de hypocriſi eī matth̓. xxiij.ca. Ue vobis ſcribe ⁊ phariſei hypocrite ⁊cͣ. ⁊ ſic ī ml̓tiſalijs locis. de elatiōe ſeu ſuꝑbia mentis: Luc̄. xviij. caº.vbi dicit̉: Duo homīes aſcēderūt in templū: vnꝰ phariſeus ⁊cͣ. vbi phariſeos increꝑat tanꝙͣ ꝯfidētes de ſua iuſticia ⁊ alios ſpernētes ⁊ ſic notāt̉ de elatiōe ſuꝑba mētꝭvn̄ ibidē ꝯcludit: Qui ſe exaltat hūiliabit̉. ¶ Replica.N capitulo quīto zacharie: vbi poſtil. exponitad litterā viſiones ibi ꝯtentaſ: ẜm intētionē glo¶ ſe ordinarie: burgꝭ. derelicta glo. quaꝫ ꝯͣ poſtil.grādipēdere ꝯſuenit mira imaginat̉ de thalmudicis libris: de quibꝰ hic facit longū tractatū q̄ qꝛ fidei fauēt ettraditiōes ꝯtra legē reprobāt nō reijcio ſed ſolū ad eiusobiectiōes ꝯtra poſtil. veriꝰ ꝯtra gloſam dico. Cū enimpͥmo arguit ꝙ nō vident̉ ꝯgrue tradi ſub figuris ⁊ enigmatibꝰ obſcuris: que tranſierūt in p̄teritū. Dico ꝙ inmultis ſacre ſcripture paſſibꝰ p̄terita tradunt̉ obſcureſicut moyſes in gen̄. Nathan ꝓpheta p̄teritū peccatumdauid ſb̓ metaphora diuitis ⁊ pauꝑis ⁊ ouicule tractauit: vt patꝫ. ij. reg. xij. ⁊ in multis alijs locis. Et cū ſecūdo arguit ꝙ captiuitas babylonica nō fuit facta ī penāfurti de quo hic dicit̉ in lr̄a: Rn̄º ꝙ eſaias a pͥncipio ſueꝓphetie dixit: Principes tui ſocij furū: ⁊ generalit̓ idolatria furtū dici poteſt: qꝛ per ip̄am ſubtrahit̉ deo ſibidebitus cultus ⁊cͣ. ¶ Capitulū. VI.T ꝯuerſus ſum. Hic ponit̉ ſucceſſio quadruplicis regni cui ſucceſſiue ſeruierūt iudei: ſcꝫ regnichaldeoꝝ ꝑſaꝝ grecoꝝ ⁊ romanoꝝ: et diuidit̉in duas ꝑtes: qꝛ pͥmo ponit̉ dicta ſucceſſio: ſecūdo iudeorū ꝓſperatio: tn̄ ſub ſeruitute: ſecūda ibi: Et factū eſt.Prima in duas: qꝛ primo ponit̉ regnoꝝ ꝯditio: ſecūdoeoꝝ dilatatio: ibi In qua. Circa primū dicit̉: b ¶ Uidi. viſione imaginaria: c ¶ Ex ecce quattuor qͣdrige .i.quattuor regna p̄dicta d Egrediētes de medio duorū montiū ⁊cͣ .i. ſuccedētes ſibi in orbe ẜm dicta ꝓphetaꝝ ſanctoꝝ: qui de ip̄is ꝓph̓auerūt: vt patꝫ hic: ⁊ danielis. ij. ⁊ ī pluribꝰ alijs locis. ⁊ dicunt̉ iſti ꝓphete mō-
tes: ꝓpter altitudinē ꝯtēplatiōis: ⁊ erei ꝓpter ſtabilitatē virtutis: ⁊: duo: qꝛ de duobꝰ regnis: aliqͥ enī fuerūt de regno iude ⁊ aliqui d̓ regno iſrael: vt patꝫ in libri s regum ⁊ palyp̄.e ¶ In qͣdriga pͥma .i. in regno chaldeoꝝ f ¶ Equi rufi.in hebreo habet̉. Rubei. qꝛ chaldei multū ſanguine effuderūt: ⁊ potiſſime de iudeis in obſidionē hieruſalē et eiꝰ captione.g ¶ In quadriga ſecūda .i. regno ꝑſaꝝ etmedoꝝ h ¶ Equinigri. ꝓpter horrorēqueꝫ incuſſerūt ꝑſe etmēdi iudeis temporeaſſueri: qui ſuadenteaman p̄cepit omnesiudeos ꝑ totū regnuꝫſuū interfici. i ¶ Inquadriga tertia .i. ī regno grecoꝝᵐ k ¶ Eqͣalbi. qꝛ pͥmꝰ rex alexander magnꝰ: licꝫ veniret ꝯtra hieruſaleꝫad deſtruendū eā: tn̄verſus fuit in māſuetudinē: eo ꝙ ſummuſſacerdos ⁊ alij ſacerdotes ex reuelatōe diuina exierūt obuiā ſibi in pōtificalibꝰ⁊ ſacerdotalibꝰ indumētis: ⁊ deſcēdens de equo deū celi inſummo pōtifice adorauit dicēs: ꝙ cū adhuc eſſet ī terra ſuadeus apparuit ſibi in tali effigie: ꝓmittēs ei victorias de regibus terre: vt habet̉ ī ſcholaſtica hiſtoria. ¶ ¶ Et in quadriga quarta .i. in regno romanoꝝ m ¶ Equi varij. quiaaliqͥ imꝑatores fuerūt iudeis māſueti: vt auguſtꝰ: ⁊ tiberiꝰ⁊ aliqui feroces: vt gaius: ⁊ nero: ⁊ veſpaſianꝰ. n ¶ Et fortes. qꝛ regnū romanoꝝ ī fortitudine exceſſit p̄cedētia regnao ¶ Quid ſunt hec dn̄e mi. i. qͥd ſignificāt he qͣdrige ⁊ equip ¶ Et ait ad me. viſionē exponēdo. q ¶ Iſti ſunt qͣttuorvēti celi .i. qͣttuor regna ad modū ventoꝝ ꝑ terras diſcurrētia: vel qꝛ orta fuerūt in qͣttuor ꝑtibꝰ mūdi vnde oriunt̉ vēti. r ¶ Ut ſtent. in poteſtate ⁊ dominio tꝑibꝰ ſibi p̄fixis adeo: a quo eſt omīs poteſtas terrena. s ¶ In qua. Hic cōſequēter oſtēdit̉ vbi īceperūt bellare ad ſe dilatandū: tn̄ dequadriga pͥma in qͣ erāt equi rufi: nō fit hic mētio: qꝛ regnūchaldeoꝝ iam erat deſtructū ꝑ cyrū et dariū. s ¶ In quaerāt equi nigri .i. ꝑſe ⁊ medi vt dictū eſt. t ¶ Egrediebant̉ad terrā aqͥlonis. licet enī chaldea nō eēt ī aqͥlonari ꝑte reſpectu medie ⁊ ꝑſidis: vt in ſuꝑioribus dictū eſt: tn̄ regnumchaldeoꝝ extendebat̉ vſqꝫ ad ꝑteſ aqͥlonarꝭ: vn̄ ⁊ ex illa ꝑtecollegit nabuch̓. exercitū ad veniēdū ꝯͣ hirl̓m: vt dictū fuithiere .j. ⁊ in illis ꝑtibꝰ q̄ ſunt ꝓpinque medie ⁊ ꝑſidi: inceperūt ꝑſe ⁊ mēdi īpugnare regnuꝫ chaldeoꝝ. v ¶ Et albi. i.greci x ¶ Egreſſi ſunt poſt eos. quia alexander magnꝰ ibidebellauit dariū regē ꝑſaꝝ ⁊ pͥorum regē medoꝝ: y ¶ Etvarij .i. romani. z ¶ Egreſſi ſunt ad terrā auſtri .i. ſe dilatātes reſpectu rome. ⁊ ¶ Qui āt erāt robuſtiſſimi. iſti ſūtetiā romani qͥ ſupra dicti ſunt varij ⁊ fortes: a ¶ Exierūt⁊ q̄rebant ⁊cͣ. quia ſe nō dilatauerūt tm̄ ad vna ꝑtem: ſedad oēs ꝑtes orbiſ: iō ſequit̉: b ¶ Et dixit .ſ. dn̄s a quo ē oīspoteſtas. c ¶ Ite ꝑambulate terrā. ex omni ꝑte ſb̓iugādoeā. d ¶ Ecce qͥ ingrediunt̉ in terrā aqͥlonis. īpugnādo regem chaldeoꝝ: e ¶ Requieſce̓ fecerūt ſpm̄ meū .i. irā meāLoquit̉ enī deꝰ de ſeip̄o ad modū homīs irati: cuiꝰ ira qͥeſcitqn̄ punit. Deus aūt puniuit chaldeos ꝑ ꝑſas et medos quibalthaſar regē īterfecerūt: ⁊ regnū eiꝰ occupauerūt: Dan̄. v.f ¶ Et factum eſt. Hic ꝯſequēter ponit̉ iudeoꝝ ꝯſolatio de