zacharie
¶ A capitulo quinto vbi dicit̉ in poſtilla: Ecce volumen volans ⁊cͣ.¶ Additio.Xpoſitio poſtillatoris d̓ duabꝰ viſionibꝰ ī hoccapitulo ꝯtentis non videt̉ ꝯſonare rationi neclittere: Tum qꝛ populi peccata que iam trāſiuerant in p̄teritū: ſimiliter ⁊ pene que ꝓ eiſdem peccatisfuerūt populo iam publice inflicte: irrōnabile videturꝙ ꝓpheta ea denūciaret ſub viſione imaginaria ſeu enigmatica cum iam eſſent omībꝰ quibꝰ loquebat̉ patēternota. Tum qꝛ captiuitas babylonica nō legit̉ fuiſſe facta in penā furti: ſed potiꝰ idolatrie ⁊ homicidij: vt patet. iiij. regū: et. ij. ꝑal̓. Tum quia illa que ſequūtur deamphora et de muliere ⁊ de alijs in ſecūda viſione contentis improprie applicant̉ ꝓpoſito et inutiliter traderent̉ obſcure cū iam omnibus erāt maxime manifeſta.Unde ad huiuſmodi viſiones ꝓprie exponendas: quedam vident̉ eſſe p̄mittenda. Primū eſt ꝙ iudei durātetemplo ſecūdo: ⁊ poſt tempꝰ machabeoꝝ cū incepit ſecta pharizaica oriri finxerunt ꝙ deus dederat moyſi inmōte ſynai duas leges: Unā .ſ. ſcriptā que ꝯtinet̉ ī duabus tabulis ⁊ in toto pentatencho: Et aliā quā dederatmoyſi non in ſcriptis ſed oretenus: ⁊ hec lex oretenꝰ vtdicūt data vocat̉ apud eos ſecūda lex: ⁊ in ea ꝯtinēturtraditiōes pharizaice quas dicūt deuteroſas tanꝙͣ in ſecūda lege p̄dicta ꝯtentas: que quidem ꝑuerſa lex fuit redacta in ſcriptiſ poſt deſtructionē templi ſecūdi ꝑ centūannos fere ꝑ quēdaꝫ qui dicit̉ rabbi monoa: ꝑ quē fuitcollecta ſeu cōpilata in quodā volumīe in multis libriſdiuiſo: qd̓ quidē volumē vocat̉ apud eoſ myſtia .i. ſecūda lex: poſt v̓o ꝑ. ccc. annos fere p̄dictum volumē .ſ. illamyſtia fuit expoſitū valde ꝓlixe ⁊ diſpēdioſe ꝑ multoſlibros qͥ cōmunit̓ dicunt̉ thalmud: qd̓ eſt duplex. pͥmūdicit̉ hieroſolymitanū: qꝛ fuit ꝯpoſitū hieroſolymis: etſecūdū dicit̉ babylonicū: qꝛ fuit cōpoſitū in terra babylonis: ⁊ iſtud ſecūdū eſt maioris auctoritatis ꝙͣ pͥmū: ⁊tenet̉ cōmunit̓ apud hebreos tanꝙͣ expoſitio vera ⁊ irrefragabilis diuine legis que ꝯtinet̉ in pentatencho: et īp̄dicta myſtia. Secūdū p̄mittendū eſt ꝙ in quolibet p̄dictoꝝ opeꝝ p̄ſertim in ſecūdo cōtinent multa falſa eterronea et iniqua ⁊ etiā abſurda: q̄ repugnant nō ſoluꝫdiuine legi: ſed etiā naturali: ⁊ quātum poſſunt nitunt̉doctrine chriſti q̄ celeſtis et īmaculata eſt repugnare: eteam deturpare. De ortu p̄dicte falſe doctrine ⁊ quantaſit auctoritas eius apud hebreos diffuſe habet̉ in libriseoꝝ: ſed breuiter ⁊ determinate habet̉ in ologo. xiiij. libroꝝ. Ra. moy. egiptij. Tertiū p̄mittēdū eſt ꝙ p̄dictuꝫthalmud ꝯtinet multas abſurdas doctrinas circa credibilia: ꝓut dictū fuit ſupra in additōe circa eſaiā. xxxiiij.Quartū p̄mittendū eſt ꝙ in dicto thalmud continent̉multa iniqua et enormia ⁊ inimica iuri ⁊ rationi circaagibilia de quibꝰ infra aliquid dicet̉. Conſequēter circaexpoſitionē harū viſionū dicendū ꝙ poſtꝙͣ ꝓph̓a oſtēderat ꝓphetice regimē ſecūdi templi in ſuo primordioeſſe bonū ſub corobabel duce ⁊ ieſu pōtifice de quibusdixerat: Iſti ſunt duo filij oliue qui aſſiſtunt dominatori vniuerſe terre .ſ. iuſte ⁊ fideliter oꝑando in edificatiōe templi ⁊ in regimīe populi: nunc aūt ꝓphetat quōcirca finē duratiōis huiꝰ templi deteriorādꝰ erat ſtatuspopuli ꝑ doctrinā legis nephandā q̄ in illis tꝑibus debebat oriri: ⁊ poſt deſtructionē templi in ſcriptis redigi⁊ de hͦ dicit: Et ꝯuerſus ſum .ſ. ad videndū nouiſſimahuiꝰ templi. Et leuaui oculos meo. tanꝙͣ reſpiciēs a lōge. Et vidi imaginaria viſiōe. Et ecce volumē ꝑ qd̓ intelligit̉ illud volumē de quo ſupra dictuꝫ eſt: qd̓ vocat̉falſe apud hebreos lex ſecūda: ⁊ qꝛ nulla habet auctoritatē in ſcriptura ſacra: ideo ſubdit: Uolas. q. d. nullum
¶ In capitulo ꝯuinta vbi ꝯiciˢ in poſtilla: Fxce volumen volans ⁊cͣ.¶ Additio.Xpoſitio poſtillatoris d̓ duabꝰ viſionibꝰ ī hoccapitulo ꝯtentis non videt̉ ꝯſonare rationi neclittere: Tum qꝛ populi peccata que iam trāſiueFteritū. ſi miletor ⁊ neno auo viſdom noceorisſierūt poni. lo ipubl. eo infligra. igabilꝰ vidomarꝙ ꝯpheto ea denūgianor ſulꝰ viſioro iungmatica cum iam eſſent omībꝰ quibꝰ loquebat̉ patēternora. Tuꝝꝙ cantinitas habvlonico no legit̉ fuiſſe facta in penā furti: ſed potiꝰ idolatrie ⁊ homicidij: vt patot i ragij. Tum quia illa que ſeꝗūtur ꝯeamphora et de muliere ⁊ de alijs in ſecūda viſione convntis immowie opplicant̉ ꝓpoſito et inptiliter tradorent̉ abſcure ina omnhno rāt marite moni feſtoUnde ad huiuſmodi viſiones ꝓprie exponendas: quedam vident̉ eſſe p̄mittenda. Primū eſt ꝙ iudei durātetemplo ſecūdo: ⁊ poſt tempꝰ machabeoꝝ cū incepit ſecta pharizaica oriri finxerunt ꝙ deus dederat moyſi inmōte ſynai duas leges: Unā .ſ. ſcriptā que ꝯtinet̉ ī duabus tabulis ⁊ in toto pentatencho: Et aliā quā dederatmovſ non in ſcriptis ſod ꝯeronno. ⁊ Hoc laoronꝰ tK 2v0c0f a11ſocūdlar7ienrtraditiōes pharica(co quanient venteroſIin ſecūda lege p̄dicta ꝯtentas: que quidem ꝑuerſa lex fuit redacta in ſcriptiſ poſt deſtructionē templi ſecūdi ꝑ centūannos fere ꝑ quēdaꝫ qui dicit̉ rabbi monoa: ꝑ quē fuitcollecta ſeu cōpilata in quodā volumīe in multis libriſi14 olmmē vooaf̉ mdeoſſſocrda lex: poſt v̓o ꝑ. ccc. annos fere p̄dictum volumē .ſ. illamyſtia fuit expoſitū valde ꝓlixe ⁊ diſpēdioſe ꝑ multoſlibros qͥ cōmunit̓ dicunt̉ thalmud: qd̓ eſt duplex. pͥmūict hieroſolymitonū. ⁊ fuit ꝯpo ſitū ioro ſolymis. etſecūdū dicit̉ babylonicū: qꝛ fuit cōpoſitū in terra babylonis: ⁊ iſtud ſecūdū eſt maioris auctoritatis ꝙͣ pͥmū: ⁊tenet̉ cōmunit̓ apud hebreos tanꝙͣ expoſitio vera ⁊ irrefragabilis diuine legis que ꝯtinet̉ in pentatencho: et īp̄dicta vſt Gocido p̄mirtendū eſt ꝙ in quolibatdictoꝝ opeꝝ p̄ſertim in ſecūdo cōtinent multa falſa eterronea et iniqua ⁊ etiā abſurda: q̄ repugnant nō ſoluꝫdiuine legi: ſed etiā naturali: ⁊ quātum poſſunt nitunt̉doctrine chriſti q̄ celeſtis et īmaculata eſt repugnare: eteam deturpare. De ortu p̄dicte falſe doctrine ⁊ quantaſit aucroritas cius p dhebyeos ꝯiffiſo habet̉. In liboioeoꝝ: ſed breuiter ⁊ determinate habet̉ in ologo. xiiij. libroꝝ. Ra. moy. egiptij. Tertiū p̄mittēdū eſt ꝙ p̄dictuꝫthalmud ꝯtinet multas abſurdas doctrinas circa credibilia: ꝓut dictū fuit ſupra in additōe circa eſaiā. xxxiiij.Quartū p̄mittendū eſt ꝙ in dicto thalmud continent̉multa iniqua et enormia ⁊ inimica iuri ⁊ rationi circaagibilia de quibꝰ infra aliquid dicet̉. Conſequēter circaexpoſitionē harū viſionū dicendū ꝙ poſtꝙͣ ꝓph̓a oſtēderat ꝓphetice regimē ſecūdi templi in ſuo primordioeſſe bonū ſub corobabel duce ⁊ ieſu pōtifice de quibusdixerat: Iſti ſunt duo filij oliue qui aſſiſtunt dominatori vniuerſe terre .ſ. iuſte ⁊ fideliter oꝑando in edificatiōe templi ⁊ in regimīe populi: nunc aūt ꝓphetat quōcirca finē duratiōis huiꝰ templi deteriorādꝰ erat ſtatuspopuli ꝑ doctrinā legis nephandā q̄ in illis tꝑibus debebat oriri: ⁊ poſt deſtructionē templi in ſcriptis redigi⁊ de hͦ dicit: Et ꝯuerſus ſum .ſ. ad videndū nouiſſimahuiꝰ templi. Et leuaui oculos meo. tanꝙͣ reſpiciēs a lōge. Et vidi imaginaria viſiōe. Et ecce volumē ꝑ qd̓ intelligit̉ illud volumē de quo ſupra dictuꝫ eſt: qd̓ vocat̉falſe apud hebreos lex ſecūda: ⁊ qꝛ nulla habet auctoritatē in ſcriptura ſacra: ideo ſubdit: Uolas. q. d. nullum
habet fundamentū. Uel quia in ſcriptura demones volucres dicunt̉: vt n ca. viij. Luce: ideo illud volumē dicit̉ volare quaſi habēs motū demoniacū. Fuit enī hoc opus nephādum ꝑ demones ſemel recuperatū: vt dictū fuit in predictaadditiōe eſaie. xxxiiij. Et qꝛ hoc volumē p̄ter p̄cepta decalogi ī vera lege moſaica ꝯtenta addit alia ficta aſſerēs fuiſſea deo data moyſi oretenus: ⁊ a moyſe alijs ſucceſſoribus: iōdicit: Lōgitudo eiꝰ. xx. cubitoꝝ: ⁊ latitudo eiꝰ decē cubitoꝝꝑ qd̓ intelligit̉ ꝙ licet in tota latitudine legis diuine decemp̄cepta cōtinent̉ principalia: tn̄ hoc volumē ſe extendit vſqꝫad decē alia qꝛ in quolibꝫ p̄cepto dicit eſſe aliqͥd de lege ſcripta ꝑ moyſen: ⁊ aliqͥd additu d̓ lege oretenꝰ data: ⁊ ẜm hocp̄cepta dicunt̉ eſſe duplicata. ſequit̉: Hec eſt maledictio queegrediet̉: ſuꝑ faciē oīs terre. Uocat̉ enī hec doctrina nephāda maledictio: quia vt dicit̉ hiere. xlviij. caº. Maledictꝰ quifacit opus domini fraudulēter. cōſtat aūt ꝙ huiꝰ volumīsſeu doctrine fabricatores. opus dn̄i .ſ. legē eius fraudulenterfaciūt fingētes p̄cepta ſeu expoſitiōeſ p̄ceptoꝝ legis nō ſicutdeus p̄ceperat: ideo ip̄m opus dicit̉ maledictio. Que egrediet̉ ſuꝑ faciē oīs terre. qꝛ hec doctrina vbiqꝫ terraꝝ diffundit̉: vbi iudei ſunt diſꝑſi. Qualiter aūt maledictio hec defraudat diuinā legē oſtendit in duobus dicēs: Quia omīsfur ſicut ibi ſcriptū eſt iudicabit̉ ⁊cͣ. Ad qd̓ ſcienduꝫ ꝙ licetfurtū fuit generaliter ꝓhibitū inter p̄cepta decalogi: exod̓.xxij. tamē in hac falſa doctrina ꝯtinet̉ qd̓ licitū eſt furari apaganis ſeu gentilibꝰ: ⁊ ſic exponūt verbū illd̓ abachuc. iij.caº. Uidit et diſſoluit gētes. ſimiliter licꝫ ꝑiuriū ſit a deo ꝓhibitū inter p̄cepta ī decalogo vbi ſupra ⁊ iteꝝ nume. xxx.de hoc ampliꝰ dicit̉: Uir cū iurauerit iuramētū ad obligādū obligationē ſuꝑ animā ſuā nō irritabit verbū ſuū totūſed qd̓ egreſſum fuerit ex ore ſuo faciet. tamen iſti falſi īterp̄tatores dicūt ꝙ quicūqꝫ vnꝰ ſapiēs vel tres idiote poſſuntabſoluere homine a voto vel iuramēto qd̓ eſt manifeſte cōtra diuinā legē: vnde qͥ faceret ẜm ſuā falſam interp̄tationēcōmittēdo furtū eſſet damnatꝰ: ⁊ hoc ē qd̓ dicit̉: Quia oīsfur ſicut ibi ſcriptū eſt .ſ. in volumīe nephando p̄dicto: Iudicabit̉ .i. damnabit̉. ſil̓iter dicenduꝫ eſt de ꝑiurio: ⁊ de hocdicit: Et omīs iurās ⁊cͣ. Et ſequit̉ de dānatiōe furis ⁊ ꝑiurip̄dictoꝝ. Educā illud dicit dn̄s .ſ. illud volumē. Et venietad domū furis ⁊ ad domū iurātis ⁊cͣ .i. iſtud volumen eritcauſa deſtructiōis illoꝝ qui talia fingūt ⁊ ſequūtur. Undeꝓut ip̄i tradūt ſuꝑ illud verbū: tren̄ .j. Sedebūt ad terrā ſeniores filie ſyon. tota ordinatio magna iudicū illiuſ populiq̄ dicit̉ cāhedica: fuit īterfecta a nabuch̓. tꝑe ſedechie: eo ꝙabſoluit ſedechiaꝫ a iuramēto qd̓ iurauit ip̄i nabuch̓. de qͣiuramēto habet̉ iiij. reg. xxiiij. Sil̓iter ꝓpter fraudes ⁊ vſuras qͣs ꝯmittunt ꝯͣ xp̄ianos ⁊ etiā paganos int̓ qͦs ꝯmorant̉frequēter occidunt̉ ⁊ deuaſtant̉ ī diuerſis regionibꝰ ⁊ de hͦdicit: Et ꝯſumet eū ⁊ ligna eiꝰ ⁊ lapides. Cōſequēter agit ꝓpheta in ſecūda viſiōe de ſecūdo oꝑe nephando .ſ. thalmudde qͦ dicit: Et egreſſus ē angelꝰ ⁊ dixit: Leua oculos tuoſ. qꝛvt dictū ē ꝑ lōgū tp̄s pꝰ ꝯpilatōꝫ p̄dicti volumīs fuit thalmud ꝯpoſitū de qͦ ſb̓dit: Hec ē aphora egrediēs. et vbi trāſlatio nr̄a hꝫ: Amphora. ī hebreo hr̄ ephy. eadē eī dictō ponit̉: exo. xvj. c. vbi dr̄: Gomor decīa ꝑs ē ephy. et ſic hec amphora ſeu ephyeſt q̄dā mēſura: ⁊ ē ſenſus: qꝛ thalmud iſtd̓ē expoſitio volumīs ſupra dicti: vt dictū ē: ⁊ ſic ē mēſura qͣꝯtēta ī illo volumīe mēſurāt̉. ⁊ ſequit̉: Hec ē oculꝰ eoꝝ ī vniuerſa t̓ra. Et notādū ꝙ vbi nos habemꝰ ī hͦ loco. Oculꝰ. inhebreo hr̄ q̄dam dictio q̄ vno mō ſignificat idē qd̓ oculꝰ: etalio modo ſignificat idē qd̓ color: ⁊ alio mō fignat ideꝫ qd̓iniquitas. Et iſto tertio modo intelligit̉ ẜm. lxx. interp̄tes:⁊ ſic eſt ſenſus ꝙ ſicut angelus dixerat ꝙ dictū volumē eratmaledictio: ſic de iſta amphora ſeu ephyangelus declaratꝙ eſt quedam iniquitas ſicut prima: ideo poſt pauca dicit:Hec eſt impietas. ⁊ eſt ratio quia hec doctrina thalmudica