¶ Ezechielis
trahendo: quidam exponunt ſic: fagin grece ideꝫ eſt qd̓comedere: lidoros idem eſt qd̓ maledictum: inde fagolidori dicunt̉ detractores quaſi maledicta vel maledictōnes cōmedentes: qꝛ nihil aliud videntur habere in orenihil aliud maſticare niſi maledictas detractioneſ. vocent̉ fagolidori hoc eſtf ¶ Hoc eſt. apudmanducantes ſenecias.nos: g ¶ Man¶ Explicit prologus.ducātes ſenecias.q. d. noſ latini vocamus manducātes ſenecias qui apud grecos emphatice fagolidori nuncuꝑantur. Senecia ẜm papiam grecuꝫ eſt quod latinedicitur belua: immundum animal. hanc eniꝫ phiſiologus dicit aliquando marem aliquando feminam: ⁊ qͥaeſt animal īmundum emphatice ponitur hic pro īmundicia: ⁊ eſt ſenſus: g ¶ Manducantes ſenecias .i. qd̓vnus detrahendo euomit alius audiēdo deglutit: ⁊ itain huiuſmōi immundicijſ delectantur ſicut famelici delectant̉ in comedendo: ẜm huguicōem hec ſenecio ſenecioniſ dicitur aliquantulum ſenex: ⁊ inde hec ſenecia dicitur pilatura labioꝝ vel labium ſenis vel illud rubeuꝫqd̓ eſt ſub aure piſcis per qd̓ diſcernitur vtrum ſit recēsaut non. dicuntur ergo manducantes ſenecias .i. pilaturas illas que valde īmunde ſunt. vel ſenecias .i. labiaſicut quis ex indignatione ⁊ ira corrodit labia ſua. velſenecias .i. illuſas piſcium que nihil valent ⁊ cito putrefiunt: per quas detractiones inutiles ⁊ fetide deſignant̉.Alij dicunt ꝙ ſenecie dicuntur ſaliue defluentes per genas ſenis quas pre ſenectute retinere non poteſt: ſꝫ easemittit ꝑ molares dentes qui canini .i. detractorij dicūcūtur: qd̓ cōuenit inuidis: de quoꝝ molaribꝰ frequensimmūdicia detractionis emittitur. Alij dicūt ꝙ ſeneciadicitur mus qui īmūdus eſt. Alij dicunt ꝙ ſenecia dicit̉quedā herba ꝓuocās appetitum .ſ. naſtruciū: ⁊ ẜm hocexponunt: manducātes ſenecias .i. appetitū detrahēdoꝑuocātes in qͦ delectāt̉ ſicut famelicus ī comeſtione.¶ Explicit qualiſcūqꝫ expoſitio iſtiuſ prologi.¶ Incipit poſtil. fr̄is Nicolai de lyra ſuꝑ ezechielem.Perti ſunt celi ⁊ vidi viſiōesdei: ezechielis primo. In verbo ꝓpoſito ab ezechiele dictopoſſunt notari quattuor cauſe libri ezechielis ꝓphete quēpre manibus habemus .ſ. efficiens formalis materialis ⁊ finalis. Efficiens vero cauſa duplex eſt .ſ. principalis ⁊ inſtrum̄talis. Principal̓ vero ēipſe ſpūſſanctus reſerans myſteria in hoc libro deſcripta: qui deſignatur cum dr̄: Aperti ſunt celi .i. ſecreta celeſtia ſeu diuina per ſpm̄ſanctū: ꝑꝑ qd̓ dicit̉ apocalpſisiij. Hec dicit qui hꝫ clauē dauid qui aperit ⁊ nemo claudit. quia ſpirituſſancti operationem nullus poteſt impedire. Cauſa vero efficiens inſtrumentalis eſt ipſe ezechiel ꝓpheta: qui ſpirituſancto reſerante vidit contenta in hoc libro: ⁊ fideliter conſcripſit ẜm ꝙ ſcribit̉ apocalipſis .j. Quod vides ſcribe in libro ⁊ mitte ſeptem eccleſijs .i. vniuerſitati fidelium: ad quorū inſtructionemſunt deſtinata ea que ſunt in hoc libro deſcripta. Circacauſam formalē ſciendū eſt: ꝙ duplex eſt forma libri .ſ.forma tractatus: ⁊ forma tractādi. Forma vero tractatus eſt diuiſio libri in partes: ⁊ capitula: de qua videbit
ad litteram accedendo. forma vero tractandi idem eſt qꝛmodus agendi: qui in hoc libro non eſt per rationem diſqſitiuꝰ: ſed ꝓpheticus: ⁊ iō notatur cuꝫ dicitur: Uiſiones. Inhoc enim libro plures viſiones ꝓphetice continetur: vt patebit proſequendo: de quo poteſt exponi qd̓ dicitur oſee. xijEgo viſionem multiplicaui: ⁊ in manu ꝓphetarum aſſimilatus ſum. ⁊ per manus hic intelliguntur opera: quia ꝓphete ſancti aliquando ꝓphetabant verbis: ⁊ aliquando ſenfibilibus factis: ſicut dictum eſt in libro hieremie ꝙ ipſe captiuationem populi frequenter prenūciauit verbis: ⁊ aliquādo factis .ſ. portādo chatēas ligneaſ ī collo ſuo: ⁊ ſil̓r ezechiel qͥ ml̓tas viſiōeſ ꝓpheticas habuit aliqn̄ eas explicauit v̓bis: ⁊ aliqn̄ ſenſibilibꝰ factꝭ: vt patebit infra ꝓſequendo deocōcedente. Cauſe vero materialis ⁊ finalis tanguntur cū dr̄dei. Et quantū pertinet ad cauſam materialem ſiue ſubiectiuam: ſciendū ꝙ ſicut in naturali ſcientia corpus mobileeſt ſubiectuꝫ ſub ratione abſoluta: ⁊ in libris partialibꝰ ſubratione contracta: vt in libro celi ⁊ mundi corpꝰ mobile adſitū: ⁊ ſic de alijs. ſic in tota ſacra ſcriptura ſubiectū eſt ipſedeuſ ſub ratione abſoluta: ꝑꝑ qd̓ dr̄ theologia quaſi ſermode deo: ⁊ in libris partialibꝰ ſub ratione cōtracta. Dicit aūtra. ſa. ꝙ omnes ꝓphete non ſunt locuti niſi ad dies meſſieideſt prenūciando tempora ⁊ myſteria chriſti: quia chriſtuſapud nos idem ſignat qd̓ meſſias apud hebreos: chriſtusaūt eſt nomen diuini ſuppoſiti: habentis diuinā naturaꝫ ⁊humanam: et ẜm hoc deus humanandus eſt ſubiectum generaliter in libris prophetalibus: ⁊ ſub ratione magis contrahēte ī libris ſingularibꝰ: ſicut ī libris de aīa qͥ eſt ꝑs naͣlisphiloſophie corpꝰ mobile aīatū ē ſubiectū: ⁊ ſub ratiōibusadhuc magis ꝯͣhētibus ī libris ſequētibꝰ ad ipſū: vt corpusmobile aīatū aīa vegetatiua ī libro d̓ vegetabilibꝰ ⁊ plātis:⁊ corpꝰ mobile aīatum reſpirās ī libro de reſpiratiōe. De ratiōe v̓o ꝯͣhente ad hūc librū illud qd̓ ē generale oībꝰ ꝓphetꝭvidetur mihi ꝙ ꝓbabiliter poteſt dici ꝙ hec eſt ratio p̄ſidētie creaturis: ita ꝙ deus humanandus ſub ratiōe p̄ſidētie:vel vt p̄ſidēs creaturis eſt ſubiettū ī hoc libro: ſicut pleniuſvidebitur ꝓſequendo: iſta tn̄ preſidētia aliter conuenit ei ẜꝫhumanā naͣm ⁊ diuinā: qꝛ ẜꝫ diuinā cōpetit ſibi a pͥncipiocreatur: ſꝫ hūanā vero a pͥncipio īcarnatōis auctoritatiuetn̄: ſed executiue ꝯuenit ei a tꝑe ſue glorioſe reſurrectōis: ꝑꝑqd̓ tunc dixit matth̓. vltimo: Data eſt mihi oīs poteſtas incelo ⁊ in terra. Sic ergo cā materialis vel ſubiectiua huiuſlibri ē deus ſub ratōe predicta: ꝑꝑ qd̓ dr̄. jͣ. xl. Facta eſt ſuꝑme manꝰ dn̄i ⁊ adduxit me illuc ī viſionibꝰ dei. Circa cāmfinalē ſciendū ꝙ deꝰ ē pͥncipiū ⁊ finis oīuꝫ: ẜm ꝙ dr̄ apoc̄. j.capl̓o: Ego ſuꝫ alpha ⁊ o. i. pͥncipiū ⁊ finis: ⁊ hoc loquēdode fine extrinſeco ſeu obiectiuo. finis aūt ītrinſecꝰ ſeu ſubiectiuꝰ ītellectualis nature duplex eſt. Unꝰ ē ꝓpinquꝰ .ſ. cognitio dei ⁊ potiſſime habita via ſuꝑnaͣli cū enigmate tn̄: ⁊ vthꝫ dilectōnē adiūctā: ⁊ hic ē finiſ ꝓpinqꝰ huiꝰ libri: qͥ ſcriptꝰeſt ad hn̄dū noticiā ⁊ dilectionē dei ī p̄ſēti: d̓ qͣ dr̄ ſapīe. xiij.Uani ſt̓ oēs hoīes ī qͥbꝰ n̄ ſubeſt ſciētia dei. vanū aūt dr̄ illd̓qd̓ nō attīgit finē debitū: ſicut medicina dr̄ vana q̄ nō inducit ſanitatem ad quā eſt ordinata: omnes aūt homines inquantum ſunt facti ad imaginem dei ad beatitudinē ſupernaturalem ſunt finaliter ordinati: ad quā nō pn̄t attingereſine iſta ſcientia que eſt illiꝰ beatitudinis oſtenſiua: ad fineꝫenim totaliter incognitum nullus poteſt dirigere actꝰ ſuospropter qd̓ merito dicuntur vani homines carentes ſcientia dei. Alius vero finis intellectualis nature eſt rationiſ .ſ.viſio dei clara prout habet adiunctam fruitionem perfectā⁊ hic ē finis remotꝰ huiꝰ libri: ſicut ⁊ totius ſacre ſcripturede qͦ fine dicit ſaluator ioh̓ xvij. Hec eſt vita eterna vt cognoſcant te ſolū deum verum ⁊ quem miſiſti ieſuꝫ chriſtūad quam vitam nos producat qui cum patre ⁊ ſpirituſancto viuit ⁊ regnat in ſecula ſeculoꝝ Amen.