Druckschrift 
3 (1481)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Hieremie

terrā ī qͣ nō ambulauit virneqꝫ habitauit hō. Et īduxi vos ī terrā carmeli: vt comederetis fructū eiꝰ ⁊ bōailliꝰ. Et īgrēſſi ꝯtaminaſtisterrā meā: ⁊ he̓ditatē meāpoſuiſtiſ ī aboīationē. Sācerdotes nō dixerūt: vbi ēdn̄s ⁊ tēnētes lege neſcier̄tme: et paſtores p̄uaricati ſt̓ī me. Et proph̓e ꝓphetauerūt ī bāal: ⁊ idola ſecuti ſūtPropterea adhuc iudicōꝯtēdā vobiſcū ait dn̄ſ: ⁊ cūfilijs vr̄is diſceptabo. Trāſitē ad īſulaſ cethim ⁊ videte: et ī cedar mittite et ꝯſiderate vehemēter ⁊ videte ſifactū ē huiuſcemōi: ſi mutauit gens deos ſuos. Et certe ipſi nō ſūt dij. Pōpuluſv̓o meꝰ mutauit gloriā ſuāin idolū. Obſtūpeſcite celiſuꝑ hoc: ⁊ porte eiꝰ deſola-

mini vehementer dic̄ dn̄s:Du̓o .n. mala fec̄ ppl̓s meMē dereliquerūt fonte adviue: et foderunt ſibi ciſte̓nas diſſipatas q̄ ꝯtinere n̄ualēt aquas. Nūnꝗd ẜuuſē iſrl̓ aut vernaculuſ? Quare ergo factꝰ ē ī p̄daꝫ: Sūꝑeū rugierūt leones ⁊ dederūt voce ſuā: pōſuer̄t terrāeiꝰ ī ſolitudine. Ciuitatis eiexuſte ſūt: ⁊ nō ē ꝗ habitetin eis. Filij quoqꝫ mēpheos: ⁊ taphnes ꝯſtūprauer̄tte vſqꝫ ad uertice. Nunꝗdnō iſtud factū eſt tibi: ꝗa dereliꝗſti dn̄ꝫ deū tuū eo tꝑequo ducebat te ꝑ uiaꝫ: Etnunc ꝗd tibi vis ī via egpti: vt bibas aquā turbidāEt quid tibi cum via aſſyriorum: vt bibas aquā fluminis? Arguet te maliciatua ⁊ auerſio tua īcreꝑabit

deut̉. ij. c. Dominꝰ nouit iter tuū quomō trāſieris ſolitudinē hac magnā per. xl. annos habitās tecū ⁊ nihil tibidefuit. et ī hoc maior dei dilectio apparuit ꝙ tāto tꝑeꝓuidit eis ⁊ ita bene. a Et īduxi voſ. mutat̉ moduſloquendi de tertia ꝑſona ad prima. b In terrā carmeli .i. terrā iſrl̓.exprimit̉ tn̄ ſpālit̓carmelus eo ꝙ ēlocꝰ fertilis ⁊ amenuſ. iſte tn̄ carmelus ē alius ab illocarmelo qͥ ē ī ſorte ep̄hraim: qui ēmagis ſterilis: ſic̄dem fuit eſa. xxixLibanꝰ ꝯuertet̉ incherml̓ ⁊ cherml̓ī ſaltū reputabit̉.c Et igreſ. ꝯta.multis idolatrijsd Sacerdotesnō dixerūt vbi ēdn̄s. eū deuote reqͥrendo. e Ettenēteſ legē. q̄ datmei cognitioneꝫ.f Neſcier̄t me.recognoſcēdo medn̄m ꝑ debitā ſeruitute. g Et paſtores .i. reges etpͥncipes. h Preuaricati ſūt ī me.cultū mihi d̓bitūidolis exhibētes.i Et ꝓphete ꝓphetauer̄t ī bāal.loquit̉ de falſis ꝓphetis qͦs reges ⁊pͥncipes fouebāt ꝯͣ veros dn̄i proph̓as: vt pꝫ. iij. reg. tꝑeachab: ⁊ iiij. reg. tꝑe manaſſe ⁊ pl̓riū alioꝝ: vt patebitjͣ. xx. k Propterea. Hic ꝯn̄ter arguit̉ malicia populi iudeoꝝ ī cōꝑatione aliaꝝ gentiū cū dr̄ īꝑſona dn̄i:k Propterea adhuc iudicio ꝯtendā ⁊cͣ. q. d. nolo voſ⁊ filios veſtros ꝑ violentiā deprimere: ſꝫ ꝑ viā iuſticie:qꝛ peiores eſtis gētibꝰ alijs: iō ſubdit̉: l Trāſite ad inſulas cethim .i. ad īſulas maris mediterranei ī quibꝰ habitāt barbari. m Et īcedar mittite .i. ad agarēosqdeſcēderūt ab agar ancilla abrae ꝑ iſmahelē ⁊ cedar filiuꝫ iſmahelis. n Et ꝯſiderate vehemēter .i. toto mētꝭconatu. o Si mutauit gēs .ſ. alia quecūqꝫ a vobis.p Deos ſuos. q. d. nō: ſed quelibet gens alia illud qd̓primo coluit tanꝙͣ deū tenuit eiꝰ cultū ꝙͣuis ſint dij falſi. q Populus v̓o meꝰ .i. ppl̓s iſrael a me ſpecialiterelectꝰ: r Mutauit gloriā ſuā .i. deū ſuū in quo debebat gloriari: s In idolū. ſicut pꝫ exodi. xxxij. vbitanꝙͣ deū coluit idolū vituli ꝑꝑ qd̓ dr̄ pſalmo. cv. Mutauerunt gloriā ſuā in ſimilitudinē vituli ⁊cͣ. Poſteav̓o multis idolis ⁊ varijs ſeruierūt: vt patet in libris iudicū: regum ⁊ ꝑal̓. ⁊ qꝛ iſtud erat valde īhonorabile: iōſubditur: t Obſtupeſcite celi. i. angeli ſuperiores. ⁊porte celi .i. angeli inferiores. Sciendū tn̄ ꝙ ī hebreo ſichabet̉: t Obſtupeſcite celi ſuꝑ hoc ⁊ turbetis ac diſlipetis: ⁊ ẜm hebreos loquitur de celo aereo qd̓ dr̄ hicceli in plurali ꝑꝑ diuerſas eiꝰ ꝑtes: vel accipiendo plurale ꝓ ſingulari ſicut exodi. xxxij. dr̄: Iſti ſunt dij tui iſrl̓

⁊ tn̄ erat ibi tm̄ vnicū idolū. Dicit̉ aūt celū aereū metaphorice obſtupeſcere: qn̄ notabiliter īmutatur ſicut hō ſtupidꝰin facie mutat̉ ⁊ in modo ſe habēdi ī tēpeſtate ⁊ diſſipatōeqn̄ fiunt ibi tonitrua procelle ⁊ fulgura que ſunt ire diuineſigna. ⁊ ꝑ hͦ vt dic̄ ra. ſa. ītelligit̉ deſtructio ciuitatis ⁊ tēplifutura ꝑ nabuc. q̄ fuit magna tēpeſtas iudeis: ſicut in cōmunimodo loquendo dicitur aliqua gens vel ciuitas tempeſtari quādo magnū īfortuniūaccidit ei: ⁊ huius tēpeſtas ſubditur cauſacū dicitur: v Duoeniꝫ mala fecit populus meuſ. ⁊ que ſint illa ſubdit̉: x Mederelinquerunt ſontēaque viue. ſic nominatur deus eo ꝙ ē vita per eſſentiaꝫ dansomnibus alijs vitam⁊ inſpirationem:y Et foderunt ſibi.i. cū diligentia ⁊ labobore q̄ſierūt. z Ciſternas diſſipatas ⁊cͣ.i. idola nullam vitevirtutem in ſe: nec inalijs hn̄tia. a Nūquid. Hic oſtenditurmalicia populi ex flagellorum multiplicatione cum dicitura Nūquid ſeruꝰ .ſ.empticiꝰ: eſt iſrael autvernaculus .i. ſeruusnatꝰ ī domo vt ſic debeat flagellari. q. d. nō iſta cauſa: ⁊ ideo īquirit̉ de ea cū dr̄b Quare ergo factus eſt in predam. alijs gentibꝰ. Super eum rugierunt leones .i. aſſyrioꝝ ⁊ egyptioꝝ reges crudeliter ipſum inuadentes: iō ſubditur. d Poſuerūt terram eius ⁊cͣ. ⁊ patet littera uſqꝫ ibi: e Filij quoqꝫ menpheos ⁊ thaneos .i. egyptij ſic nominati qꝛ mēphis ⁊ thāiserant ciutates notabiles in egypto. f Cōſtuprauerūt tei. diſſipauerunt te. In hebreo habetur: Cōfregerūt te vſqꝫad verticem. iſtud fuit impletū qn̄ egyptij interfecerūt ioſiaregē qui erat caput in iuda: ⁊ ſubditur dictoꝝ maloꝝ v̓acauſa cū dr̄: g Nūquid non iſtud factū eſt tibi. q. d. ſic.h Quia dereliquiſti dn̄m. ꝑ idolatriam. i Eo tꝑe. i.ad illo tꝑe: k Quō ducebat te ꝑ viā .ſ. per columnamignis ⁊ nubiſ p̄cedendo: vt habet̉ exodi. xiij. et hoc fuit qn̄populus fecit ſibi vituluꝫ ꝯflatilē ⁊ adorauit vt deū: exodixxxij. ⁊ poſtea tꝑe iudicum qn̄ non habebant regē niſi deūvt habetur primo regū. l Et nunc qͥd ⁊cͣ. aquam turbibā .i. nili: vt habetur in hebreo: qꝛ nilus diuidit̉ ꝑ multosriuos ad irrigādū terrā egypti: ⁊ ſic ex cōmiſtione terre fiteiꝰ aqua turbida: ⁊ ꝑ bibitionē illiꝰ aq̄ intelligit̉ petitio ſubſidij ab illa gente. m Et qͥd ⁊cͣ. flumīs .ſ. euphratis ꝑ terrā illā currentis: terra enim iſrael erat ſita īter ſyriā ⁊ egyptū. qꝛ ab aqͥlōe hꝫ ſyriam a meridie egyptū: ⁊ qn̄ infeſtabatur filij iſrael ab vna parte q̄rebat auxilium ab altera: ⁊ nihil eis valebat: iō ſubdit̉: n Arguet te malicia tua. deſperantes enim de diuino auxilo recurrebant ad humanam:⁊ ideo iuſto dei iudicio deficiebant cadētes in manibus ad

II 4