Druckschrift 
3 (1481)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Eſaie

p̄parate viā populo. Plānū facite iter ⁊ eligite lapides: et eleuate ſignū ad populos. Ecee dominꝰ auditū fecit ī extremis terre. Dicite̓ filie ſyō: Ecce ſaluator

tuus venit: ecce̓ merces eiꝰcū eo: ⁊ opus eiuſ corā illoEt vo̓cabūt eoſ ppl̓us ſcūtredēpti a dn̄o. Tu̓i āt uocaberis q̄ſita cītaſ: et n̄ d̓relc̄a Uis eſt iſte .IXIII

trāfire cui bōa p̄miſſa ꝓmittunt̉ ⁊ cōcedūtur: ⁊ hoc eſtqd̓ dr̄: p Trāſite. ad eccl̓iaꝫ militātē. p Trāſite.ad triūphatē. q. Per portas. porta militatꝭ ē baptiſmꝰporta triūphantis ē extrema vnctio: que ē ſacramētumexeūtiū de hoc mundo ad trāſcūdū ad celū. r Preparate viā ppl̓o.vos predicatores⁊ ſacerdoteſ ſacramēta mīſtrantess Planū faciteiter. amouendo īpedimēta que ſūtpeccata. vnde dic̄h̓ ra ſa. ꝙ hͦ dr̄ d̓figmēto malo:quod ītelligit fomitē īclinateꝫ adpeccatū: ⁊ ſic pꝫ etiam ẜm ipſum: ꝙ nō ē hic ſermo de pͥparatōe mateialis vie. t Et eleuate ſignū ad ppl̓os.v̓tutem ſancte crucis eis p̄dicando. ⁊ qꝛ iam factum eſtꝙͣtū ad aliquos credētes ī oībꝰ terre habitabilis locis atꝑe apoſtoloꝝ: ẜm ꝙ diffuſius declaraui ſuꝑ illud pſal.xviij. In omnē terra exiuit ſonus eoꝝ: iō ſubdit̉: Eccedn̄s auditū fecit in extremis terre. Et ſubdit̉: v Dicite filie ſyon .i. ꝯgregationi fidelium. x Ecce ſaluatortuus venit .i. veniet ad iudiciū: ſicut per īcarnationē iāvenit ī mundū. y Ecce merces eius cū eo. ad reddēdum penam vel premiū ẜm merita ⁊ demerita hoīumz Et vocabūt .ſ. āgeli ſancti qͥ erūt executores diuiniiudicij. ⁊ Eos .ſ. electos. a Populꝰ ſanctus. eosad gl̓iam deducēdo. b Tu aūt .ſ. eccleſia. c Uocaberis ciuitas queſita .ſ. a dn̄o ⁊ angelis ſcīs. d Etnō derelicta. in manibus demonū cū reprobis. In ca. lxij. vbi dicitur in poſtilla: Et videbunt gētesiuſtum tuum. Additio.Oc quod dr̄: Et videbūt gentes iuſtū tuū. pōtītelligi de viſiōe xp̄i in corpore aſſūpto ī qͣ deꝰviſibilit̓ ꝯgnoſcitur: ⁊ etiam de viſione euchariſtie eadem ratione. Capitulū. LXIII.Uis eſt iſte. Capitulū iſtud exponitur de xp̄ocōmuniter ab hebreis expoſitoribus ⁊ latiniſliter ⁊ aliter tn̄. Dicit enī ra. ſa. ꝙ per edom:cū dicitur h. Quis eſt iſte qui venit de edom ⁊cͣ. intelligitur romanū imperium ꝓut fuit ī latitudīe ſua qn̄ dominabat̉ vniuerſo orbi: dicēs ꝙ meſſias in aduētu ſuomultos de hītatoribus orbis īterficiet: ꝓpter hoc deſcribit̉ hic eius veſtimētū ſanguīe rubricatū: ⁊ oēs reſiduoſiudeis ſubijciet: ⁊ ad hoc aptat lr̄am ꝓut pōt. ſꝫ nō ꝓſequor hac expōnem: qm̄ fundat̉ ſuper falſū: cū aduētusxp̄i trāſierit ī p̄teritū. Catholici vero cōiter exponuntde xp̄o poſt paſſionē ſuam redeūte ad pr̄em: ſequētes īhoc beatos hieronymū ⁊ dionyſiū: ẜm quos illud qd̓dr̄ h̓: a Quis ē iſte qui venit de edom ⁊cͣ. ē verbumangeloꝝ xp̄m aſcēdentē admirātiū: ⁊ de eius myſterijspleniꝰ doceri ⁊ illumīari petētiū: aliter tn̄: qꝛ ẜm hieronymū ē verbū angeloꝝ īferioꝝ querentiū edoceri a ſuperioribus. Scd̓m dionyſiuꝫ vero. vij. c. celeſtis hierarchie ē verbū oīum: qꝛ etiā ſupremi angeli queſierūt dep̄dictis plenius edoceri. ſed iſtis videt̉ obuiare dictū auguſti. v. ſuꝑ Gen̄. ad lr̄aꝫ vbi dic̄ ꝙ angeli a pͥncipio cognouerūt oīa myſteria gratie fienda: cui dicto reſpōdet̉ab alijs: ꝙ licet cognouerūt dicta myſteria ī gnaͣli: nō tn̄ꝙͣtū ad oēs ꝯditiones ꝑticulares: ⁊ de iſtis queſier̄t plenius edoceri. hāc aūt expoſitiōem nō ītendo ꝓſequi ꝑoīa. qꝛ diffuſe tradit̉ in gloſis ⁊ alioꝝ poſtillis ad qͣs qͥlibet pōt recurrere: nec ipſam ītendo ī aliquo reprobare

ſꝫ tm̄ per modū inquiſitionis ſcholaſtice aliqua circa eā dicere. Primū ē: ꝙ iſta expoſitio in aliquibus videt̉ extraneaqꝛ ẜm ip̄am cum dicitur hic: a Quis eſt iſte qui venitde edom ⁊cͣ. ītelligendus eſt locus vnde xp̄s aſcendit .ſ. mōſoliuēti vel hieruſalē que ē iuxta eū. ꝙ aūt hieruſalē vel iudea ītelligat̉ ꝑ edomvid̓t̉ extraneū: cū idumea ſemper fuit iud̓einimica: ſicut eſau ip̄iiacob. Itē qd̓ diciturīfra: b Et aſꝑſusē ſanguis eoꝝ ſuꝑ veſtimenta mea. ſic exponitur ab eis: vt ſitverbū xp̄i de ſua paſſione loquentiſ: Et aſperſus eſt ſanguis eorum .i. ſanguis meꝰ qͥ dicitur eoꝝ: eo ꝙ ē effuſus ꝑ ꝓcurationē iudeoꝝ. hoc extraneū videt̉. qꝛ nō recolo me vidiſſe alibi in ſcriptura talem loquendi modū. Item xp̄o aſcēdentemyſteriū incarnationis iam erat ī effectu completū ꝙͣtū adſubſtantiam facti ⁊ circūſtātias. talia vero poſtꝙͣ ſunt ī effectu poſita: nō vident̉ excedere facultatem cognitiōis angelice ⁊ maxime qꝛ angeli etiam īferiores qͥ mittunt̉ ī miſteriūfuerūt in iſtis miniſtri: vt patet de angelis natiuitatem xp̄inunciantibꝰ ipſis paſtoribus: ⁊ de angelis apparentibꝰ marie ⁊ ioſeph ⁊ tribus magis ⁊ ꝯſimilibꝰ: vt pꝫ ex euangelio īpluribus locis. ⁊ ideo dubiū videt̉ ꝙ aſcendente xp̄o quererent plenius edoceri de paſſione xp̄i dicendo: Quare rubꝝeſt indumentū tuum ⁊cͣ. vt dicit expoſitio iſta. Iteꝫ dato ꝙnō ſit ibi aliquod tale dubiū ſeu modus loquendi extraneꝰtamen nō ſumus artati ad tenendū ipſam: vt videt̉. tum qꝛſacra ſcriptura expreſſe nō determinat: ꝙ iſte debeat eſſe ſeſus huius ſcripture: ſicut determinat de pluribus alijs ī hlibro ſcriptis: ⁊ alijs veteris teſtamēti locis. verbi gratia qd̓dicitur ſupra in principio. lxj. c. Spiritus domini ſuper meeo ꝙ vnxerit me. ſaluator dicit Luc. iiij. impletū fuiſſe ī ip̄otū ſimiliter nec auctoritas eccleſie determīauit hoc qd̓ viderim vel audierim: ſed ſolū ad hoc habemus auctoritateſ ſāctoꝝ dionyſij ⁊ hieronymi: ex quibus nō habet̉ argumētūneceſſarium: ſed tm̄ probabile: qd̓ ſic debeat intelligi: vt habetur in ſūma ſancti thome: parte pͥma: articl̓o. viij. primequeſtionis. ⁊ ideo dicit ſanctus auguſtinus in epiſtola ad vicentiū donatiſtam: qui arguebat ꝯtra ipſum de dictis ſāctihylarij: Ad qd̓ reſpondens dicit: hoc genus litteraꝝ ab auctoritate canonis diſtinguēdū eſt. nō enim ſic legūtur tanqͣeis teſtimonia proferantur: vt cōtra ſentire nō liceat ⁊cͣ. Itēde obſcura traditione ſacre ſcripture ī pluribus locis: ⁊ maxime in ꝓphetis vna cā a doctoribus aſſignat̉: vt per ſtudioſos multipliciter exponat̉: ẜm ꝙ dr̄ Dan̄. xij. Tu aūt danielclaude ſermōes ⁊ ſigna libꝝ vſqꝫ ad tēpus ſtatutū: ꝑtranſibūt plurimi ⁊ multiplex erit ſciētia .i. expoſitio: vt dicuntdoctores noſtri: ꝓpt̓ qd̓ abſqꝫ p̄iudicio aliqͦ expoſitōis p̄dicte ītēdo aliā ꝓſeq̄ q̄ mihi clarior videt̉. p̄dc̄a v̓o ſic diffuſepoſui nō ſolū ꝓ iſto loco ſacre ſcripture: ſꝫ ēt ꝓ alijs: vt diligēs lector ꝯſideret q̄ expoſitōes ſacre ſcripture neceſſario ſitenēde: ⁊ qͥ nō. Ad euidētiā expoſitōis ponēde ꝯſiderāduꝫ:ꝙ edom ⁊ boſra ī hebreo ſūt noīa ꝓpria ⁊ appellatiua: ꝓutaūt ſūt ꝓpͥa Edom ē nomē filie iſaac: qͥ alio noīe vocat̉ eſauGen̄. xxv. ⁊ ēt t̓re ab eo denoīate: qͥ latine dr̄ idumea. Boſra v̓o vel potiꝰ Biſra: ſic .n. ſcribit̉ ī hebreo: nomē ē ciū tātisvn̄ fuit iobab rex edō: Gen̄. xxxvij. ꝓut vero ſūt noīa appellatiua Edō ſignat rubedinē ⁊ boſra munitionē. His igit̉ p̄dictis vēiamꝰ ad diuiſionē. Superiꝰ .n. poſita ē facta ꝑ xp̄ꝫſaluatio: hic ꝯn̄t̉ pōit̉ ſaluatōis diſcretio: q̄ ꝑfecte fiet ī finali iudicio. tunc .n. ſaluator ſegregabit electos a reprobis: ſic̄

ęprobis:HH 6