Druckschrift 
3 (1481)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

¶Eſaie

fornicarie. Suꝑ quē luſiſtꝭ?Sūꝑ quē dilataſtꝭ os: et eieciſtꝭ linguā? Nūnꝗd n̄ vosfilij ſceleſti: ſemeꝫ mendax:Qui ꝯſolamini ī dijs ſubt̓oē lignū frondoſū: līmolātēs ꝑuulos ī torrētibꝰ: ſūbieminētes petras. In partibꝰ torrētꝭ ꝑs tua: hec ē ſorstua. Etᶻ ipſis ēffudiſti libamē: oͦbtuliſti ſacrificiū. Nūquid ſuꝑ his n̄ īdignabor:Suꝑ mōtē excelſū ⁊ ſublimē poſuiſti cubile tuū: ⁊ illuc aſcendiſti vt īmolareshoſtias. Et poſt oſtiū ⁊ retropoſtē poſuiſti memoriale tuū: ꝗā iuxͣ me diſcoopūiſti ⁊ ſuſcepiſti adulteꝝ. Dilataſti cubile tuū: et pepigiſti cum eis fedus. Dilexiſti

ſtratū eoꝝ māu aꝑta: et ornaſti te regio vnguento: ⁊multiplicaſti pigmēta tua.Miſiſti legatoſ tuos ꝓcule̓t humiliata es vſqꝫ ad īferos. In multitudīe vie tuelaboraſti: nec dixiſti: ꝗeſcāUitaꝫ manꝰ tue īueniſti: ꝓterea n̄ rogaſti. Pro q̇ ſolicita timuiſti: ꝗa mētita es⁊ mei nō es r̄cordata: nēqꝫcogitaſti ī cord̓ tuo qꝛ egotaces ⁊ qͣſi nō vidēs: ⁊ meioblita es. Ego annūciaboiuſticiā tuā: et oꝑa tua nonꝓder̄t tibi. Cuꝫ clamauerꝭliberent te ꝯgregati tui. Etoēs eos auferet vētꝰ: tolletaura. Qui aūt fiduciaꝫ hꝫmei: he̓ditabit t̓rā: ⁊ poſſidebit mōtē ſāctū meuꝫ: ſet

⁊ fornicarie. ſic eſt in hebreo ⁊ in libris correctis: vocat̉auteꝫ hic adulter ipſuꝫ idolū ⁊ fornicaria ipſa iudea: q̄ꝑ idolatriā cū idolo fornicata fuit: ⁊ ſic poſteri eoꝝ dicunt̉ filij fornicarie ⁊ adulteri: ⁊ nō ſolū illi qui fueruntante captiuitatē babylonis: ſꝫ etiā illi qͥ fuerūt poſt: etiātꝑe chriſti: qꝛ ſic̄merita patrū: vtAbraā iſaac ⁊ iacob recordant̉ adlaudē bonoꝝ: itamala idolatrarūīproperāt̉ malis.o Suꝑ quē luſiſtis .i. illuſiſtischriſtum ſputiſ ⁊collaphiſ illudenp Suꝑ quē dilataſtiſ os. ip̄ꝫ diffamando ⁊ vituꝑādo. q Et eieciſtis linguā. blafemando q̄ patētin multis locis ineuangelio. q. d. hͦnō feciſtis ſuꝑ hominē tm̄: ſꝫ etiaꝫſuꝑ deuꝫ ⁊ ſaluatoreꝫ veſtrum.r Nuqͥd nō voſfilij ſceleſti .i. ſceleribꝰ plēi. s Semen mēdax. q. d.ſic. t Qui cōſolamī ī dijs ⁊cͣj.ibi .n. colebāt idola: ⁊ in locis vmbroſis: iuxta hoc luxuriam exercebāt ī venerationē aliquoꝝ idoloꝝ .ſ. veneris ⁊ priapi.v Immolātes ꝑuulos ī torrētibꝰ. ita ꝙ ſāguinē in ꝑtedecurrere faciebant intra aquā ad hn̄dū ibi diuinationē. x Subter eminētes petras. de rupibus .n. ſolenttorrētes deſcendere. y In ꝑtibꝰ torrētis ꝑs tua. hocdicit̉: qꝛ ad īmolādū ꝑueros eligebāt talia loca. z Etipſis .i. idolis. a Effudiſti libamē. de parte ſanguīspueroꝝ: libamē .n. ē oblatio de liquidis. b Obtuliſti ſacrificiū. de carnibꝰ eoꝝ. c Nūqͥd ſuꝑ his nō indignabor. q. d. ſic: tū propter effuſionē ſanguīs innocentis: tū qꝛ hoc fiebat ad īpēdēdū obſeqͥuꝫ idol̓. d Super montē excelſū ⁊cͣ. ad fornicādū per idolatriam.e Et poſt hoſtiū ⁊cͣ. vt ſic ingrediendo ⁊ egrediendodomū videres idolū vt ſic n̄ elaberet̉ de tua memoria.f Ꝙꝛ iuxta me diſcooꝑuiſti ⁊cͣ. loqͥt̉ d̓ iudea ſic̄ d̓ adultera effrenata: q̄ in eodē lecto recipit adulterū cū marito: ⁊ hoc fuit īpletū potiſſime tēpore regis manaſſe: quipoſuit idolū in tēplū dn̄i. ij. Paral̓. xxxiij. g Et pepigiſti cū eis fedus .ſ. idolatrie. h Dilexiſti ſtratuꝫ eorū manu aꝑta .ſ. ad faciendū expenſas magnas in idola. i Et ornaſti te regi. ſic ē in hebreo ⁊ in libris correctis. k Unguēto. quo meretrices pingūt facies ſuas: vt magis placeant adulteris: ⁊ hoc fuit īpletū maxime tꝑe Iorā filij achaę regis iſrael ꝑ Iezabel matrē eiq̄ ad introitū hieu in iſrael depinxit oculos ſuos ſtibio⁊cͣ. vt placeret ei: ſicut habet̉. iiij. Regꝭ. ix. l Miſiſtilegatos tuos procul .ſ. ad Theglathphalaſar regē aſſyrioꝝ tꝑe Achaę: vt patet. iiij. Regū. xvj. ⁊ ad regē egypti tꝑe ſedechie: ꝯfidēdo de hoībꝰ: ⁊ de dn̄o diffidēdoˢ:ꝑꝑ qd̓ ſecuta ē captiuitas babylōica: vt hr̄. iiij. Regꝭ. vl

timo: iō ſubdit̉: m Et humiliata es vſqꝫ ad inferos. Inhebreo habetur Uſqꝫ ſool: quod aliquādo accipitur profoſſa aliquando pro inferno: ⁊ vtroqꝫ modo accipit̉ hic: qꝛin captiuitate babylonica multi fuerunt mortui in peccatiſſuis: quoꝝ cadauera in foſſis fuerunt proiecta: ⁊ aīe ad infernum deſcenderūt.n In multitudine⁊cͣ. Hic conſequenterponunt̉ pecata iudeorū poſt captiuitatembabylonica: inter q̄ pͥmuꝫ fuit auaritia: vtdictū ē. sͣ. ⁊ ex hoc ꝓceſſerunt alia: qꝛ ẜmꝙ dicitur Timo. vj.Radix omniū malorū ē cupiditas: ⁊ hocē qd̓ dicit̉: n In ml̓titudine ⁊cͣ. qꝛ rectores ppl̓i vt ſace̓dotes⁊ hūiuſmodi ꝑ diuerſas vias querebāt extorquere pecunias apopulo. p Nec dixiſti quieſca. qꝛ auaricia ſēper iuueneſcit.p Uitā manus tueīueniſti .i. oīa neceſſaria ad vitā venerunttibi ad manum:q Propterea nonrogaſti. me deprecando deuote: qꝛ homines pleni diuitijſ obliuiſcunt̉ dei: Deutero.xxxij. Incraſſatus ē dilectus ⁊ recalcitrauit. incraſſatus: impinguatus: dilatatus .ſ. diuitijs: ⁊ ſequit̉: Dereliquit deū factorē ſuū ⁊cͣ. r Pro qͦ ſolicita timuiſti. Hic incipit verſus in hebreo: ⁊ legat̉ interrogatiue vt ſit ſenſus r Proquo ſolicita timuiſti. ꝗ. d. non pro me: nec pro cultu nomīsmei: iō ſequit̉: s Quia mētita es. ſcribit̉. .n. Exo. xxiiijUenit ergo Moyſes ⁊ narrauit plebi vniuerſa verba dn̄iatqꝫ iudicia. Reſponditqꝫ totus ppl̓s vna voce: oīa verbadn̄i q̄ locutus ē faciemus: ⁊ ſic promiſit pro ſe ⁊ pro ſua poſteritate legeꝫ domini ſeruare: quod nō fecit. t Neqꝫ cōgitaſti in corde ⁊cͣꝭ .i. diſſimulans punire peccata vſqꝫ ad tēpus: tamē poſtea punio grauius: iō ſubdit̉: v Ego annūciabo .i. manifeſtabo. x Iuſticiā tuā .i. iniuſticiā tuā:qꝛ ironice loquit̉: ſicut fatuo ironice dicit̉: tu es multū ſapiens. y Et opera tua .i. diuitie tibi congregate. z Noproderunt tibi: iō ſubdit̉: a Cū elamaueris in anguſtia.obſidionis per romanos. b Liberent te ꝯgregati tui .ſ.nūmi aurei ⁊ argentei: quos indebite ꝯgregaſti. q. d. nō poterūt: iō ſubdit̉ c Et oēſ eos auferet ventus .i. romanoruꝫīpetꝰ. d Qui aūt. Hic ꝯn̄t̉ deſcribit̉ reuertētiū penitētia:qꝛ ad predicationē chriſti ⁊ apl̓oꝝ plures de iudeis crediderūt: ⁊ penā ꝑ romanos inflictā euaſerūt: qꝛ an̄ aduentū romanoꝝ in iudeā admoniti fuerunt fideles ꝑͤ angelū: vt trāſirent in regnum agrippe: qui erat confederatus romanis:vt habetur in eccleſiaſtica hiſtoria: ideo ſubdit̉: d Quiaūt fiduciā habet mei .i. in me ⁊ non in pecunijs ſuis: cuiuſmodi tūc erāt fideles nihil propriū poſſidētes: vt hr̄ Act̉.iiij. e Hereditabit tetrā ⁊cͣꝭ. .ſ. hierl̓m ī qua ē mōs ſyon:helyus .n. hadrianꝰ īperator hieruſalē deſtructā ꝑ Tytumreedificauit: ꝓhibēs iudeos hītare ī ea: ⁊ ꝯcedēs eiꝰ habitationē chriſtiais: iō ſubdit̉: f Et dicā .i. dici faciāhelyū

Hh