Liber
Incipit eſaias propheta¶ Capi. I.Ilio e̓ſaie filijamos: quamvidit ſuꝑ Iudam ⁊ hieruſalem: ī diēbꝰ ocie ioathanachaę: ⁊ ezechie regum iu
da. Audite celi ⁊ au̓ribꝰ ꝑcipe t̓ra: qm̄ dn̄s locutꝰ ē. IFilios enutriui ⁊ exāltaui:ipſi aūt ſpreuerūt me. Cognouit bos poſſeſſoreꝫ ſuum: et aſinꝰ p̄ſepe dn̄i ſui: IIſrae̓l autem me non cognouit: ſet populus meus
Finis aūt huiꝰ libri duplex ē. Unus ꝓpinquus .ſ. inſtructioſeu edificatio eccl̓ie militatis ſb̓ nomīe hieruſalē deſignateꝓpter qd̓ dr̄ īfra. lx. Surge illumīare hierl̓ꝫ: qꝛ venit lumētuū .i. ꝓphetia Eſaie illuminās totū ſtatū eccl̓ie. Aliuſ aūtē finis vltimꝰ ⁊ remotꝰ: videlicet ꝯſecutio ſuꝑne beatitudinis ī eccl̓ia triūphāteque ꝑ hieruſalē ītelligit̉: ꝓpter quod dicit̉īfra. xxxiij. Oculi tuividebūt hieruſalē ciuitatē opulētā tabernaculum qd̓ nequaꝙͣvltra tranſferri poterit. ꝑ ꝓphetiā .n. Eſaie videmꝰ nūc ꝑ ſpeculū ⁊ ī enigmate: ſꝫ poſtea ī futuro lucide videbimꝰ ⁊ aꝑte: qd̓ nōbis ꝯcedat ⁊cͣ.Iſio Eſaie. Hic accedendū ē ad for ¶ Ca. I.mā tractatꝰ q̄ ē diuiſio libri: qͥ diuidit̉ ī duasꝑtes: qꝛ pͥº p̄mittit̉ quedā breuiſ p̄fatio. 2º ſb̓ditur narratio: ibi Audite celi. ¶ Circa libri hꝰIexpōnēintēdo ꝙͣtū potero ꝓſeqͥ ſenſū lr̄alē vitādo ml̓tiplicatōeꝫ ꝑticl̓aꝝ ⁊ ꝯcordātiaꝝ: qꝛ ꝑ talia magꝭ īpedit̉ ītellectus hominis ꝙ iuuet̉. In locis v̓o qͦꝝ ītellectusa iudeis deprauat̉: ītēdo diutiꝰ īmorari: ſicut ⁊ feci exponēdo librū pſalmoꝝ. Igit̉ ī p̄fationē huiꝰ libri quattuor manifeſtant̉. Primū ē ordo huiꝰ libri īter alios libros canonicoscū dr̄: a ¶ Uiſio .i. ꝓphetia. ꝑ qd̓ patet: ꝙ liber iſte ī ordīelibrorū prophetaliū cōputatur. Sciendū tamē ꝙ viſio proprie dicta ē cognitio ꝓphetica q̄ fit in vigilia: ꝓut dictū fuit diffuſius in prinº libri pſalmoꝝ: vbi dictū fuit de diuerſiſgradibꝰ ꝓphētie. Secūdū ē ſcriptor mīſterialis hꝰ libri: quimanifeſtat̉ hic ex duobꝰ .ſ. ex noīe: cū dr̄: b ¶ Eſaie. qͥ īteralios ꝓph̓as fuit notabilis ⁊ famoſus. Secundo ex generecū dr̄: c ¶ Ilij amos. ⁊ vt dicit Ra. Sa. iſte amos ⁊ amaſias rex iuda fuerūt fratreſ: ⁊ ſic Eſaias fuit d̓ genere regio.Un̄ ⁊ dicit hieronymꝰ in ꝓlogo ꝙ fuit vir nobilis ⁊ vrbaneeloquētie: vt ſupra allegatū ē. Et ꝑ hͦ patet ꝙ iſte amos eſtalius ab illo: qͥ inter duodeciꝫ prophetas ponit̉ tertiꝰ: qꝛ ille fuit paſtor ⁊ ruſticanꝰ: vt hr̄ in prinº ſue ꝓph̓ie. hdc etiaꝫpꝫ ꝑ litteras hebraicas qͥbꝰ ſcribūt̉: qꝛ amos pater eſaie hꝫprimā litterā: aleph: ⁊ vltimā ſade ⁊ iō robuſtus interpretat̉. Aliꝰ aūt hamos hꝫ primā lr̄aꝫ aym: ⁊ vltimā ſamech:ꝓpter qd̓ auulſus interpretat̉. Tertiū qd̓ in hac p̄fationemanifeſtat̉ ē ppl̓s cui eſaias prophetauit: cū dr̄: d ¶ Suꝑiudā ⁊ hierl̓ꝫ. ita ꝙ ꝑ hierl̓ꝫ q̄ erat ciuitas metropolis intelligit̉ rex ⁊ ſacerdos ſūmus alijqꝫ ſacerdotes notabiles: ⁊ ceteri ibidē habitantes. Per iudā vero reliquꝰ populus de regno iude: qd̓ dr̄ regnū duaꝝ tribuū. Quartū aūt ē hꝰ prophetie tēpꝰ: cū dr̄: e ¶ In diebꝰ ocie ⁊cͣ. Tempore .n. hꝰ regis cepit ꝓphetizare: licet aūt tēpore manaſſe filij ezechie ꝓphetauerit: tn̄ de tēpore eius nō facit mentionē: tū qꝛ illepeſſimꝰ fuit in cultū idoloruꝫ ⁊ in occiſione ⁊ ꝑſecutione innocentiū: vt hr̄. iiij. Regꝭ. xxj. tū qꝛ ab eo occiſus fuit: eo qpeccata ipſius ⁊ ppl̓i arguebat: ⁊ ad colorādū ſuā maliciaꝫfecit eū adduci corā ſe: vt hr̄ in quodā libro hebraico: qͥ vocat̉ iethamoth: ⁊ dixit ei: dn̄ſ dixit moyſi: Non videbit mehō ⁊ viuet: Exo. xxxiij. Et tu dixiſti: Uidi dn̄m ſedētē ſuꝑſoliū excelſū: vt hr̄. jͣ. vj. Itē moyſes dixit: Deuto. quarto.Nō ē alia natio tā grandis q̄ habeat deos appropinquāteſſibi: ſicut dn̄s deꝰ noſter adeſt omnibꝰ obſecrationibꝰ noſtriſEt tu dixiſti: Inuocate eū dū ꝓpe ē. jͣ. lv. ꝑ hͦ īſinuās ꝙ paruꝫ ſit nobis ꝓpinquꝰ: ⁊ ſic ꝯdēnauit eū ad mortē: et tūc ꝓpheta inuocauit dn̄m: qͥ aꝑuit cedrū in loco illo exiſtenteꝫ:
⁊ intra ſe occultauit prophetā: ſꝫ manaſſes hoc miraculo nō fuit retractus a malicia ſua: ſꝫ vna cū arbore feciteū ſecari ſerra. f ¶ Audite. Hic ꝯſequēter ponit̉ narratio. Circa qd̓ ſciendū: ꝙ intentio huius ꝓphetie eſt narrare chriſti myſteriū: vt dictū ē ſupra: qd̓ qͥdē myſteriūfuit ad deiectionēſuꝑboꝝ: ⁊ exaltationē humilium:ſicut dr̄ ī canticobeate v̓ginis: Lu.primo: Depoſuitpotētes de ſede ⁊exaltauit humiles. Propter qd̓ſāctꝰ ſymeon Lu.2º dixit: Ecce poſitus ē hic in ruinā⁊ reſurectionē ml̓toꝝ in iſrl̓. Et iōeſaias denunciando ⁊ ſcribendo chriſti myſteriū ſimuldenunciat ⁊ ſcribit deiectionē peccatoꝝ ſuꝑbientiū ⁊ſe extollentiū ⁊ erectionē humiliū ⁊ iuſtoꝝ. Et ſecūdūhͦ ꝓceſſus libri hꝰ in duas partes diuidit̉. Quia primocū chriſti myſterio deſcribit̉ x Atoꝝ d̓iectio: ſecundoiuſtoꝝ erectio. Secūda incipit. xl. Cōſolamini ⁊cͣ. Prima in duas: qꝛ primo cū ꝑtinētibꝰ ad chriſti myſteriumdeſcribitur punitio peccatoꝝ quātū ad diuerſos populos ſpecialiter: ſecundo quātū ad oēs generaliter. xxiij.caº. Prima in duas: qꝛ primo ponit̉ punitio quātuꝫ adiudeos: ſecūdo quatuꝫ ad populos extraneos ca. x.ibi Ue aſſur virga ⁊cͣ. Prima adhuc ī duas: qꝛ pͥmocū myſterio chriſti deſcribit̉ punitio regni iude ſiue duarū tribuū: ſecundo eius liberatio a p̄ſecutiōe duoruꝫregū: vt poſt vinū mortificatiuū apponat̉ oleū lenitiuūSecūda pars incipit. vij. caº. Et factū ē. Prima ī duas:qꝛ pͥmo ponit̉ ꝓphetie denuntiatio: ſecundo eiuſdē cōfirmatio. vj. caͦ Prima adhuc in duas: qꝛ primo deſcribit̉ regni iude punitio: ſecundo ꝑ aduentū chriſti eccl̓ieꝓmotio caͦ ſequēti. Sciēdū tn̄ ꝙ hec diuiſio nō ē ita p̄ciſa: quin mēbra diuiſionis cōincidāt frequēter: ita qd̓in vna parte dicit̉: ponit̉ etiā in alia: licet alijs v̓bis ⁊ alio modo: ⁊ idē ē dicēdū de alijs ſubdiuiſionibꝰ q̄ fientꝓ magna parte. Preſēs aūt capitulū in duas partes diuidit̉: qꝛ pͥmo on̄dit̉ ppl̓s pūiēdus ꝓ peccatis ī deum: ſecūdo ꝓ peccatis ī ꝓximū: ibi Quo facta ē. Prima ī treſqꝛ pͥº on̄dit̉ ppl̓i culpa. ſecundo ſubdit̉ pena: ibi Terravr̄a. tertio ꝯſulit̉ medela: ibi Audite v̓bū. Circa pͥmūdclarat̉ primo peccati grauitas: ſecūdo īcorrigibilitaſibi Suꝑ quo. Circa pͥmū dic̄: f ¶ Audite celi .i. āgeliqͥ ſt̓ ciues celeſtes. g ¶ Et auribꝰ ⁊cͣꝭ. i. hoīes habitantes ī ea: vtrāqꝫ .n. naͣꝫ .ſ. āgelicā ⁊ humanā voluit hr̄e inteſtē. h ¶ Qm̄ dn̄s ⁊cͣ. cuius v̓bū attente ē audiēdū.Quid aūt dixit ſubdit̉: i ¶ Iilios enutriui .ſ. ppl̓ꝫ iſrl̓paſcēdo māna in deſerto: ⁊ terrā lacte ⁊ melle fluētē eiꝯferēdo. k ¶ Et exaltaui regnū āmorreoꝝ ⁊ chananeoꝝ eis tribuendo: vt patet ī libro numerorū ⁊ ioſue.l ¶ Ipſi autē ſpreuerūt me. idolis ſeruiendo: ad qd̓ declinauerūt poſt mortē ioſue: vt patet ī libris iudicū: regū: ⁊ pͥmo ꝑal̓. quoꝝ cecitatē arguit ꝯn̄t̉ ꝯparando eosad bruta aīalia rudiſſima dicēs: m ¶ Cogͦuit bos ⁊cͣ.qꝛ ẜuiēdo ei in aratro recognoſcit pabuli ſibi exhibitibeneficiū. n ¶ Et aſinus ⁊cͣ. inquantum ſeruit dn̄oin deportandis oneribus ꝓ pabulo qd̓ recipit in preſepio ſuo. o ¶ Iſrael aūt ⁊cͣ. mihi ſeruiendo ꝓ tot ⁊tatis beneficijs a me ſibi īpenſis. p ¶ Et populus meus .i. populus iſrael: qui a deo recepit legem ſpecialem.