¶ Eccleſiaſtici
¶ Capitulum. XXIII.Ominē pater ēt dn̄ator vite mee: nē derelīquas me ī cogitatū ⁊ ꝯſilioilloꝝ: nec ſinas me caderein illis. Quis ſuppōit ī cogitatu meo flāgella ēt ī corde meo doctrinaꝫ ſapīe u̓tignoratiōibꝰ eoꝝ non ꝑcatmihi: et n̄ appareāt delictaeoꝝ: et ne adincreſcāt ignorātie mee: ⁊ ml̓tiplicent̉ delicta mea: ⁊ pctā mea abūdent: et incidā ī ꝯſpectu aduerſarioꝝ meoꝝ: et gaudeat inimicꝰ meꝰ? Dn̄e pat̓ etdeus vite mee ne derelinquas me in cogitatū illoꝝExtollētiā oculoꝝ meorūne dederis mihi: et omnedeſideriū auerte a me. Au-
fer a me ventrꝭ ꝯcupiſcētiaſ⁊ ꝯcubitꝰ ꝯcupiſcētie ne app̄hendāt me. Et aīe̓ irreuerenti et infrunite ne tradasme. Doctrinā oris auditefilij: et qui cuſtodierit illamnon periet labijs ſuis: necſcādalizabit̉ ī oꝑibꝰ neꝗſſiꝰmis. In va̓nitate ſua apprehendit̉ pctōr: et ſuꝑbus etmaledictꝰ ſcandalizabit̉ inillis. Iu̓ratiōi nō aſſueſcatos tuū: multi enī caſꝰ ī illaNōmīatio v̓o dei nō ſit aſſidua i ore tuo: et nomībusſāctoꝝ nō admiſcearꝭ: quōniā nō eris īmunis ab eis.Sic̄ enī ſeruꝰ īterrogatꝰ aſſidue: a liuore nō minuit̉: ſicoīs iurās ēt noīanſ: ī toto apctō n̄ purgabit̉. Uir mu̓l-
¶ Capitulū. XXIII.Omīe pr̄. Suꝑiꝰ ab illo loco: Nō dixerꝭ. xv. ca.auctor induxit ad deteſtationē peccati ratōcinādo: hic ꝯn̄ter ideꝫ facit dep̄cādo: vt peccata quedeteſtatꝰ ē in alijs: nō reꝑiant̉ in ip̄o: ⁊ vt exēplo ſui aliſtudeāt deū exorare ꝓ euitatione ⁊deteſtatione pctī.Sic igit̉ ꝓcedit:qꝛ pͥmo poīt ſuā.or̄oneꝫ: ſecūdo ſe.ꝯuertit ad aliorūinformatiōeꝫ: ibiDoctrinam oris.Circa pͥᵐ dicit dep̄cādo. a ¶ Dn̄epat̓. oīm ꝑ creationē. b ¶ Et domīator vite mee.ꝑ ſpēalē ꝯdeſcēſionē. c¶ Nle derelī.me ī cogi. ⁊ ꝯſi. illoꝝ .ſ. fatuoꝝ ⁊ īpioꝝ d̓ qͥbꝰ locut̉ē ca. p̄cedēti. ¶ ⁊Nec ſinas me cade̓ ī illa exprobratiōe. in quā ceciderunt. e ¶ Quisſupponit̉ ī cogitatu meo. q. d. vtinaꝫ aliqͥs ſuꝑponat. ¶¶ Flagella.diuina qͦꝝ cogitatio retrahit a malo. g ¶ Et in corde meo doctrinā ſapīe. q̄ firmat ī bono. h ¶ Ut ignoratiōibꝰ eoꝝ .i. delictis cogitationūi ¶ Nō ꝑcat mihi. ſꝫ ſtatī timore vel pena repͥmat. ¶ kEt nō appareāt delicta illoꝝ .i. cogitatuuꝫ ꝑ exitū ī opmalū. l ¶ Et ne adincreſcat ignorātie mee ⁊cͣ .i. ne peccatis cogitatiōis addant̉ peccata oris ⁊ oꝑis ⁊ ꝯſuetudinis. m ¶ Et inci. ī ꝯſpe. aduer. meoꝝ .i. demonū. OnEt gaudeat inimicꝰ meꝰ .ſ. diabolꝰ qͥ gaudet de peccatishominū: ⁊ maxīe doctoꝝ. o ¶ Dne pr̄. exponat̉ vtpͥus. p ¶ Extollētiā oculoꝝ meoꝝ ne dederis mihi. i.ſuꝑbiā nō ꝑmittas mihi dn̄ari. q ¶ Et dm̄ie deſide. prauū auer. a me. ꝓhibēs me tali deſiderio ꝯſētire. ¶ Aufer a me vētris ꝯcupiſcētiaſ .i. gulā: ⁊ qꝛ mīſtrat luxuriāmalā: ſubdit̉. Et ꝯcubitus ꝯcupiſcētie ⁊cͣ. ſequit̉: s ¶ Etaīe irreuerēti ⁊ īfrunite ne tradas me. i. inſipido vel indiſcreto: qͥ caret ſapīa a ſapore dicta. Et dr̄ infrunitꝰ abin qd̓ ē ſine ⁊ frumē nis. qd̓ ē ꝑs gutturis qͣ ſapor ſentit̉:Eſt igit̉ ſenſus. s ¶ Et aīe irreuerēti ⁊cͣ. .i. ne ꝑmittasaīm meū incidere ī irreuerētiā ⁊ inſipiētiā. t ¶ Doctrinā oris. Hic ſe ꝯuertit ad alioꝝ īformationē: et pͥmo adfugiēdo pctm̄ oris: ſecūdo operis: ibi Duo genera. Prima ī duas: qꝛ pͥº docet vitare iurationē: ſecūdo aliā malā locutionē: ibi Et alia loq̄la. Circa pͥmū excitat pͥmoattentionē audiētiū di. t ¶ Doctrina oris audite filij.aure corꝑis ⁊ cordis. v ¶ Et qͥ cuſtodierit illā. corde retinēdo ⁊ oꝑe īplendo. x ¶ Nō ꝑiet labijs ſuiſ. male loquēdo. y ¶ Nec ſcādalizabit̉ .i. ruet In oꝑibꝰ neqͥſſimiſ.⁊ ꝯͣriū ē de malis: iō ſubdit̉: z ¶ In vanitate ſua app̄hēdit̉ pctōr. a diabolo ſibi laqueū tendēte. a ¶ Et ſuꝑbus. corde. b ¶ Et malediciꝰ. ore. c ¶ Scādalizabit̉ īillis .i. cadet ī diaboli laqueis. d ¶ Iuratiōi. Poſtꝙͣ ex-
citauit audiētiū attentiōꝫ: hic ꝯn̄ter ponit ſuā monitōeꝫ: tn̄ad maiorē ſequētiū ītelligētiam querit̉: vtꝝ aſſuefactio iuramēti ſit bona: et videt̉ ꝙ ſic: qꝛ iuramētū ad reuerētiā nominiſ dei introductū eſt: qd̓ īuocat̉ tanꝙͣ infallibile teſtimoniū veritatꝭ gͦ ⁊cͣ. hoc ꝯfirmat̉ dicto hiero. ſuꝑ matth̓. Quiiurat venerat̉ aut diligit eū ꝑ quē iurat: ſꝫaſſuefacitio vtriuſqꝫactꝰ .ſ. venerādi ⁊ diligēdi ē bona ergo ⁊cͣ.Ad ꝯtrariū arguit̉: ꝙnulla iuratō ſit bonaMatth̓. v. dic̄ ſaluator. Ego aūt dico vobis nō iurare oīno ⁊cͣAd hoc dicēdū: ꝙ aliqͥd eſt bonū ẜm ſe: qd̓tn̄ eſt nociuū: eo ꝙ qͥſvtit̉ eo male. Sic̄ ſumere euchariſtiā bonū eſt: tn̄ qͥ ſumit indigne iudiciū ſibi māducat ⁊ bibit .j. cor̄. xjſic ē in ꝓpoſito. Iuramētū enī ẜm ſe ē licitū ⁊ honeſtū: qd̓ patꝫex eiꝰ originie. Nā exhͦ ītroductū ē ꝙ homines credūt deū habere infallibilē veritatē ⁊ oīm certā cognitionē ⁊ ꝓuidentiā: ſil̓rpatꝫ ex fine. Ad hͦ enīiuramētū īducit̉: ꝙ lites ⁊ ꝯtrouerſie interhomīes termīent̉: vt dr̄ hebr̄. vj. Om̄ſ ꝯtrouerſie eoꝝ .ſ. homiuū finis ad ꝯfirmatōeꝫ ē iuram̄tū. Cedit tn̄ ad malū illiqͥ eo īdebite vtit̉ .ſ. qn̄ ſine neceſſitate ⁊ cautela debita hͦ facit: videt̉ tn̄ ꝑuā reuerētiā hr̄e ad deū: qͥ ip̄m ī leui aut nullarōnabili cā vocat ī teſtē: qd̓ fieri nō debꝫ etiā d̓ aliquo virohoneſto: eo ꝙ videt̉ in hoc eiꝰ irreuerētia: hoc aūt fit ī aſſuefactiōe iuramēti ergo ⁊cͣ. Itē qꝛ ꝑ aſſuefactionē iuramēti īminet ꝑiculū ꝑiurij: naꝫ hō de facili delīquit ī v̓bo: eo ꝙ līgua ſita ē in lubrico: iurare tn̄ ad declarationē veritatis occulte ne pereat iuſticia: bonū eſt ⁊ ſanctū: ſic̄ ſume̓ medicinā ī caſu neceſſitatꝭ bonū ē: qd̓ tn̄ extra caſū illū nō expeditPer dcā patēt argumēta: nā aſſuefactio magꝭ cedit ī irreuerētiā nomīs dei rōnibꝰ dictis: ⁊ ſic pꝫ pͥmū. Ad ſecūdū dicēdū: ꝙ hieroꝰ loquit̉ ī caſu in qͦ cū cautela ⁊ reuerētia debitaiurat̉. Ad v̓bū dn̄i: Matth̓. v. dicēdū: ꝙ nō om̄e: ⁊ qd̓damnō: equipollēt. Per hoc aūt qd̓ dr̄: Ego aūt dico vobis nōiurare oīno: nō ꝓhibet̉ om̄e iuramētū: ſꝫ iuramētū carensneceſſitate ⁊ cautela debita rōnibꝰ p̄dictis. d ¶ Iuratiōi.Hic ꝯn̄ter pōit ſuā monitiōꝫ. d. Iurationi ⁊cͣ. et pꝫ ex dictisſentētia. e ¶ Nomīatio v̓o dei nō ſit aſſidua ī ore tuo .ſ. adiurādū: vt p̄dictū ē: debet tn̄ eē frequēs ī ore ad dep̄candū ⁊p̄dicandū. f ¶ Et nomībꝰ ſanctoꝝ nō admiſceariſ. iurando frequēter in ip̄is. g ¶ Qm̄ non eris īmunis ab eis. i.ab offenſa eoꝝ. h ¶ Sicut enī ſeruꝰ interrogatꝰ aſſidue .i.queſtionatus ꝑ flagella. i ¶ A liuore nō minuitur .i. noncarebit liuore cutis ꝓpter flagellatiōꝫ corꝑis ſui. k ¶ Sicomnis iurās. ꝑ deū. i ¶ Et nomīas .i. iurās ꝑ nomīa ſanctoꝝ: ⁊ hoc aſſidue. m ¶ In toto a peccato nō purgabit̉.quia per talem conſuetudinem malam in iuramentuꝫ illicitum labitur: ideo ſubditur: n ¶ Uir multum iurans replebitur iniquitate: nam ex hoc incurrit periuriū perura-
ri⁊ ⁊