Druckschrift 
2 (1481)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Prologus

Incipit prologus libriIeſu filij ſirach Eccl̓iaſticus appellatur.Ultōruꝫ noͣbismagnoꝝ legēꝓph̓as alioſqꝫ qſecuti ſūt illos: ſapīa demoſtrata ē: ī quibꝰ oportet laūdare iſrael doͣctrine ſapīecauſa: ꝗa̓ non ſolū ip̄os loquētes neceſſe ē eſſe peritoſſed etiā extraneos poſſe etdiſcētes et ſcribētes doctiſſimos fieri. Auus meꝰ ieſuspoſtqͣꝫ ſe ampliuſ dēdit addiligētiā lectiōis legisph̓aꝝ alioꝝ libroꝝ no

bis a parētibꝰ nr̄is traditiſūt: voluit ip̄e ſcribere aliꝗd hoꝝ ad doctrinā et ſapiētiā ꝑtinēt. ūt deſiderātesdiſce̓: et illoꝝ ꝑiti fieri magꝭmagiſqꝫ attedāt aīo: et ꝯfirmēt̉ a̓d legittimā vitā. Hortor itaqꝫ vēnire vos beniuolētia: et attentiore ſtudio lectionē face̓: et veniaꝫhabere in illis in quibꝰ videmur ſequētes imagineꝫſapientie: et deficere in verborū ꝯpoſitione. Nam deficient verba hebraica quādo fuerint tranſlata ad alteram linguam. Non autem

Incipit prologus in Eccleſiaſticum.Ultoꝝ nobis magnoꝝ. Iſtū ꝓlogū cōpoſuit Ieſus filiꝰ ſirach hieroſolymita: p̄poſuit eccl̓iaſtico: cuiꝰ ip̄e conditor fuit. Diuidit̉aūt iſte ꝓlogus in qͣtuor ꝑtes. In pͥma on̄dit̉populus iſraeliticuslaudabilis in duobuſin ſapiētia .ſ. doctrina. Sapientiā enī dediuinis que ē r̄ſpectucredēdoꝝ habuit exlege ꝓphetis: vnde dicit̉: Multoꝝ nobis magnoꝝ legē ꝓph̓as ⁊cͣ. Doctrina vo de moribuseſt reſpectu agendoꝝhabuit in moralibuslibris. Und̓ dicit̉ hic:Alioſqꝫ ſecuti ſūtillos ⁊cͣ. vel ſapientiāhabuit ſibi neceſſaria erat ad cognitiōꝫmiſtrioꝝ. Un̄ dicit̉Multorum nobismagnoꝝ ⁊cͣ. Doctri. aūt hūit neceſſaria erat ad cruditō alioꝝ: vnd̓ ſequit̉:loquētes neceſſe eſt peritos eſſe ⁊cͣ. In ſecunda ꝑte auū ſuūQuia non ſolū ip̄osquē imitari ꝓponit: ī imitabilē oſtēdit: pꝰ vtile ſtudiūvtilia multa ſcripſit: vn̄ dicit. Auus meꝰ Ieſus ⁊cͣ. In tertia quia de hebreo in grecum tranſlaturus erat difficultatēoꝑis vtilitatē latēter inſinuat: hortans lectoreſ beniuoloſ attētos eſſe: veniā petens ſi deficiat in verboꝝ ꝯpoſitiōeUn̄ dicit: Hortor itaqꝫ vos ⁊cͣ. Subiūgit aūt rōnem quare ꝑcendū eſt ei .ſ. qꝛ verba hebraica melius ſonāt in ꝓprialingua quā ad aliā trāſlata. Et de hoc ponit multa exēplavn̄ dicit: Deficiūt verba hebraica ⁊cͣ. In quarta ꝑte oſtēditqn̄: vbi: qualiter: quare ꝯpoſuit librū iſtū. Qn̄: cuꝫ dicit: in octauo .xxx. anno ⁊cͣ. Ubi: dic̄: Poſtꝙͣ ꝑueni inegyptū ⁊cͣ. Qualit̓: qꝛ diligēter laborioſe: vn̄ dicit: Itaqꝫbonū et neceſſariū putaui ⁊cͣ. Quare: vt informaret eosẜm deū volūt viuere. Un̄ dicit: Dare illis volebāt aīmintēdere ⁊cͣ. Expone litterā ſic Sapiētia ml̓toꝝ magno. myſterioꝝ alijs natiōibꝰ occultoꝝ: ẜm dicit̉ in pſal̓º. fecit taliter omni natiōi: iudicia ſua manifeſtauiteis. d Demōſtrata ē .i. maīfeſtata. b Nobis. iudeis. bPer legē ꝓph̓as .i. pētatenchū: moyſi: libros ꝓph̓arūvel. Per legē .i. legiſlatorē .ſ. moyſen: ꝓph̓as qui innobis fuerūt: alios doctoreſ. c Qui ſecuti ſunt illoſideſt qui fuerūt poſt illos: ſicut fuit ſalomon: phylo: ceteri. vel: Qui ꝑſecuti ſunt .i. imitati ſunt illos in ſcriptisvtilibus faciendis. e In quibꝰ .i. quibus .ſ. lege prophetis: alijs doctoribꝰ. vel: In quibꝰ .i. quibꝰ multis etmagnis myſterijs ſibi taliter manifeſtatis. f Oportet .i.opportunū ē. f Laudare iſrael .i. ꝯmēdabilē dicere ppl̓milraeliticū. g Doctrine ſapiētie cauſa. qꝛ habuit ſapiētiā de diuinis quo ad credēda: doctrinā de moribus quoad agenda. Uel qꝛ habuit ſapiētiā ſibi neceſſariā ad cogitatione myſterioꝝ: doctrinā neceſſaria eſt ad eruditioneꝫalioꝝ. Hec vltima expoſitio magis ꝯcordat ſequēti lr̄aqua dicitur: Quia non ſolum ip̄os loquētes ⁊cͣ. Continuaſic: Oportet laudare iſrl̓ cauſa ſapiētie quā habuit in ſe: etcauſa doctrine alijs impēſe: ex potuerūt ꝓficere: vtrūqꝫ

neceſſariū fuit .i. vtile. h Quia ſolū ip̄os loquētes .i. ip̄os doceotes. i Neceſſe eſt i. vtile. k Eſſeꝑitos: ſꝫ etiā extraneos .i. alienigenas vtile eſt. lM oſſe fieri doctiſſimos: diſcētes. ab alijs. m Et ſcribētes. ſe. q. d. non expedit: ſoli iſraelitici ſint ꝑiti: ſedexpedit diſcēteſab eis poſtmodūpoſſint doctoresfieri. aliqͥ libri habēt: Dicēteſ. ml̓ videt̉ ibi melior littera: planior ꝙͣ pͥma. Et reſpōdet ei qd̓ pͥusdixerat: loquētes ē ſenſus: ſo ip̄os loquētesideſt docēteſ. Neceſſe ē ꝑitos eſſe:etiā extraneos .i.alienigenas: velalios ab ip̄is edoctos. Neceſſe eſtpoſſe fieri dicētes alijs .i. doctores. Et ſcribentesdoctiſſimos. ſcilicet ſcriptores velꝯditores librorūꝑitiſſimos. Iſtaꝫlitterā magis approbo. Uel aliter ab illo loco. Doctrie ſapientie cauſa. qͣſi dicat: laudabiliſ erat de ſapīa quāhabebat: de doctrīa quā alijſ īpendere poterat. Quia ſolū ip̄os loquētes .ſ. moyſen ꝓph̓as: ſpm̄ſanctū loquebāt̉. Receſſe ē ꝑitos eſſe. qꝛ ſoli docebat̉ a ſpūſancto īmediate. Sed etiā extraneos .i. alios iſtā gr̄aꝫ habebāt. Receſſe ē poſſe fieri diſcentes ſcribētes .i.doctores ſcriptores doctiſſimos. n Auꝰ meꝰ ieſusfiliꝰ ioſedech fuit vnꝰ de. lxx. īterp̄tibꝰ. cuiꝰ nepos fuitiſte ieſus filiꝰ ſirach. o Poſtꝙͣ ſe ampliꝰ. ꝙͣ alij. velAmpliꝰ. ceteris ſcripturis. p Dedit ⁊cͣ. voluit .i.etiā. q Ip̄e ſcribe̓ aliqͥd hoꝝ .i. aliqͥd extrahe̓ ſcribe̓ libriſ qͦs legerat. notabil̓r dixit aliqͥd: qꝛ ſcripſit dūtaxat .i. tātūmodo vel .ſ. r Que ad doctrina. moꝝ ¶sEt ſapiētiā. diuinoꝝ ꝑtinēt. t Ut deſiderātes diſce̓.ſapiētiā doctrina. v Et illoꝝ ꝑiti fieri magꝭ .i. habere ꝑitiā de diuinis moralibꝰ. x Magiſqꝫ attendant aīo .i. vt de die in diē pl̓ꝰ plus ſint intēti ea quelegerit ī ſcriptis eiꝰ. y Et ꝯfirment̉. ea ibi inuenerūt. z Ad legittima vitā .i. ad vitā gr̄e lege dei informata. a Hortor itaqͣꝫ vos lectores vel qͥcūqꝫ vultiſaddiſce̓. b Uenire beniuolētia. vt benigne ignoſcatis mihi ſi ī aliqͦ defecerī: qꝛ opꝰ eſt difficile. c Eiattētiori ſtu. lec. face̓ .i. vt attēte ſtudeatꝭ legatꝭ: qꝛ opueſt vtile. vel ſic: Hortor itaqꝫ vos venire beniuolētia ad affectū vt īuideatis. Et attētiori ſtu. lec. face̓.ad intellectū: vt erretis. d Et veniā hr̄e .i. mihiignoſci. e In illis in quibꝰ vi. ſe. imagi. ſapīe. ē inꝑabolis ſalomōis quē imitamur in libro. Et hortorveniā hr̄e .i. mihi ignoſci ī illis ī qͥbꝰ videmur f Deficere ī v̓boꝝ ꝯpoſitiōe .i. in ordine vel ornatu v̓boruꝫ.Si v̓o ita ornate ordino v̓ba in oꝑe iſto: ſic̄ ſunt inhebraico: bn̄ indulgēdū ē mihi. g deficiūt v̓bahebraica .i. minꝰ elegat ſonāt. h Qn̄ fue. trāſl. ad aliāliguā. Hoc pōt exꝑiri ī līgua ſua: ml̓ta bn̄ ſonāt ī vnaliua: ſatꝭ male ſonāt ī alia: vl̓ ad minꝰ ita bn̄ ſonāt