Liber
iudex ē figulus. Et cum labore vano deū fingit de eodē luto: lillē ꝗ paulo an̄ deterra factus fuerat: et pꝰ puſillū rēduc̄ ſe vnde acceptꝰ ērēpetitus aīe debitū quamhēbat. Sed cura ē illi nonꝗa laboraturus eſt: nec qm̄breuis illi vita ē: ſꝫ concertat̉ aurificibꝰ ⁊ argētarijs:ſꝫ et erarioſ imitat̉: et gloriāp̄fert: quoniaꝫ res ſuꝑuacuas fingit. Cinis eſt .n. cor eiꝰet t̓ra ſuꝑuacua ſpēs illiꝰ: etluto vilior vita eiꝰ: qu̓oniāignorauit ꝗ ſe finxit: et ꝗ inſpirauit illi aīam ēt amat q̄oꝑat̉: et ꝗ inſufflauit ei ſpūꝫvitalē. Sed ⁊ eſtimaueruntlu̓ſuꝫ eē u̓itā nr̄am: et ꝯuerſatōem vite cōpoſitā ad lucrū: et oportere vn̄cūqꝫ etiāex malo acꝗrere. Hic ēniꝫſcit ſē ſuꝑ oēs delinquere:ꝗ ex terre maͣ fragilia vaſa⁊ ſculptilia fingit. Omnēs.n. īſipiētes ⁊ īfelices ſupra
modū aīe ſue ſuꝑbi ſūt inimici pōpuli tui: et īperātesilli: quoniam omnia idolanationū deos eſtimauerūt:ꝗbus neqꝫ oculoꝝ viſus ēad vidēdū: neqꝫ nares adꝑcipiēdum ſpūm: neqꝫ aures ad audiēdū: neqꝫ digiti manuū ad tractādum: ſꝫet pedes eoꝝ pigri ad ambulādū. Ho̓mo .n. fecit illos: et ꝗ ſpūm mutuatꝰ eſt:is finxit illos. Nēmo .n. ſibi ſil̓em hō pot̓it deum fingere. Cum .n. ſit mortalis:mortuū fingit mānibus iniquis. Mēlior .n. eſt ip̄e hisquos colit: ꝗa ipſe ꝗdeꝫ vixit cum eſſet mortalis: illiautē nunqͣꝫ: Sed ⁊ animalia miſe̓rrimi colunt. Inſēſatā .n. comparata his: illisſunt det̓iora. Sed nec aſpectu aliquis ex his aīalibusbona poteſt conſpicere: Effugerunt autem dei laudeꝫ⁊ benedictionem eius.
a ¶ Iudex ē figulus. qui vaſa format ẜm vſū ad quē debētapplicari. b ¶ Et cū labore vano ⁊cͣ. Ilabor .n. ī fingendovaſa nō ē vanꝰ: qꝛ deſeruit humanis vtilitatibꝰ: ſꝫ labor fictōis idoli ē vanꝰ: qꝛ idolū nō valet alicui vſui. c ¶ Ille qͥpaulo an̄ d̓ terra factꝰ fuerat .ſ. figulus: nā corpꝰ humanū factū a dn̄o ē terreū.d ¶ Et pꝰ puſillū. qꝛbreuis ē hoīs vita. eReduc̄ ſe vn̄ acceptfuerat .ſ. ad terraꝫ adquā ducit mutua elemētoꝝ ꝯͣrioꝝ actio:que ſūt ī corpore humano. f ¶ Repetitꝰa deo. g Aīe d̓bitū. quā deꝰ repetet inmorte: ſicut eā tradiderat in īfuſionē. LhSꝫ cura ē illi .ſ. figulo. i ¶ Non qꝛ laboraturus ē ⁊c̄. .i. nō ſolū ē ſolicitꝰ de ſuo labore ⁊ uite breuitate.k ¶ Sed etiā ꝯcertat̉aurificibꝰ ⁊cͣ. nō argēto quo opus ſuuꝫ ſitmagis p̄cioſum: ſedꝙ ſit vtile pl̓ibꝰ: quiapōt hēri paruo p̄cio:⁊ ꝑ ꝯn̄s ab oībus. ¶ ISed ⁊ erarios imitatur. fingēdo idola factis de ere ſil̓ia. C mEt gl̓am artiſ ſue prefert. qꝛ multitudo hominū ꝓ idolis habendis recurrit ad eū. InQm̄ res ſuꝑuacuas..i. nullius aut paruip̄cij reſpectiue ad argēteas vel aureas fingit: quas qͥlibet pōthēre. d ¶ Cinis ē .n. cor eiꝰ. per affectōem: dicit. n. AugꝰSi diligis terrā terra es. iſte v̓o totā attētōem ſuā ponit adterre figuratōem: que mixtiōe aque pͥuata redige̓tur in puluerē vel cinerē: ꝓpt̓ qd̓ cor figuli dr̄ cinis. p ¶ Et terra ſuꝑuacua. vn̄ fingit idola. q ¶ Spes illius. qꝛ de hoc ſperatviue̓: iō ſubdit̉: r ¶ Et luto vilior vita illius. que ordinat̉ad lucrū ex luto ſicut ad finē: ⁊ finis p̄ſtantior ē his q̄ ſt̓ adfinē: ⁊ rō huiꝰ erroris ſubdit̉: s ¶ Qm̄ ignorauit eū qui ſefinxit .ſ. deū qͥ in formatōe corporis ē actor pͥncipal̓. t ¶ Etqui inſpirauit illi aīam. ſolus īfundēdo eam ꝑ creatōem.v ¶ Et amat que operat̉ .ſ. idola. x ¶ Et qͥ īſufflauit ei ſpiritū vitalē .ſ. deū ignorauit: ⁊ eſt repetitio eius qd̓ dixit: Etqui inſpirauit illi aīam. per alia tn̄ v̓ba: qꝛ dr̄ aīa īquātū corpus adminiſtrat: ſpūs v̓o quāto ſuꝑnis vacat. y ¶ Sed ⁊eſtimauerūt. idolatre dicti. z ¶ Luſū eſſe .i. carnalē d̓lectatōem. a ¶ Uitā nr̄am. vn̄ in ꝑſona taliū dr̄. sͣ. c. ij. Ubiqꝫrelinquamꝰ ſigna leticie: qm̄ hec eſt pars nr̄a. b ¶ Et conuerſa. vite humane cōpo. ad lucrū. vn̄. sͣ. c. ij. ſb̓dit̉ in ꝑſonataliū: Opprimamus pauperē iuſtū: nec parcamuſ vidue rapiendo bona eoꝝ: ⁊ iō ſb̓dit̉: c ¶ Et oportere vn̄cunqꝫ ētex malo acqͥrere. hec dicebāt hoīes de vita alia nō ſperātes:cuiꝰ erroris fuit ſimonides poeta dicēs: ꝙ decet mortalemmortalia ſaꝑe: de quo rep̄hendit eū ph̓s. x. ethi. eo ꝙ homoẜm intellectum eſt qͥd īmortale ⁊ dīnū: ex qͦ ꝯcludit ph̓s: ꝙ
hō ſe dꝫ ad īmortalia ⁊ eterna trahere ꝙͣtū pōt per cognitōem ⁊ amorē. ⁊ ꝯcludit phylo de figulo dicens:d ¶ Hie .n. ſcit .i. ſcire dꝫ. e ¶ Se ſuꝑ oēs. idoloꝝ factores f ¶ Gelinq̄re: qͥ ex t̓re maͣ ⁊cͣ. nā tā vilis ē ꝙ nullus dꝫ ignorare: ꝙ deꝰ nō pōt fieri ex ea. g ¶ Oēs eīꝫPoſt inuectōemꝯͣ idolorum fictores: hic ponit̉ inuectio ꝯͣ illoꝝ cultores: et diuidit̉ īduas partes: qꝛ pͥmo ponit̉ īuectioꝯͣ cultores imaginū: ſcd̓o ꝯͣ cultores aīaliū: ibi Sꝫ⁊ aīalia. Circa pͥmū dr̄: g ¶ Oes.n. inſipiētes ⁊ infelices .i. idolatrede deo male ſentientes: ⁊ a felicitate v̓a deuiātes.h ¶ Supra modū aīe ſue .i. plusꝙͣ valeāt. ¶ Superbi ſūt. de ſe p̄ſumētes. k ¶ Inimici ppl̓i tui. opprimēdo cultoredei. l ¶ Et īproperantes illi. tꝑrenanqꝫ phylonisCaius erat īperator romanꝰ: ⁊ miſit ſtatuā ſuā perorbē vt adoraret̉in ea tanꝙͣ deus:vt dcm̄ eſt. sͣ. p̄cedēti. c. ⁊ ītulit d̓icultoribuſ multagrauamina. ImQm̄ oīa idolanatōum. diuerſaꝝ. n ¶ Deoſ eſtimauerūt .ſ. romani.vnde dicit leo papa ī ſermōe de beatis apl̓is Petro ⁊Paulo: ꝙ roma magnā credebat feciſſe religionē: cumnulliꝰ gentis reſpuiſſet falſitatē. Cetera patēt vſqꝫ ibi:o ¶ Sed ⁊ pedes eoꝝ pigri ad ābulandū. qꝛ nō pn̄t ſemouere: ⁊ ſubdit̉ rō cū dr̄: p ¶ Hō .n. fecit illos. qui ꝑartē nō pōt facere aliquid viuū. q ¶ Et qͥ ſpūꝫ mutuatus ē. a deo: Is finxit illos. ⁊ qꝛ cā effectiua potior eſtſuo effectu: iō ſubdit̉: r ¶ Nemo .n. ſibi ſil̓em poteritdeū fingere. qui ſuperior ē hoīe. s ¶ Cū .n. ſit mortalis .ſ. ho. t ¶ Mortuum fingit .ſ. idolum vita carēsv ¶ Manibꝰ iniqͥſ. nā ad iniqͥtatē opꝰ eiꝰ ordīat̉. xMMelior ē .n. ip̄e ⁊cͣ. qꝛ melior ē viuens nō viuēte. y ¶ Sed⁊ aīalia. Hic ponit̉ inuectio ꝯͣ cultores brutoꝝ aīaliuꝫ:cū dicit̉: Sed ⁊ aīalia. bruta. z ¶ Miſerrimi. idolatrecolunt: qui dicūt̉ miſerrimi: eo ꝙ inferiorē ſe colunt tāꝙͣ ſuꝑiorē: iō ſb̓dit̉: ⁊ ¶ Inſenſata .n. i. aīalia bruta.a Cōparata his .i. hoībꝰ. b ¶ Illis ſūt d̓teriora. qꝛ carēt ītellectu. c ¶ Sꝫ nec aſpectu ⁊cͣ .i. ex his q̄ videbātī dictꝭ aīalibꝰ: nō poterāt aliqd̓ bonū argue̓: ꝓpt̓ qd̓ deberēt ea cole̓. d ¶ Effugerūt aūt dei laudē. brutis aīalibus īpendētes ip̄aꝫ: ⁊ ꝑ ꝯn̄s e ¶ Rn̄dictiōeꝫ eiꝰ .i. gr̄eſue donū: qd̓ freq̄nter ī ſcriptura bn̄dictio noīat̉ eo mōloquēdi quo dr̄ .j. reg. xv. Accipe bn̄dictōem hāc ⁊cͣ.