Druckschrift 
2 (1481)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Eccleſiaſtes

Eſt ⁊ malū quod vidi ſubſole: qͣſi ꝑ errorē egrediensa facie pͥncipis. Poͣſitumſtultū ī dignitate ſublimi: ⁊diuites ſedere deorſuꝫ. Uidi ſeruos in eꝗs: ⁊ pͥncipesambulantes ſuꝑ terrā quaſi ſeruos. Qui fodit foueāīcidet in eā: et ꝗ diſſipat ſepem mordebit eū coluber.Qui tranſfert lapides affliget̉ in eis: ⁊ qui ſcīdit lignavulnerabit̉ ab eis. Si retuſum fuerit ferꝝ ⁊ hoc nonvt pͥus ſꝫ hebetatū fuerit:multo labore exacuet̉: et pꝰinduſtriā ſeque̓t̉ ſapīa. Simoͣrdeat ſerpēs in ſilentio:nihil eo minus het qui occulte detrahit. Uerba orisſapientis gr̄a: ⁊ labia inſipi

entꝭ p̄cipitabūt eū. Initiuꝫv̓boꝝ eius ſtulticia: et nouiſſimū oris illiꝰ error peſſimus. Stultꝰ v̓ba multiplicat. Ignoͣrat hō quid an̄ ſefuerit: et qd̓ poſt ſe futuꝝ ē:ꝗs ei poterit indicare? Labor ſtultoꝝ affliget eos qneſciūt in vrbē ꝑgere. Ue tibi t̓ra cuiꝰ rex ē puer: et cuiꝰpͥncipes mane cōmedunt.Be̓ata t̓ra cꝰ rex nobil̓ ē: etcꝰ pͥncipes veſcūt̉ ī tꝑe ſuo:ad reficiēdū ⁊ nō ad luxuriaꝫ. In pigritijs hūiliabit̉ꝯtignatio: et ī īfirmitate manuū pe̓rſtillabit domꝰ. Inriſu faciūt panē ⁊ vinuꝫ: vtepulēt̉ bibētes. Et pecunieobediūt oīa. In cōgitatione tua regi non detrahas:

pōt errare ẜm veritatē: ſꝫ tm̄ ẜm hoīum inſipientiū eſtimatōem: qui ex ꝓmotōe maloꝝ ad magnas dignitatesfrequēter dicūt deū dormire vel deſipere: tn̄ ẜm ordinēſue ſapīe ⁊ iuſticie nobis occulte ꝑmittit aliqn̄ malosſb̓limari: ⁊ bonos humiliari: ⁊ iō nō dr̄ hic ꝑ errorē pͥncipis abſolutē: ſꝫquaſi ꝑ errorem:qꝛ ſic vtit̉ fatuis⁊ ſimplicibus.x Qui fodit.Hic ꝯn̄ter on̄ditmalū fomitis inꝙͣtuꝫ inclinat adpeccati occaſioneꝫ dicens: Quifodit foueaꝫ incidet ī eaꝫ. ſic .n. cōtingit aliquandocorꝑal̓r. Et ꝑ hͦintelligit̉ ꝙ q̄renspeccati occaſionēincidit in illud: ſicut vadēs ad ſpectacula īhoneſtacadit in peccatuꝫluxurie: ⁊ q̄rensfamiliaritateꝫ latronū ī furti peccatū. Ad idē īducit quod ſb̓dit̉y Et qui diſſipat ſepē .ſ. honeſtatis diſciplinaꝫa ſapientibus tradita. z Mordebit eū coluber .i. diabolus qͥ vocat̉ ſerpenſ: gen̄. iij. Etad diem facit qd̓ ſb̓ditur: a Qui tranſfert lapidesaffliget̉ in eis ⁊cͣ. ſicut .n. tranſferēs lapides ⁊ ſcindens ligna patitur corporale detrimētū: ſic ⁊ ille qͥ exponit ſeoccaſionibꝰ peccatoꝝ detrimētū aīe. b Si retuſuꝫ.Hic remouet circa p̄dicta quādā eſtimatōem falſam qͣaliqͥ eſtimāt hoīem de facili de vicijs redire ad v̓tutes:⁊ io querūt facilius peccatoꝝ occaſiones: iō hoc remouet ꝑ exēplū ferri acuti: ꝙ ſi inde ꝑcutiat̉ lapis: eiꝰ acuties ꝑdit̉: nec de facili recuperat̉: ſed cū magno labore: ⁊ſil̓r declinās de virtutibus ad vicia nō de facili: ſꝫ cummulta difficultate redit ad virtutē: vt pꝫ ꝑ experiētiam⁊ ꝑ ph̓m .j. ethi. iō ſubdit̉: c Et poſt īduſtriā .i. magnā diligētiā ad recuperādū v̓tutē. d Sequet̉ ſapientia. ꝑ quā intelligit̉ ſtatus v̓tuoſi. e Si mordeat.Hic on̄dit malū fomitis inqͣtū inclinat ad malā locutōnē dicēs: e Si mordeat ſerpēs in ſilentio. corporal̓r.f Nihil eo minꝰ hēt. ſpūal̓r. qͥ occulte detrahit ꝓxīo⁊ iō ꝑ oppoſitū dr̄ de bono verbo. g Uerba oris ſapientis gr̄a. qꝛ reddūt eū corā deo ⁊ hoībus gratioſuꝫ.h Et labia inſipientis p̄cipitabūt eū. qꝛ reddūt eumdeo ⁊ hoībus odioſum. Et qꝛ ſicut ſapiēs ꝓcedit de v̓tute in v̓tutē augmētando: ita ſtultꝰ de malo in peiꝰ loquēdo: iō ſubdit̉: i Initiū v̓boꝝ eius ſtulticia. minor.k Et nouiſſimū oris illiꝰ error peſſimus. qꝛ aliqn̄ ꝓrumpit ī blaſphemiā ꝯͣ deū: qd̓ ē peſſimū: ⁊ vn̄ ꝓcedithoc ſtatim on̄dit. l Stultꝰ v̓ba multiplicat. qꝛ multiplicādo v̓ba fatua final̓r venit ad v̓ba peſſima. Et qꝛoē malū ꝓcedit ex aliqͣ igͦrantia ẜm ꝙ dicit ph̓s. Ignorrat oīs malus: iō ſubdit̉: m Ignorat hō .ſ. ſtultus.n Quid an̄ ſę fuerit. qꝛ facta p̄cedentiū ſapientū ꝯſi-

derare neglexit q̄ ſūt quedā directōes reſpectu agendoꝝo Et qd̓ poſt ſe futuꝝ ē quis illi īdicare pot̓it. q. d̓. ſolusdeus: ſed ſtultꝰ talis nō ē hac r̄uelatōe dignꝰ. Et qꝛ tal̓ erratꝑ diuerſa vicia in qͥbus eſt magnꝰ labor nō ſolū aīe: ſed etiācorporis: ẜm ꝙ ī ꝑſona dānatoꝝ dr̄ ſap̄. v. Laſſati ſumꝰ īvia iniqͥtatꝭ ꝑditōis ⁊ābulauimꝰ vias difficiles: iō ſeqͥt̉: p Labor ſtultoꝝ affligeteos qͥ neſci. ī vr̄. ꝑge..i. ad ſcōꝝ requiē: dequa cītate dr̄ Ezech̓.vltīo: Et nomē ciuitatis dn̄s ibidē. Uetibi terra. Poſtꝙͣ ſalomon on̄dit labilitatē hoīs ex inclinatōefomitis: hic ꝯn̄ter idēon̄dit ex defectu exterioris regimīs: et primo facit ꝓpoſitū: 2remouet qd̓daꝫ ꝑiculuꝫ: ibi In cogitatōe.Prima ī duas: qꝛ primo ponit̉ boni ⁊ mali regimīs cōparatio:2º mali proſecutio: ibiIn pigritijſ. Circa primū dicit: q Ue tibi t̓ra cꝰ rex eſt puer.moribus ⁊ ſenſu: qꝛex hoc ſubditi inſoleſcūt: ⁊ vicia multipl̓rincreſcūt. r Et cꝰpͥncipes mane comedunt .i. inordinate: ⁊ per hoc deſignātur alia vicia in qͥbuspͥncipi cōformātur: eo ꝙ ſunt ſibi magis ꝓpinqͥ ⁊ ei placerenitunt̉: ⁊ per oppoſitū dr̄: s Beata terra cuiꝰ rex eſt nobilis. moribꝰ ⁊ gene̓. De hac .n. duplici nobilitate dic̄ Greg.qn̄ altera alteri copulat̉ quaſi gēma carbūculi in ornamento auro ſociat̉. talis .n. rex ſtudet ſolicite ī terra ſua extirpare vicia: ⁊ virtutes nutrire. t Et cuiꝰ pͥncipes veſcūtur ītempore ſuo .i. tꝑe cōpetenti ſuſtētatōi naͣe: ⁊ hoc tp̄s eſt cōpleta p̄cedentis cibi digeſtiōe: iō ſubditur: v Ad reficiēdū. qꝛ cibus ſic ſumptus reficit naͣm: dum nō tn̄ accipiaturī īmoderata quātitate: vel cū nimia voluptate: iō ſubditur:Et nō ad luxuriā. x In pigritijs. Hic ꝯn̄ter ponit̉ maliregimīs ꝓſecutio ꝙͣtū ad mala inde ꝯn̄tia: qꝛ vt p̄dictū eſthoīes ex hoc efficiūtur carnales ⁊ maxime pͥncipes: ⁊ ex hſeqͥtur pigritia circa bona opera ex qua dimittut̉ peiorariedificia: ⁊ hoc ē qd̓ dr̄: x In pigricijs humiliabit̉ ꝯtignatio .i. ſūmitas edificioꝝ in qua ꝯiugūtur tigna: qꝛ diſponit̉ad caſum. y Et in īfirmitate manuū .i. in remiſſiōe manuū a bonis operibꝰ. z Perſtillabit domꝰ. pluuijs ⁊ niuibus intra cadētibus. Scd̓o ex carnalitate principū ſequitur ꝙ volūt habere magnā familiā ⁊ ſplēdidā menſā: ideodr̄: a In riſu .i. in letitia inepta. b Faciūt panē ⁊ vinū .i. diſponūt ſuper menſam. hoc .n. vbum facere ī hebreoaliqn̄ accipit̉ ꝓ diſponere. vn̄ deut̓o. xxj. dicit̉ de muliere gētili accipienda in matrimonium a iudeo ꝙ radet ceſariem:⁊ circūcidet vngues ſuos. in hebreo hr̄: Faciet vngues ſuoſ.i. componet: ⁊ eodem modo accipitur hic. Et quia ad magnam familiam ⁊ amplam menſam indigent multa pecunia: inde ſequitur ꝙ ſubuertunt iudicium propter diuituꝫmunera: ideo ſequitur: Et pecunie obediunt omnia.c In cogitatione. Hic remouet quoddam periculuꝫ. Ex