Druckschrift 
2 (1481)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Prologus

Epl̓a ſācti hieronymi p̄ſbyteri ad chromatium ⁊heliodoꝝ ep̄os de librisſalomonis.Angāt epl̓a qͦſiūgit ſacerdo6tiū: īmo chartā nō diuidat:quoſ chriſti nectit amor. Cōmētarios ī oſee amos ⁊ ęachariā: malachiā qͦꝫ poſcitis. Scripſiſſem ſi licuiſſetpre̓ valitudine. Mittitis ſolatia ſūptuū. No̓tarios no

ſtros ⁊ librarios ſuſtētatis:vt vobiſ potiſſimū nr̄m deſudet ingeniū. Et ecce ex latere freques turba diuerſapoſcētiū: qͣi aūt ēquū ſit mevoͣbiſ eſuriētibꝰ ⁊ alijs laborare: aut ī rōne dati ⁊ accepti: cūiqͣꝫ p̄t̓ vos obnoxiuſſim. Itaqꝫ lōga egrotatiōefractꝰ: ne penitꝰ hoc āno reticerē ⁊ apud vos mutꝰ eſſētridūi opꝰ noī vr̄o ꝯſecrauiint̓p̄tationē videlꝫ tum ſalomoniſ voluminū: maſloth:qd̓ hebrei ꝑabolas: vl̓gata

Expō ꝓlogi ī ꝓuerbia ſalomonis īcipit.Ungat epl̓a ⁊cͣ. Hūc ꝓlogū p̄mittit hieronymus tribus libris ſalomonis ſcribenschromatio ⁊ heliodoro ep̄iſ. Un̄ ip̄e dicitī ſcd̓o libro ꝯͣ rufinū: ſalomonis libros qͦsoliiuxta additis ob̓elis ⁊ aſtericis ī latinū v̓terā ex hebraico trāſferēs ⁊dedicās ſāctꝭ ep̄ischromatio ⁊ heliodoro hoc ī p̄factuncl̓e mee fine cōiunxi: Sicui ſanelxx. īterpretū ⁊cͣ.Un̄ nō dꝫ appropriari ꝑabolis cūoībus ſit cōis. Inpria ꝑte iſtiuſ ꝓlogi captat hiero.eorum beniuolentiā comēdās ī eischaritatē: cū dicitiūgat epl̓a ⁊cͣ. Inſcd̓a qꝛ poſtulationi nō ſatiſfece̓atrationabilē p̄tendit excuſationē: ibi Cōmentarios ī oſee⁊cͣ. In tertia dicit ꝙ licet ml̓ti ab eo diuerſa poſcerēt iſtꝭtn̄ preteritis obnoxius tenebatur ꝓpt̓ ſūptuū admīſtrationē: ibi Mittitꝭ ſolatia ſūptuū ⁊cͣ. In quarta dic̄ ſe eistria ſalomonis volumina tranſtuliſſe cū duobus librisapocryphiſ: qui licet nō habeant auctoritatem: valēt tn̄ad eccleſie edificationē: ibi Itaqꝫ longa egrotatione fractus ⁊cͣ. Ultimo tranſlationi. lxx. quam correxerat p̄fertiſtam editionem: ibi Sicui ſane. lxx. interpretū ⁊cͣ. aliqͥlibri habēt iſtam ſalutationē in prīcipio: Chromatio ⁊heliodoro epiſcopis hieronymus ſalutem. ⁊ poſtea ſeqͥt̉iungat epiſtola ⁊cͣ. conſtrue ſic: Epiſtola. iſta ſingularis⁊ indiuiſa ab ep̄i quod eſt ſupra: ⁊ ſtolon miſſio quia ſuper intentione mittentis gerit officiū nūcij. Iungat .i. iūctos nos eſſe oſtendat. Quos ſacerdotiuꝫ .i. epiſcopalisdigitas: Iūgit. quia ābo eſtis epiſcopi. Immo .i. certe vl̓potiꝰ: Martā. ꝑ diuerſas epiſtolas diuiſā: ⁊ dr̄ a careoquia caret pilis ⁊ carnibus. Non diuidat .i. non diuiſosoſtendat vos. Quos amor. chriſti non mūdi: Rectit. i.colligat ⁊ cōiungit. q. d. vnicā ⁊ indiuiſā epiſtolā vobisſcripſi: quia eſtis in dignitate ſocij: ⁊ ꝑ charitatē cōnexine ſi diuerſa ſcriberē diuiſionē inter vos aliquā denotarē. Cōmentarios .i. expoſitorios tractactꝰ. a cōmento dr̄comētarius. a. um .i. expoſitorius. nā cōmentū dr̄ quaſicū mente. cōmentū eī eſt pluriū ſtudio vel doctrina ī mēte habitoꝝ ī vnū collectio. vel dr̄ cōmētū a cōmīſcor ceris cōmētus ſū ꝯmimiſci: qd̓ ſignificat cōmemorare admemoriā reducere: mētiri: fingere: cōponere vel adīuenire. forte vicio ſcriptoꝝ īuenimus cōmentarios ꝓ cōmentaria. dr̄ eī hoc comētariū: ⁊ īde hoc cōmentariolū diminitiuum ꝓ ſcripto īterpretatiuo. vnde Iſidorus ī vj. etymo. Cōmentaria dicta: quaſi cū mēte. Sūt eī īterpretationes vt cōmēta iuris: in oſee: amos: zachariā: malachiam ⁊cͣ. in abachuc dicit gloſa cōmētatur hieronymꝰ ſuꝑoſee: ioel ⁊ amos: abdiā: ⁊ ionā pāmachio: ſuꝑ naū: micheaꝫ: ſophōiā: ⁊ aggeū paule ⁊ euſtochio: ſuꝑ abachucchromatō: ſuꝑ malachiā exuperio toloſane eccleſie pontifici ⁊ mineruo ⁊ alexandro monachis ſuꝑ zachariamexuperio toloſāo ep̄o. b Pre valitudīe .i. p̄ īfirmitate:

nā valeo vales ī bōa ſignificatōe dr̄ firmū eē vige̓ ſanū eſſe:vl̓ poſſe ⁊ preciū denotat. Itē valere ī mala ſignificatōe dicitur perire vel īfirmari: ⁊ inde vale valeto valetote verbumdefectiuū qd̓ pertinet ad ſalutationē in receſſu. vnde verſusdrialis: Dicit aue veniēs tibi iure: valeqꝫ recedens: Hoc verbū ſalue cōprehenditaueqꝫ valeqꝫ. ⁊ qꝛ pͥperactā ſepultura recedens amici dicebātmortuo vale: qd̓ eratſignū ꝙ amplius nōdebebant eum videredicunt quidam ꝙ abiſto vale dicitur valitudo ꝓ īfirmitate. vl̓b Pre valitudīe .i.firmitate d̓ficiēte. valitudo eī dr̄ firmitas:vl̓ infirmitas: vn̄ greciſſimuſ: Infirmi tibiſit valitudo ſit qͦꝫ firmi: dicas a valeo diſſil̓iqꝫ mō .ſ. ẜꝫ diue̓ſaſſignificatōes. Solatia ſūptuū .i. expenſaꝝ ſine quibus nullum eſt ſolatium: iuxta illud: Si ſūptus deſinit tibi nulle delitie ſint. d Notarios .i. ſcriptores. e Librarios .i. libroꝝ cuſtodes: velpotius notarios appellat qui prīo ſcribebant in cedulis deminuta littera: ſed librarios notat illos qui ſcripta a notarijs redigebant in libros ſcribentes de groſſa littera. vn̄ Iſidorus in vj. etymo. liber eſt interior tunica corticis que ligno adheret: vnde ⁊ liber dicitur in quo ſcribimus eo ꝙ ante vſum charte vel mēbranarū de libris arboꝝ volumīa fiebant ⁊ cōpaginabantur: vnde ⁊ ſcriptores a libris arboruꝫlibrarios vocauerunt. f Diuerſa poſcentiū. qꝛ vos petitis cōmentaria in dictos ꝓph̓as: ⁊ alij petunt alias ſcripturas. g Equū .i. iuſtū. h Uobis eſuriētibꝰ .i. valde dicta cōmentaria deſiderantibus: ſicut valde deſiderat cibūqui eſurit. i Alijs laborari .i. ad petitionē alioꝝ quibusnō teneor ſicut vobis: ⁊ tamē inſtanter petūt qͣſi: l Obnoxius ſim .i. obligatus obnoxius ex ob ⁊ noxiuſ .i. ſubdiditus. vel obnoxius cōponitur ab ob ⁊ noxa. proprie quidēobnoxius alicui dicitur qui propter noxam .i. culpam vl̓ ꝓpter offenſam aliquam illi eſt ſuppoſitus debitus vel obligatꝰ: ſed ponitur pro ſubiecto ſubdito quocūqꝫ mō. Cuiꝙ alij preter vos. in ratione dati ⁊ accepti. q. d. nulli ſu obligatus niſi vobis: quia nullus alius dedit mihi expenſas: ⁊a nullo alio accepi eas. m Tridui .i. parui tēporis: ⁊ tūcquaſi ponitur finituꝫ pro īfinito. vel Tridui .i. modici laboris a tris ideſt tres ⁊ dies. n Maſlot. quod ſcilicet volumen hebrei vocant ꝑabolas: maſtot hebraice: ꝑabole grece: prouerbia latine. eſt autem parabola rerum genere diſſimilium cōparatō: ſicut. xxx. prouer. diabolus cōparatur ſāguiſuge: quia ſemper ſitit ſanguinem peccatorum Item ineodem capitulo leoni fortiſſimo cōparat ſalomon chriſtuꝫde morte triūphantē: gallo qͥ ānūciat horas noctiſ ꝯparat p̄dicatorē: arieti qͥ ē dux gregiſ ꝯparat ſacerdotē: vn̄ dic̄ Iſidorus ī vj. etymo. Salomon librū iſtū ꝑabolas appellauit:eo ꝙ in ipſo ſub ꝯꝑatiua ſil̓itudine figuras v̓boꝝ ⁊ imagines veritatis oſtenderit: ipſā aūt veritatē ad ītelligēdū legentibꝰ reſerauit. parabola dr̄ a para qd̓ ē iuxta ⁊ bole qd̓ ē ſētentia: quaſi ſil̓itudo vl̓ ꝯꝑatio ex diſſimilibꝰ ſūpta iuxta ſētentiā. ꝓuerbiū aūt ē ꝑabola vel ſil̓itudo vbi aliud dr̄ ⁊ aliud ītell̓r: ſicut Luc̄. viij. ſemē dr̄ v̓bū dei: ⁊ volucres diaboli

r r