¶ pſalmoꝝ

Mōtes ⁊ oēs colles: lignāfructifera ⁊ oēs cedri. Bēſtie ēt vniuerſa pecora: ſerpētes ēt volucres pēnate.Re̓ges t̓re e̓t oēs ppl̓i principe̓s ēt oēs iudices terre.Iuuenes ⁊ virgines ſenescū iunioribꝰ laudēt nomendn̄i: ꝗā exaltatū ē nomē eiꝰſolius. Confeſſio eius ſuꝑcelū ⁊ terrā: et exaltauit cornū ppl̓i ſui. Hymnus oībſāctis: filijs iſrl̓ populo appropinquāti ſibi.

quia faciūt illud ad quod ordinātur ex diuina īſtitutione. Cōſequēter reuertitur ad elementū terre quātuꝫad illud quod ſupereminet ⁊ eleuatur in aere dicens:r ¶ Montes ⁊ omnes colles. dicūtur auteꝫ colles mōtes minores. s ¶ Ligna fructifera ⁊cͣ. arbores eniꝫ adherent terre: ⁊ iōcuꝫ ipſa cōputantur. vnde ⁊ tertiadie producte ſūtarbores ſic̄ ⁊ terra diſtīcta: Gen̄..j. Conſequenterdeſcendit ad ea q̄mouētur in terracuꝫ dicitur: ItBeſtie. ꝙͣtum adaīalia ſilueſtria.vnde dicūtur beſtie quaſi vaſtie.y ¶ Et vniuerſapecora. quantuꝫad domeſtica.x ¶ Serpentes.quantum ad animalia reptantia:que nō mouēturpedibꝰ. y ¶ Et volucres pennate. ⁊ in hoc tangit animata ſe mouētia per aerem: omnia autē iſta inuitāturad dei laudē: ⁊ ipſū laudant inquātum in ipſis relucetdiuina bonitas: ⁊ ſūt materia laudis diuine ītelligibilibus creaturis. z ¶ Reges terre. Hic cōſequenter inuitatur ad dei laudem ratiōalis creatura que ē humana:et primo ponitur dicta īuitatio: ſecūdo īuitationis ratio: ibi Laudent nomē domini. Circa pͥmum inuitantur primo ſuperiores cū dicitur: z ¶ Reges terre. vnde dicitur. j. petri. ij. Siue regi tanquā precellēti. Conſequēter īuitantur alij in generali cum dicitur: a ¶ Etomnes populi .ſ. regibus ſubiecti. Et vlterius īuitanturmagis ī ſpeciali cū dicitur: b ¶ Principes. qui domiuātur ſub regibus. c ¶ Et omnes iudices terre. qͥ ſūtinſtituti a regibus ⁊ prīcipibus ad terminandū cauſas.Conſequēter īuitātur alij cuiuſcunqꝫ ſexus ⁊ etatis cūdicitur: Iuuenes ⁊ virgines ⁊cͣ. d ¶ Laudent. Hic incipit verſus ī hebreo ⁊ trāſlatione hieronymi vbi ponitur ratio dicte inuitatiōis ad laudem dei: ⁊ poniturhic duplex ratio. Prima accipitur ex diuina celſitudine cum dicitur: d ¶ Laudent nomē domini. ſcilꝫ omnes predicti. e ¶ Quia exaltatū eſt nomen eius ſoliꝰ.quia omnis creatura nihil eſt ī comparatione ipſius:ideo ſubditur: f ¶ Confeſſio eius. id eſt cōfeſſio laudisipſius. g ¶ Super celum ⁊ terram .i. fiat ab habitantibus in ceio ⁊ ī terra. Secūda ratio accipitur ex condeſceſione diuina in ſua īcarnatione benedicta: quod notatur cū dicitur: h ¶ Exaltauit cornu populi ſui. qͥaper hanc īcarnationem natura humana eſt ſupra modum exaltata: vnde ⁊ chriſtuſ propter hoc vocatur cornū ī nouo teſtamēto ⁊ veteri. vnde dixit zacharias habita reuelatiōe de chriſti īcarnatione propīqua: Erexitdominus nobis cornu ſalutis ī domo dauid pueri ſui.Luce .j. Et anna mater ſamuelis ſimiliter de hoc ꝓphetauit dicens. j. Regum. ij. Dabit imperiū regi ſuo: ⁊ ſb̓limabit cornu chriſti ſui. Et quia aduentus chriſti inmudum fuit angelis valde iocūdus: propter quod cantauerūt: Gloria in altiſſimis deo. in natiuitate ipſius:Luce. ij. ideo ſubditur: i ¶ Hymnus omnibus ſāctiseius .i. angelis beatis qui ſpeciali modo dicūtur ſancti:

deutro. xxxiij. Dominus de ſyna venit. ⁊ ſubditur: Apparuit de monte pharan ⁊ cum eo ſctōrum milia .i. angeloꝝ:vt ibidē fuit expoſitū. Et qꝛ nō ſolum fuit iocūdus angelisſed etiā hoībus: ⁊ maxime debuit eſſe iocūdus ppl̓o iſrl̓: dequo fuit natus ẜm carnē: iō ſubdit̉: k ¶ Filijs iſrl̓. reſumatur lihymnꝰ qui ſignat laudē de deo cū cantico ſeu exultatōe: vt dictū eſt. sͣ pſal. cxliiij. l¶ Populo appropinquāti ſibi .i. ppl̓o iſrl̓ ẜm genus ꝓpinquo ſibi: vt dcm̄ eſt. sͣ. qꝛmaria mater eius fuit de populo illo.An pſalmo. cxlviij. Laudate dn̄m de celis. vbi dr̄ in poirca pͥmū pͥmo ponit̉. Additio.Otā ſynagoga hebreoꝝ recitat quotidie iſtos ſeptē pſalmos qui incipiūt ab illo: Exaltabo te dn̄edeus meꝰ. ⁊ terminant̉ in fine pſalterij p̄mittēs eiſ⁊ ſubiūgens aliquas orōes in qͥbus orōnibus expreſſe aſſerunt ꝙ iſti pſalmi ſunt facti ab ipſo dauid. vnde minꝰ v̓e dr̄ꝙ ẜm hebreos nomen illius qui hos pſalmos compoſuitignorat̉: īmo ex hoc ſumitur rō ꝓ opinione Auguſtini circa auctoritatē pſalmoꝝ: vt ſepe dictū fuit ſupra. Item circa declaratōem huius pſalmi ⁊ duorū ſequentiū attendendum eſt: ꝙ hi tres pſalmi proprie poſſūt applicari tribꝰ ſtatibus eccleſie principalibus: in quibꝰ laus dei conſideraturin ſingulis ſuo mō. Primus .n. ſtatus eccleſie conſideraturin lege antiqua. in qua diuina v̓itas in ſeip̄a nondū manifeſtata erat: nec adhuc via ſanctoꝝ ꝓpalata: ad hebr̄. ix. Erattamē excellentior ſtatus ille reſpectu ceteraꝝ nationū ī ſex.Primo in hoc ꝙ cognoſcebat deum eſſe creatoreꝫ mundi:qd̓ qͥdem creatōis beneficiū celebrabāt: in cuiꝰ memoria ſabbatum ſeruabatur: vt patet exo. xx. Et ad iſtū ſtatum referri poſſet pſalmus iſte .ſ. Laudate dominū de celis: in quoſit mentio expreſſa de creatōe mundi correſpōdent̉ ad ea q̄cōtinentur Geneſis .j. licꝫ nō oīno eodē ordine. Exprimuntetiam in hoc pſalmo angeli qui non fuerunt expreſſi in creatione mundi ꝓpter populi ruditatē: ſed includunt̉ in hocꝙ dixit: Fiat lux. ẜꝫ Aug. de quibus creaturis dixit: Quiaipſe dixit ⁊ facta ſunt: ipſe mandauit ⁊ creata ſunt. ꝓfitendo ipſarū creatōem. Secūdo iſte ſtatus p̄fertur ceteris ī hꝰꝙ non ſolū deum profitebatur eſſe creatorem mundi: ſedetiam conſeruatore rerum creatarum: quarum quedam ſicab eo cōſeruantur vt hēant ꝑpetuitatem etiam ẜm indiuidua: ſicut ſunt celeſtia de quibus dicit: Statuit ea in et̓num⁊cͣ. quedam vero perpetuitatem a deo habent ẜm ſpeciem:ſicut iſta inferiora de quibus dicit: Laudate dominū de terra ⁊cͣ. exponantur cetera ſicut in poſtilla. Conſequenter facit mentiouem de regimine politico humano: eo ꝙ deriuatur a lege naturali a deo pͥmordialiter īſtituta: in quo regimine pͥncipales ſunt reges tanꝙͣ capita ⁊ populi tanꝙͣ corpora de quibus dicit: Reges terre ⁊ omnes populi pͥncipes⁊ omnes iudices ierre. Minus vero pͥncipales in huiuſmodi regimīe ſunt illi qui nō hēnt perfectā rōem ad regendū:ſicut illi qui nōdū attingūt ꝑfectam etatem: de quibꝰ dicit:Iuuenes ⁊ virgines. Sil̓r ⁊ illi qui iā tranſierūt etatē virilē⁊ ex ſenectute debilitatur: de quibꝰ dicit: Senes. Tertio prefert̉ iſte ſtatus in hoc ꝙ ꝓfitebat̉ vnitatē dei excluſa pluralitate deoꝝ: quā cetere natōes pernicioſe eſtimabant: ⁊ de hͦdicit: Laudent nomen domini quia exaltatū eſt nomen eiꝰſoliꝰ. Quarto p̄fert̉ iſte ſtatꝰ in excluſione idolatrie: vt patꝫexo. xx. c. Multi .n. philoſophantes ⁊ alij credebāt tm̄ vnūdeū eē: qͥ tn̄ aliquas creaturas colebāt tanꝙͣ deos: vt pꝫ. iiij.reg. xvij. de his quos rex aſſyrioꝝ hītare fecit ī ciuitatibusſamarie. ⁊ qꝛ huiuſmodi idolatre colebant vt deos qn̄qcreaturas celeſtes qn̄qꝫ terrenas: ideo ſb̓dit: Confeſſio eius.ſ. fidei vnitatis dei eſt. Super celū ⁊ terra. ꝓfitebantur .n.ꝙ nullus alius deus erat in celo nec ī terra: vt habetur deutero. iiij. c. Scito ergo hodie ⁊ cogita in corde tuo ꝙ dn̄s ipſe eſt deus in celo ſurſū ⁊ in terra deorſum ⁊ non ſit alius.