pſalmoꝝ

¶ Canticū dauid. C XXIII.Omini eſt tra ⁊ ple-nitudo eius: Iorbis t̓rarum et vniuerſi qui ha-

bitant in eo. ¶ Qūia ipſe ſuper maria fundauit eum:⁊ ſuꝑ flumīa p̄parauit euꝫ.Quis aſcēdet ī montē dn̄i:

Cōſequēter octauo dicit: Mīa tua ſubſeq̄tur me. quiaad hꝰ mōi gr̄arū p̄cedentiū reſeruationē reqͥritur mīaſb̓ſequens ad cuſtodiā: ſicut ī collecta dr̄: Gr̄a tua dn̄eſuꝑ nos p̄ueniat ⁊ ſeqͣtur. q̄ quidē gr̄a ſubſequēs nō fuit ī antiqͦ ppl̓o: cuius teſtm̄ fuit qͦdammō fc̄m irritum: ?Hiere. xxxi. c. Feriam cū domo iſrael ⁊ domo iuda pactū nouumnō ſicut pactumqd̓ pepegi cuꝫ patribus eoꝝ qd̓ irritū feci. Cōſeq̄nt̓nono dicit: Ut inhitem ī domo dn̄i ī lōgitudine dieꝝ .ſ. in domo dn̄i nōmanufacta ſicut ī antiqͥs: ſed ī illa ī qua eternalit̓ viuit̉.Un̄ dicit ꝯcludendo oīum p̄dc̄orum finē: Ut inhītemin domo dn̄i ī lōgitudine dierū. Hec expoſitio ꝓ maiori ꝑte accipitur ex glo. ordīaria: ⁊ pōt dici ſēſus ꝓpriuſlr̄alis hꝰ pͥſ. qui ē ꝓpheticus ⁊ vaticinatiuus de futuroſicut ⁊ precedens ⁊cͣ.¶ Replica.N p̄ſ. Dn̄s regit me. Burgen̄. laborat circa ſēM ſū eius myſticum lr̄alem oīno diſſimulandomotus ex debili rōne faciliter ſolubili īmo reducibili ꝯͣ ſe. Xū .n. poſtil. exponit eū de dauid reuocato per ꝓph̓am gad de t̓ra moab: vt rediret ī terrā iuda:⁊ veniſſet ī ſaltū areth: vbi confidentia diuini p̄ſidij dixit: dn̄s regit me ⁊cͣ. hiſtoria pꝫ. j. Reg. xxij. Huic expoſitiōi burgen̄. ſe opponit motus ex lr̄a p̄ſ. hꝰ: qꝛ vtꝭ inqͥtdauid in hoc ſtatu nō erat in loco paſcue ī qͦ nihil ei deeſſet: cū ſaltus areth deſcribat̉ deſertus inuius ⁊ iaquoſus: ut pꝫ ꝑ expoſitionē ſuꝑ pͥſ. Deus deus meꝰ ad te deluce ⁊cͣ. Ad hec dico dupl̓r. Prīo ꝙ v̓iſil̓e ē vallē arethẜm aliquā eius partē fuiſſe ſterilē: ut deſcribitur p̄ſ. ſupra alleg. ⁊ ẜm aliquā eius ꝑtē fuiſſe delitioſā. Huiusviſil̓itudinis rō ē: qꝛ cū abiathar nūciaret dauid exn̄ti īeodē ſaltū areth īterfectionē pr̄is ſui domus ⁊ ciuitatiſue per ſaul: dixit ei dauid: mane mecū ne timeas ⁊cͣ. vtpꝫ pͥmo Reg. xxij. Sed nō eſt v̓iſil̓e ꝙ dauid ſic afflictūad maiorē ſui afflictionē voluit ad tā horridū locum īuitare: ꝓut deſcribitur. Eſt igit̉ v̓iſil̓e parteꝫ eius fuiſſedelitioſam. Et fortaſſe ꝑs illa vallis erat locus de qͦ dr̄.j. Reg. xiiij. Omne vulgus venit ī ſaltū ī qͦ erat mel ſuper faciē terre .ſ. fluens de arboribus. Dico ſcd̓o ꝙ ⁊ ſitotus locus fuerit iuius īaqͦſus ⁊cͣ. tn̄ dauid vocat eumhic locū paſcue ⁊cͣ. ꝓpter diuīaꝝ illuminationū ibi receptarū cōſolationes: ⁊ hoc vr̄ dauid īnuere ī p̄ſ. ſupraallegato: ī qͦ pꝰ allegatas miſerias corꝑales ſb̓iungit ꝓdelitijs ſpūalibus dicēs ſic: In ſācto apparui tibi ⁊cͣ. ⁊ẜm illud dc̄m argumentū burgen̄. pōt reduci ꝯͣ ſuā expoſitionē. Nā eccl̓ia pͥmitiua non fuit collocata ī locopaſcue ī qͦ nihil ſibi derat cōſolatiōis corꝑal̓: qꝛ Apo.ad hebre. xi. Cōſolationes tꝑales pͥmitiue eccl̓ie deſcribens ait: Circuierūt ī melotis ī pellibus caprinis egētesanguſtiati ⁊cͣ. ꝓut ēt burgen̄. īfra p̄ſ. Uoceⁱ mea expōit.Et que neceſſitudo ī primitiua eccl̓ia fuerit: apl̓s ꝑ totūdeſcribit: ⁊ vita ſāctorum docet. In ſēſu igitur lr̄ali deabūdantia corꝑalium ſicut iſte p̄ſ. non pōt v̓ificari dedauid ſic nec de eccl̓a. Sicut igitur burgen̄. applicat adeccl̓iam ſpūalem abundantiā: qd̓ verum ē per allegoriam: ita pōt eadē abūdantia applicari ad dauid in dc̄afuga ad lr̄aꝫ. Burgen̄. ēt in ſua applicatione dicit p̄cepta euagelica ſemita dici: qꝛ artiora ꝙͣ p̄cepta legis: cumnō ſolum manū ſed ēt animū cohibeant: de qͦ vide ſupra pͥma correctione: gen̄. iij. Magiſ ꝓprie p̄cepta nouelegis dicerētur ſemite rōne cōpendij ꝙ artationis: cum

rōne forme pluſꝙͣ ve. legis videātur extenſa ēt vſqꝫ ad hoſtes: iō dr̄ matth̓. ij. ꝙ debeāt abūdare .i. plus extendi ꝙͣ precepta vet̓is legis. Uide ibi qūo burgen̄. male allegat ad ſuūpropoſitum.Pſal. XXIII.Omini eſt terra ⁊cͣ. Hucc pſal. p̄ponitur talis ti. ī hebreo ⁊ in trāſlationehiero. iuxta hebreū:Cāticū dauid. Et pꝫexpoſitio ex dc̄is precedentis pͥſ. Dicut ātaliqui ꝙ dauid in hͦp̄ſ. deſcribit generaledn̄iumˡ dei ſuper oēꝫcreaturā: ⁊ pͥncipiuꝫpſalmi ſatis cōſonat cum dr̄: Dn̄i eſt terra ⁊cͣ. lꝫ finis pſalmi videatur ad aliud ī ſpāli tēdere: cū dr̄: Attollite portaspͥncipes vr̄as ⁊cͣ. ꝓpter qd̓ ra. ſa. alit̓ exponit. d. ꝙ ꝯſtructotēplo per ſalomonē cū arca portaret̉ a ſacerdotibus: vt poneretur ī templo intra ſācta ſāctorum: porte clauſerunt ſe:nec fuerūt aperte donec ſacerdotes canerēt pſalmū. cxxxi.Memēto dn̄e dauid. Et cū venerunt ad locū illuꝫ pſalmipropter dauid ſeruū tuū non auertas faciē xp̄i tui .i. ſalomonis ī regno tuo inuncti: ſicut plenius dixi. ij. Paral̓. vi.⁊. iij. Reg. viij. Et tūc porte fuerūt aperte: ⁊ arca fuit introducta ī locū ſuū. Dauid igitur hec p̄uidens ī ſp̄uſācto fec̄hūc pͥſ. ⁊ p̄ſ. cxxxi. Nec obſtat ꝙ iſti duo p̄ſ. ī hoc loco ſūtita diſtāter ab inuicē ſituati: qꝛ ſicut dicit hiero. ī prologohꝰ libri pſalmi fuerūt ſcripti ī hoc libro nō ẜꝫ ordinē quoerāt facti: ſed ẜm ordinē qͦ fuerunt reperti. Cōtigit aūt ī aliqͥbus ꝙ illi qͥ erant pͥmo facti fuerūt vltimo vel de vltimisreperti: ſicut pꝫ de p̄ſ. cxliij. Bn̄dictus dn̄s deus meus qͥ docet manus meas ad p̄liū. quē ẜꝫ hiero. fecit dauid de victoria hīta ꝯͣ goliath philiſteū. Et ſic fuit pͥmus vel ſaltē de pͥmiſ factis a dauid. Et ecōtra tertius p̄ſ. quē fecit dauid fugiēdo a facie filij ſui abſalon fuit de vltimo factis .ſ. circafinem vite dauid. Et ſic dicenduꝫ de iſtis duobus p̄ſ. lꝫ fuerint de ꝓpinquo facti: tn̄ fuerūt diſtanter reperti: ⁊ ſic inhoc volumīe ſcripti. Igitur ẜm ſenſū iſtū p̄ſ. iſte diuidit̉ induas ꝑtes: qꝛ pͥmo deſcribitur circa templū ſalomonis debitus cultus: ſcd̓o arce ingreſſus: ibi Attollite portas. Circa primū dauid pͥmo ꝓbat dei cultū: ſcd̓o per modū qōniſdeclarat colendi modū: ibi Quis aſcendet. Circa pͥmuꝫ facit talem rōnem: Ille qui eſt deus oīum per creationem: ⁊dn̄s per generalē gubernationē ē ſumme colendus: ſic ē dedeo iſrl̓: cuius cultui deputatum fuit templū: ergo ⁊cͣ. Huius rōnis ponitur tm̄ minor: cū dr̄: a ¶ Dn̄i eſt terra ⁊cͣ.per plenitudinem intelliguntur aīalia et terrenaſcentia.b ¶ Orbis terrarū ⁊cͣ. per hoc tollitur error manichei qͥdixit iſta īferiora corruptibilia nō eē a deo bono ſed a malo: qui poſuit duo principia vnum boni ⁊ alterum mali.c ¶ Quia ipſe ſuper ⁊cͣ. non eſt per hoc intelligendum:ꝙ maria ſint ſimpliciter īferius terra: cū terra ſit infimumelementum ⁊ grauiſſimum: ſed ſolū ẜm aliquas partes terre: ſcilꝫ ripas maris que ſupereminent aque: et per talemmodum loquendi dicimus ꝙ normandia eſt ſupra mareoceanum: et terra ianuenſis ſuper mare mediterraneum⁊ ſimiliter de fluminibus ꝙ pariſius eſt ſuper ſecanam: etaurelianis ſuper ligerim: et ſic de alijs. Ad hoc enim ſuntterre ſituate ſuper maria et flumina: ut deſeruiant vtilitati hominum in nauigatiōibus et piſcatiōibus et alijs vtilitatibus. d ¶ Quis aſcendet. Hic conſequenter declarat colendi modum per modum queſtiōis di. d ¶ Quiſaſcendet. quaſi di. exquo eſt ita excellēter colendus: quiserit ad iſtum cultū dignus: et ideo dicit: d ¶ Quis aſcēdet ī montē domini .i. in montē moria ī quo fuit fūdatumtemplū ⁊ domino dedicatuꝫ: ut habetur. ij. Paralipo. iij.