Druckschrift 
2 (1481)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Liber

ſeu ignorātia tales deos colebant ſicut īperiti vulgares: alij vero .ſ. veri ph̓i ꝯͣ dictamē rōnis eoꝝ hoc faciebāt: vt Aug. narrat ī. vi. de ciui. dei. c. iiij. de ſeneca quicultū idoloꝝ ad morē aſſerebat ꝑtinere non ad verita rei: vn̄ ꝯͣ tales dauid dicebat: Filij viri .i. v̓tuoſi: ac ſidiceret: de ſimplicibus ſeu vulgaribus ē miranduꝫſi a tramite rōnis deuient: ſꝫ vos ſapiētes ſeu veri ph̓i dici debetis filij viri aſſimilationē v̓tutis ſicut filijdei aliqui qn̄qꝫ dicūtur ẜꝫ aſſimilationē gr̄e. Uſqꝫ quograui corde .i. obſtinati ſeu obdurati corde: iuxta illudexo. vij. c. Obduratū eſt cor pharaonis. Diligitis vanitatē q̄ritis mēdacium. Ad qd̓ ſciendū ſeu menshūana voluntate ītellectu ꝑficit̉. volūtatis aūt bonūeſt finis ſeu cōſecutio finis: malū aūt ipſius ē finis intēti carētia. bonū ēt ītellectus eſt veꝝ: malum aūt ipſiuseſt fl̓ꝫ: vt ex phyſicis documētis hētur. Et idoloruꝫcultores diligunt vanitatē: ſimil̓r querūt mēdaciū vocātes deū illud qd̓ eſt deꝰ: ſic ī tali cultura īcurrit̉duplicit̓ malū rōnis .ſ. ītellectus volūtatis: que qͥdēduo mala hieremias explicat ꝯͣ idolatras: hiere. xvi.ca. di. Dn̄ ad te gētes veniēt ab extremis terre: dicēt:fl̓m hereditauerūt pr̄es nr̄i vanū abſqꝫ vtilitate.ſequēter fc̄a exprobratiōe talium ipſos ad latriaꝫ inuitat qͣſi ꝓphetice cognitionē chriſti cuiꝰ doctrina potiſſime idola deſtruxit: iuxta illud eſa. ij. Et idola penitus cōterent̉: qd̓ ꝓprie ītelligitur fienduꝫ v̓tute chriſti.Sil̓iter v̓itas teſtat̉: Ioh̓. xij. Prīceps hꝰ mūdi eijcieforas. A pͥma .n. etate vſqꝫ ad ſextā excluſiue ī chriſtꝰvenit: doctrina euāgelica per orbē fuit diuulgata idolatria vniuerſū mundū publice viguit p̄terꝙ in pauciſſimis .ſ. iſraeliticis cultui diuino macipabātur lꝫnon oēs nec ſēper: vt pꝫ in ſacris hiſtorijs. Notāter ergo dicit: Scitōte qm̄ mirificauit dn̄s ſc̄m ſuū. Chriſtꝰeīꝫ qui ſāctus ſc̄oꝝ ē: Dan̄. ix. c. mirificatꝰ fuit a pr̄eſolū ī ipſius incarnatione reſurrectione hꝰ mōi: ſꝫ ēt īdemonioꝝ expulſione intantū primum ſignū eorūqui chriſtum fidē recipiebāt in primitiua eccl̓ia eratdemonioꝝ expulſio: Marci vlti. c. Signa eos qui crediderit: hec ſequētur: In noīe meo demonia eijcient: qquidē demones pͥncipales ſunt ī idolatria. Oēs .n. digentiū demonia. Et qꝛ finaliter ītendit̉ a quocūqꝫ cultore exaudiatur ab eo quē colit: p̄s īuitando idolatras eis denunciat ſāctus p̄dictus intm̄ ē mirificatus deus exaudit illos ad ipſū ſc̄m clamant. vn̄ ſb̓dit: Dn̄s exaudiet me cum clamauero ad .i. ad illuꝫſc̄m ſic mirificatuꝫ: iuxta illud Ioh̓. xvi. c. Siqͥd petioritis pr̄em meū in noīe meo ⁊cͣ. Conſequent̓ dicit: Iraſcimini nolite peccare. qui verſus multū varie ab expoſitoribus declaratur: videtur tn̄ conſonum littererōni gentiles ph̓i quibus dauid in hoc p̄ſ. loquebat̉cognitionē dei hēbant: iuxta illud Ro. j. ca. Qui deum cognouiſſent ⁊cͣ. ẜm quā cognitionē merito debuiſent iraſci ꝯͣ eos qui idola vane colebat: qꝛ ẜm ph̓m inſecundo rhetorice: homines iraſcuntur precipue cōtraeos: qui deſpiciunt ea circa que ipſi maxime ſtudentIccirco huiuſmodi ph̓os pſalmiſta hortatur dicens:Iraſcimini .i. contra idolatras ſimplices ſeu vulgaresqui vera ph̓iam per qua verus deus cognoſcitur ī quamaxime ſtudetis deſpiciunt: debetis iraſci non eiēin tali crimine participare. Unde ſequitur: nolitepeccare: quia tales philoſophi in cordibus ſcū inſecretis cubilibus vanitatem idolorum fatebantur.exterius tamen vulgari conſuetudini conſentientes:ideo eiſdem ait: Qui dicitis in cordibus veſtris incubilibus veſtris compungimini: hoc eſt dicere compunctionem debetis habere: ex eo circa diuinum.

per diuinā reuelationē de cōſecutione regni tꝑalis pꝰ mor faulis: finalit̓ de cōſecutiōe regni et̓ni: tn̄ morteꝫ chriſti ad qd̓ nos ꝑducat ⁊cͣ. Moraliter exponēdo pſalmuꝫiſtū ſaulē abutenſ īterp̄tatur demon pōt ītelligi: bōiſnaͣlibus a deo ſibi datis: remāſerūt ī eo ꝯtinue abutitur. dauid: īterpretat̉ manu fortis ītelligit̉ qͥlibet fidelis: dei adiutorio eius īſultibꝰ reſiſtere nitit̉: ẜm illud primapetri. v. Aduerſariꝰ veſter diabolus tāꝙͣ leo rugiēs circuitquerēs quē deuoret: cui reſiſtite fortes ī fide. Et īternaꝫcōſolationē ſeu diuinā reuelationē ſe ītelligit exaudituꝫ: ꝯͣdemonē īuehit̉ eius v̓tutē contēnendo: deuotionē ī deūerigitur gratias agendo. In pſalmo quarto. Cum inuocarem. Additio.Ec expoſitio poſtillatoris videt̉ rōni ꝯſona neclr̄e. pͥmo dauid pſalmū. egit ſpālē ſuꝑ maͣꝫ hiſtorie. j. Reg. xxiij. qua poſtillator aſſignat maͣ huipſalmi: quidē pſalmꝰ ē. liij. cuiꝰ titulus ē talis. Ad victoriam ī organis eruditio dauid qm̄ venerūt ciphei: dixerūtſaul: nōne dauid abſcōditus ē apud nos? Conſtat aūt hiſtoria p̄dicta hētur. j. Reg. xxiij. agit de ſaul de excercitu eiꝰ: dauid cingebāt ī modū corone ⁊cͣ. totā ſumit rōnēſeu occaſionē ī illis cipheis: vt ſatis pꝫ hiſtoriā illā ītuenti.Si igit̉ dauid iſtū pſalmū de illa maͣ edidiſſet: rōnabile vide̓tur hoc īſeruiſſe ī titulo hꝰ pſal. ſic̄ ī alio: ſꝫ qꝛ hoc fec̄videt̉ maͣ hꝰ pſal. ē eadē. Pret̓ea lr̄a hꝰ pſal. ꝑmittitī multis lociſ vt p̄dicte hiſtorie ꝓprie applicet̉. illud qd̓dicit. Et q̄ritis mēdaciū cōuenit hiſtorie. ęiphei .n. fuerūt pͥncipales motores illiꝰ ꝑſecutionis: nullū mendaciū legunt̉ ꝓtuliſſe ipſi ſaul ſꝫ tm̄ v̓itatē ei de abſconſione dauidapud eos v̓e reuelaſſe lꝫ malicioſe: īproprie .n. vel etiā fl̓e eisdiceret̉: q̄ritis mēdaciū. Iteꝫ illud qd̓ dic̄: Mirificauit dn̄sſc̄ꝫ ſuū. videt̉ ꝓprie cōuenire dauid ī hac vitā exn̄ti: lꝫſāctꝰ īnocentiā ſeu gr̄am dici poſſet: tn̄ mirificatꝰ in ea ſāctitate. Nec ēt ſaluatio dauid de agit̉ ī predc̄a hiſtōiamira dꝫ dici. ſolet .n. ſepe ꝯtinge̓ reges vel pͥncipes caſtraobſidētes ex aliqͣ occaſiōe a tali obſidiōe recedāt: ēt ſi nihiladmiratiōe dignū ſuꝑueniat. p̄tea dicit: Iraſciminilite peccare ⁊cͣ. Et ſacrificate ſacrificiū iuſticie ⁊cͣ. cōueniunt maͣe p̄dicte hiſtorie. dauid ī alio p̄ſ. p̄dc̄o ꝯͣ aduerſarios illos ipſū modū corone ꝑcingebat īprecabat̉ deū vltiōe dicēs: Auerte mala inimicis meis ⁊cͣ. qd̓ minimevidet̉ ꝯſonare hac exhortatiōe ſeu īuitatione .ſ. ſacrificate ⁊cͣ. Sūt ēt ī hoc pſal. alia īpertinētia predēe expoſitiōipn̄t pate̓ ītuēti: breuitatis omitto ⁊cͣ. Un̄ ſequēdo gloſā ordinariā alios hūc pſal. alit̓ ītellexerūt videt̉ dicen dauid ī eo pͥncipalit̓ intēdit ꝯͣ idolatras. Fuit .n. magnus c̨elator diuini honoris ꝯͣ illos ꝓut ſatis pꝫ ex hoc īprimordijs ſue iuuētutis ſe mortis ꝑiculo expoſuit potēs tolerare golias: lꝫ gigas t̓ribilis exprobaret deū agmi iſrl̓: vt hetur. j. Reg. xvij. vn̄ ī hoc pſal. ꝯͣ idolatras ītendere videt̉ pͥmo eos īprobando. Ad cuiꝰ ītellectū ſciendūidola ī ſacris eloquijs dicūt̉ ſurda: iuxta illud p̄ſ. ciij. Aures hn̄t audiūt. Et eoꝝ cultores illudebat helias. iij.Reg. xviij. ca. dicēs: Clamate voce magna ⁊cͣ. q. d. Inuanūīuocatis eos minime audiūt. Dauid ergo ꝯͣ tales dic̄:inuocarē exaudiuit me ⁊cͣ. hoc ē dicere: ego colo deū viuū veꝝ: quē īuoco me exaudit: in tribulatiōe mihi dilatat non ſic̄ vos: mortua fia īuocatis. Et dixit noͣnt̓: Deꝰiuſticie mee. qꝛ ad hoc vt īuocās deū exaudiat̉: reqͥrituror̄o ſit iuſta .ſ. ſit debite circūſtantionata: talis ſēꝑ auditur: ſꝫ qꝛ oras dꝫ īniti ꝓprijs meritꝭ ſꝫ potiꝰ diuīe mīeſubiungit: Miſerere mei exaudi or̄oneꝫ mea: iuxta illuddan̄. ix. c. ī iuſticijs nr̄is ꝓſternimus p̄ces nr̄as coraꝫ teſꝫ ī miſeratiōibus tuis. Cōſequēter dicit: filij hoīum. vbi īhebreo hētur: filij viri .i. v̓tuoſi. Ad qd̓ nonduꝫ cultoresidoloꝝ erāt ī duplici dr̄ia. Naꝫ quidā eoꝝ ex ſimplicitate