¶ pſalmoꝝ

lvijctus ex ordinanōe ꝯini. ⁊ ſin venerū. ꝯͣ dn̄m .Cad deſtruendū eius ordinationē. Dirūpamus vinculaeorum. ẜm hunc intellectū verbaſunt philiſtinoruꝫ ſeipſos exhortātiū ad bellandū ꝯͣ dauid: ne regnum eiusinualeſceret: ⁊ ſic ſubijceret ſibi philiſteos: qͥbus filij iſrael prius erāt ſubiecti: ⁊ hoc mō loquebātur. j. Regiiij. Confortamini ⁊ eſtote viri philiſtum: ⁊ ne ſeruiatꝭhebreis ſicut illi ſeruierunt vobis: cōfortamini ⁊ bellare. Et ſic loquebātur in propoſito: ne eſſēt alligati iugoſeruitutis ſub hebreis dicētes: Dirūpamus ⁊cͣ. Qui hītat in celis. verbum ē ipſius dauid on̄dentis ꝙ virtutediuina fuerūt fruſtrati ab intentiōe ſua: qꝛ eius virtutefuerunt debellati: vt hētur. ij. Reg. v. ⁊ ſic fuerūt ab eoderiſi. Tūc loquetur ad eos in ira ſua .i. vidicta que fuit locutio dn̄i per factū. Uude ſubditur: Ego autē conſtitutus ſū ⁊cͣ. in hebreo hētur: Ego aūt conſtitui regēmeum: ⁊ ī tranſlatiōe hiero. iuxta hebraicā veritatem:Ego aūt orditus ſum regem meū. ⁊ ẜm hoc eſt verbūdn̄i loquentis de dauid inuncto ī regem de ordinatiōepn̄i: quaſi dicet dn̄s philiſteis: fruſtra nitimini ꝯͣ regeꝫdauid quem inſtitui: qꝛ non poteſtis reſiſtere mee ordinationi. Super ſyon montē ſāctum eius. quia hieruſalē erat metropolis in regno iſrael ⁊ in monte ſyon eratfortaliciū illius ciuitatis ⁊ domus regis: ibi fuit tēpluꝫedificatū diuino cultui deputatum. Predicās preceptāeius. iu hebreo habetur: Narrabo dei preceptuꝫ vel ſtatutū. ⁊ eſt pͥncipium verſus ſequētis. ⁊ ſimiliter ē ī trāſlatione hiero. iuxta hebraicuꝫ: quod exponit ſic Rabiſalomon: ut ſit verbū ipſius dauid dicentis: Dn̄s precepit mihi ut enarre alijs illud quod ſequitur: Dominꝰdixit ad me. per reuelationeꝫ. Filius meus es tu .i. amicabilis ſicut filius. Ego hodie genui te. quod exponitRa. Ioſeph ſic: ideſt magnificaui te cōſtituens te principem ſuper populū iſrael: qui dicitur primogenitus filius meꝰ: ⁊ per cōſequens tu ſpeciali modo es filius maus. Poſtula a me. quādo debebis cōtra gentiles pugnare: ⁊ dabo tibi victoriā: ideo ſubditur: Et dabo tibi gētes ⁊cͣ. Reges eos in virga ferrea .i. ſubijcies ī gladio. Ettanꝙͣ vas figuli confringes eos. dicit Rabi ſalomon ꝙhoc ſpecialiter fuit impletū quando dauid ſuper filiosAmon debellatos circumegit ferrata carpenta: diuiſitqꝫ cultris: ⁊ traſduxit eoſ in typo laterū: vt habetur. ij.Reg. xij. lateres auteꝫ fiunt de luto ſicut vaſa figuli. Exnunc reges ītelligite. Hic conuertit dauid verbū ſuumad hortandum reges ⁊ iudices et potētes terre: ut attēdant ſe habere deum regeꝫ et iudiceꝫ ſuper ſe: cui debētſeruire in reuerētia ⁊ timore: ne deuient a via veritatis/et iuſticie: ⁊ patet ſatis littera ẜm iſtum ītellectum. Iicet autē ītellectui predicto in multis cōſonet littera: tāmen nō videtur mihi ad preſēs tenenda: primo quiati nl. ijſcooA ot. t videhitit. ſocundo a. iaapoſtolus ad hebre. jͣ. per illud quod dicit̉ in hoc pſal.probat chriſtū eſſe maioreꝫ angelis dicēs: ad quem eimaliquādo dixit angelorū: Filius meꝰ es tu: ego hodie genni t hatio aūt non volet ar ſēſi muſtico ſed tantūlixtorali. ſ. ic movicētiny 0n75ſtam Et idyo fm anoctol. ouiſcinit oris toſtoenoēner amcFoi inornē ſpūſſancti: oꝫ dicere ꝙ iſte pͣſ. ītelligitur ad lr̄am dexp̄o. Itē act. iiij. apoſtoli poſt receptionē ſpūſſācti hūcijſ allagar anūtpraPo ſalomon ī pͥncinio AIſe hꝰ zſicit Cic ¶ Axnr̄i expoſuerūt hūc p̄ſ. de rege meſſia: ꝑ queꝫ intelligit̉xp̄s in lege ⁊ ꝓphetis promūſus: vnde ſubdit: ſed ad ītellectū pſalmi planū .i. lr̄alem: ⁊ propter reſpōſionemad hereticos exponitur de dauid. Ex hoc dicto Rabi

Uāre fre­ ¶ p̄ſ. d̓d̓. II¶ Ymuerūt gētes: et p̄pulmeditati ſūt īania. Aſtiterūt reges tre: et principes

lvnctus ex ordinatiōe diuina: ⁊ ſic venerūt ꝯͣ dn̄m .ſ.ad deſtruendū eius ordinationē. Dirūpamus vinculaeorum. ẜm hunc intellectū verbaſunt philiſtinoruꝫ ſeipſos exhortātiū ad bellandū ꝯͣ dauid: ne regnum eiusinualeſceret: ⁊ ſic ſubijceret ſibi philiſteos: qͥbus filij iſrael prius erāt ſubiecti: ⁊ hoc mō loquebātur. j. Regiiij. Confortamini ⁊ eſtote viri philiſtum: ⁊ ne ſeruiatꝭhebreis ſicut illi ſeruierunt vobis: cōfortamini ⁊ bellare. Et ſic loquebātur in propoſito: ne eſſēt alligati iugoſeruitutis ſub hebreis dicētes: Dirūpamus ⁊cͣ. Qui hītat in celis. verbum ē ipſius dauid on̄dentis ꝙ virtutediuina fuerūt fruſtrati ab intentiōe ſua: qꝛ eius virtutefuerunt debellati: vt hētur. ij. Reg. v. ⁊ ſic fuerūt ab eoderiſi. Tūc loquetur ad eos in ira ſua .i. vidicta que fuit locutio dn̄i per factū. Uude ſubditur: Ego autē conſtitutus ſū ⁊cͣ. in hebreo hētur: Ego aūt conſtitui regēmeum: ⁊ ī tranſlatiōe hiero. iuxta hebraicā veritatem:Ego aūt orditus ſum regem meū. ⁊ ẜm hoc eſt verbūdn̄i loquentis de dauid inuncto ī regem de ordinatiōepn̄i: quaſi dicet dn̄s philiſteis: fruſtra nitimini ꝯͣ regeꝫdauid quem inſtitui: qꝛ non poteſtis reſiſtere mee ordinationi. Super ſyon montē ſāctum eius. quia hieruſalē erat metropolis in regno iſrael ⁊ in monte ſyon eratfortaliciū illius ciuitatis ⁊ domus regis: ibi fuit tēpluꝫedificatū diuino cultui deputatum. Predicās preceptāeius. iu hebreo habetur: Narrabo dei preceptuꝫ vel ſtatutū. ⁊ eſt pͥncipium verſus ſequētis. ⁊ ſimiliter ē ī trāſlatione hiero. iuxta hebraicuꝫ: quod exponit ſic Rabiſalomon: ut ſit verbū ipſius dauid dicentis: Dn̄s precepit mihi ut enarre alijs illud quod ſequitur: Dominꝰdixit ad me. per reuelationeꝫ. Filius meus es tu .i. amicabilis ſicut filius. Ego hodie genui te. quod exponitRa. Ioſeph ſic: ideſt magnificaui te cōſtituens te principem ſuper populū iſrael: qui dicitur primogenitus filius meꝰ: ⁊ per cōſequens tu ſpeciali modo es filius maus. Poſtula a me. quādo debebis cōtra gentiles pugnare: ⁊ dabo tibi victoriā: ideo ſubditur: Et dabo tibi gētes ⁊cͣ. Reges eos in virga ferrea .i. ſubijcies ī gladio. Ettanꝙͣ vas figuli confringes eos. dicit Rabi ſalomon ꝙhoc ſpecialiter fuit impletū quando dauid ſuper filiosAmon debellatos circumegit ferrata carpenta: diuiſitqꝫ cultris: ⁊ traſduxit eoſ in typo laterū: vt habetur. ij.Reg. xij. lateres auteꝫ fiunt de luto ſicut vaſa figuli. Exnunc reges ītelligite. Hic conuertit dauid verbū ſuumad hortandum reges ⁊ iudices et potētes terre: ut attēdant ſe habere deum regeꝫ et iudiceꝫ ſuper ſe: cui debētſeruire in reuerētia ⁊ timore: ne deuient a via veritatis/et iuſticie: ⁊ patet ſatis littera ẜm iſtum ītellectum. Iicet autē ītellectui predicto in multis cōſonet littera: tāmen nō videtur mihi ad preſēs tenenda: primo quialittera ī pluribꝰ diſcordat: ut videbitur: ſecundo quiaapoſtolus ad hebre. jͣ. per illud quod dicit̉ in hoc pſal.probat chriſtū eſſe maioreꝫ angelis dicēs: ad quem eimaliquādo dixit angelorū: Filius meꝰ es tu: ego hodie genui te. ꝓbatio aūt non valet ex ſēſu myſtico ſed tantūex litterali: ẜm ꝙ dicit Augu. cōtra vincētium donatiſtam. Et ideo ẜm apoſtolū qui ſciuit vetus teſtamentūper eruditionē gamalielis: ⁊ perfectius per illuminationē ſpūſſancti: oꝫ dicere ꝙ iſte pͣſ. ītelligitur ad lr̄am dexp̄o. Itē act. iiij. apoſtoli poſt receptionē ſpūſſācti hūcpͥſ. allegauerūt tanꝙͣ de xp̄o dictū: vt patebit infra. ItēRa. ſalomon ī pͥncipio gloſe hꝰ p̄ſ. dicit ſic ¶ Magiſtrinr̄i expoſuerūt hūc p̄ſ. de rege meſſia: ꝑ queꝫ intelligit̉xp̄s in lege ⁊ ꝓphetis promūſus: vnde ſubdit: ſed ad ītellectū pſalmi planū .i. lr̄alem: ⁊ propter reſpōſionemad hereticos exponitur de dauid. Ex hoc dicto Rabi

ſalomonis tria hēmus. Unū ē ꝙ doctores hebreoꝝ antiqͥintellexerunt hunc p̄ſ. de xp̄o ad litterā. Scd̓m eſt ꝙ ꝓpterrn̄ſioneꝫ ad hereticos ra. ſalomon ⁊ alij poſteriores doctores expoſuerūt hunc pſal. d̓ dauid. vocat aūt hereticos cōuerſos de iudaiſmo ad fidē catholicā: qui cōtra alios ꝑmanētes ī ꝑfidia iudaicaarguebat de hoc p̄ſnō pōt aūt argumentū fieri niſi ex ſēſu litterali: vt ſupra dc̄mē. ⁊ ſic pꝫ ẜm homīeſlitteratos de iudaiſmo cōuerſos ꝙ pſal.iſte ītelligitur de xp̄oad lr̄am: ſic igitur duo p̄dicta ī v̓bo ra. ſalo. incluſa v̓a ſūt.Sed tertiū qd̓ ibi īcluditur videt̉ oīno cōfictū .ſ. ꝙ p̄ſ. iſtead lr̄am exponendus ſit de dauid: tuꝫ qꝛ cōfitetur ꝙ antiqͥdoctores hebreoꝝ hunc p̄ſ. expoſuerunt de xp̄o: qͥ tm̄ ſeq̄bantur lr̄am ſeu ſenſum lr̄alem. iteꝫ qꝛ cōfitetur ꝙ expoſitio huius pſal. de dauid ē ꝓpter rn̄ſionem ad conuerſos:exquo videtur conficta ad euadendū apparenter cōuerſorum argumēta. Ego igitur volēs ſequi doctrina apoſtolorum ⁊ dicta doctorū hebraicorum antiquorum exponamhunc p̄ſ. de xp̄o ad lr̄am: improbādo ex textu expoſitionēpredictam rabi ſalomonis ⁊ modernoꝝ hebreorum: cōueuenio tamē cum ipſis in hoc ꝙ ipſe pͥſ. ſit factus a dauid:qꝛ lꝫ hoc non appareat ex titulo: cum nullus ſit ibi: vt predictum ē: nec ex ꝓceſſu p̄ſ. qͥ de xp̄o intelligendus ē: tn̄ hocapparet manifeſte ex alia ſcriptura canonica: qꝛ act. iiij. c.apl̓i ſpūſancto repleti dixerunt: Dn̄e tu qui feciſti celum ⁊terrā ⁊ oīa q̄ in eis ſūt: qͥ ſpūſancto per os patris noſtri dauid dixiſti: Quare fremuerūt gētes ⁊cͣ. ex quo pꝫ ꝙ iſte pͥſ.a dauid deſcriptus ē: ī quo deſcribitur regnū xp̄i. Et diuiditur iſte pͥſ. ī tres ꝑtes: qꝛ pͥmo deſcribitur regni xp̄i īſtitutio: ſcd̓o īſtituti dilatatio: ibi Poſtula a me. tertio dilatativeneratio: ibi Et nunc reges. Circa pͥmum pͥmo ponitur remotio īpedimenti: ſcd̓o ſtabilitio regni: ibi Ego aut conſtitutꝰ ¶ Circa pͥmū ſciendū ꝙ regnū xp̄i īpedire volueruntꝑſequētes xp̄m ī ꝑſona ꝓpria ⁊ ēt in mēbris ſuis. ꝑſequentes aūt eum ī ꝑſona ꝓpͥa fuerunt pͥncipes iudeoꝝ: herodeſ⁊ pōtiꝰ pilatꝰ qͥ facti ſunt amici ī ꝑſecutiōe xp̄i. Auc̄. xxiij.Iſtoꝝ aūt aliqͥ fuerunt gētiles .ſ. potius pilatꝰ ⁊ ſui militesxp̄m crucifigētes: iudei aūt fuerūt herodes ⁊ pͥncipes ſacerdotuꝫ ip̄ꝫ accuſātes ⁊ mortē eiꝰ neqͥier ꝓcurates: ⁊ hoc mōexponit̉ lr̄a iſta: act. iiij. vn̄ pꝰ illd̓ verbuꝫ ſupra allegatuꝫ:Quare fremuerūt gētes: ⁊ ppl̓i meditati ſūt īania. Aſtiterunt reges terre: ⁊ pͥncipes conuenerunt ī vnum aduerſusdominum: ⁊ aduerſus chriſtum eius. ſubditur immediatepro expoſitiōe. conuenerunt eniꝫ vere ī ciuitate iſta aduerſus ſanctum puerum tuum ieſum quem vnxiſti: herodes⁊ pontius pilatus cum gentibus et populis iſrael ⁊cͣ. Primo igitur in hoc pſalmo ponitur perſecutio chriſti a gentibus ī generali: cum dicitur: a ¶ Quare fremuerunt gētes. ideſt gētiles: et eſt verbuꝫ ipſius dauid admirantis maliciam perſecutorum chriſti quam preuidebat ī ſpiritu. ſecundo a iudeis ī generali cuꝫ dicitur: b ¶ Et populi ſcilꝫiſrael. c ¶ Meditati ſunt īania. cogitātes ꝑ mortē xp̄i deſtruere regnum eiꝰ: cum tn̄ ꝑ hoc fuerit exaltatū ⁊ dilatatum. vnde poſt reſurrectionē ſuam dixit: Matth̓. vlti. data eſt mihi omnis poteſtas ī celo ⁊ in terra ¶ Tertio deſcribitur perſecutio chriſti a iudeis ⁊ gētilibus magis in ſpeciali: cum dicitur: d ¶ Aſtiterunt reges terre .i. herodes qvocatur rex galilee: Marci. vi. et Matth̓. xiiij. ⁊ pontius pilatus qui tenebat protunc in iudea locum imperatoris. vnde ⁊ centurio ſub eo conſtitutus vocatur reguluſ:Ioh̓. iiij. e ¶ Et principes .ſ. iudeorum vel ſacerdotum: