Druckschrift 
2 (1481)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Liber

qui factꝰ eſt vt nullū timet. ſublime vidꝫ: ip̄e ē rexſuꝑ vniu̓ſos filios ſuꝑbie.Eſpondēs XLI.aūt iob domīo dixit:Scio quia omnia potes:

nulla te latet cogitatio.Quis eſt iſte qui celat conſiliuꝫ abſqꝫ ſcientia? Ide̓oinſipienter locutus ſum:et que vltra modum excedunt ſcientiam meam:

hoc deſignat̉ ptās demonis maior eſt ꝙͣ ptās cuiuſlibet corporalis creature: ſubdit̉: y Qui factꝰ ē vt nul timeret. habet enī demō ex ꝯditōne nature ſue in eo remanſit ītegra: ſit ſuꝑior omni corꝑali creatura: ſic nontimeat: vn̄ ſubditur: z Omne ſublime videt. qꝛ preſuꝑbia ſꝑ nitit̉ aggredi maiora: ꝓpter qd̓ſubditur: a Ip̄e ērex ſuꝑ oēs filios ſuꝑbie .i. excedit oēs alios in ſuꝑbia: hocpatet ea que dictaſūt de ceto intelliguntur prīcipaliter de demone: qui ē principium ſuperbie. In capl̓o. xlj. vbi dr̄ in poſtilla: quaſi crudel̓. Poſtꝙͣon̄dit demonē ab hoīe inſuꝑabilē. Additio pͥmaUod dr̄ hic: Non quaſi crudelis excitabo. videt̉alludere ad id quod ſupra iob. xxx. ca. ad deuꝫ clamans dicebat: Mutatus es mihi in crudeleꝫ. ad cuius declaratōem ꝯtinuatōem ad precedētia ſequētiaſiderandum eſt: licet deꝰ in p̄cedentibꝰ on̄derat ip̄i iobde ꝓuidentia diuina circa actus humanos non erat cauſaab hoīe oīno querenda: ꝓut dictū fuit ſupra .xxxviij. ca. inadditōne: nihilominꝰ tn̄ ꝯdeſcēdens fragilitate ipſiꝰ iob: quivehemēter deſiderabat ſcire rōes ſeu cauſas medias ſue flagellatōis: vt pꝫ ſupra in pluribꝰ locis: voluit innuere ſibi inhoc loco ꝓceſſus ſue flagellatōis incepit ab ip̄o ſathan:vt pꝫ ſupra. ij. ca. per behemoth leuiathā in hoc loco figuratur. qꝛ de hoc videret̉ iob poſſit magis miſerabiliter ꝓclamare: eo deuſ poſſet affligere alijs modis pretcrudelitatē ipſiꝰ ſathan: ideo deꝰ ſatiſfecit ſibi hoc īflictu ſeu bello qd̓ habuit cum ip̄o ſathā: deo adiuuātefuerat ip̄e iob ꝯuictus: tn̄ ptās ſathan incorꝑabilit̓ excedat ptātem ipſiꝰ iob: ꝓut infra eodē capl̓o: eſt ptās ſuꝑterram ꝯparet̉ ei: de hoc dicit: Memēto belli nec vltraaddas loqui. q. d. Bellū quod habuiſti behemoth ſeu leuiathā ſꝑ debes hr̄e in memoria: eo non potuiſſes ab eoeuadere ꝓpͥa ptāte: niſi ſoluꝫ diuina: vnde nec vltra addasloqui .ſ. locutōes q̄ruloſas. qꝛ forte iob ex memoria talisbelli p̄teriti incideret ī timorē magnum: ne forte iteꝝ affligeret: p̄nūciat ei ſecuritatē dicēs: Ecce ſpes eiꝰ .ſ. ſathā: ſperabat ſubuertē iob ad hoc: vt faceret in facie domini blaſphemare.. ij. ca. Fruſtrabitur. qꝛ non ē ꝯſecutꝰ intētum: vidētibꝰ cūctis p̄cipitabitur: qui poſt ꝯſolatōem iobvidentibꝰ cūctis fr̄ibꝰ cognatis: mōi ſpes ſathā fruſtrata fuit ſeu p̄cipitata. Sꝫ qꝛ adhuc poſſet qͥs dice̓: afflictōiob ferociſſimā creaturā videret̉ ad crudelitatē ꝑtinere: eo modo iob dicebat vbi ſupra: Mutatꝰ eſ mihi ī crudelē. ideo ſubdit: Non qͣſi crudelis .ſ. vt tu dicebas: ſuſcitabo eum. d. cuius eſt: deꝰ ꝑmiſit ſathā tētare ſeuaffligere ipſum iob ꝙͣtum poſſꝫ ſeu vellet. hoc enim eēt crudelitas: ſed deꝰ limitauit potentiam ſuaꝫ dicēs: Uerūtamēaīam eius ſerua. in quo deꝰ reſeruauit ī permiſſione afflictōnis ip̄iꝰ iob ptātem ſuꝑandi ip̄m: vt ibidē in additōne fuitexpoſitum. qꝛ iſta reſeruatio poterat frāgi ab ipſo ſathan: ſubdit̉: Quis enim reſiſtere poteſt vultui meo. Ratio aūt qͣre nullꝰ poſſit reſiſtere ſubdit: Et qͥs ante dedit mihi: vt reddā ei. q. d. ptās ſua non ē a ſeip̄o ſed a me: ideoſubdit: Oīa ſub celo ſunt mea ſūt. qꝛ forte diceret quis non eēt danda talis ptās creature crudeli: qꝛ poſtꝙͣ haberet talē ptātē verba cōminatoria ſeu deprecatoria poſſet vti ptāte ſua ad libitum: ſicut ꝯſueuit fieri int̓ hoīes quipoſtꝙͣ recipiūt ptātem a ſuꝑioribus: retinent predcis modis etiā ſuꝑiore nolēte: ſubdit: parcā ei verbis poten

tibꝰ: ad dep̄candū ꝯpoſitis .ſ. vt ꝑmittā eum vti ptāteſua vt vellet: loqͥtur more humano ſeu poetico ꝓut īhoc libro frequēt̉ ales locutōes occurrūt: deo enīꝑtinēt talia ꝓpͥe loqͦuēdo. ſequit̉: Quis reuelabit faciem īdumenti eiꝰ. in proſequit̉ ꝓpoſitum de ꝯditionibuſ demonis ſubſpecie ceti. Et exponat̉ totū vt inpoſtilla vſqꝫ ibi: ſublatꝰ fuerit⁊cͣ. In eodē capl̓oxlj. vbi dr̄ ī poſtilla: ſublatꝰ fuerit timebūt angeli. Additio. ij.Bi tranſlatio noſtra habet: trāſlatꝰ fuerit timebūt angeli. in hebreo hr̄: Ex ſublatōe ſua timebūt dij qd̓ intelligitur de viris iuſtis: de qͥbꝰin p̄ſ. lxxxj. Ego dixi dij eſtis. cuiꝰ ſenſus ē: nam qꝛ ſtatīſupra dixerat: diabolus ē ſic obſtinatꝰ ī malo nullo flectit̉ ad bonū: de dicit: Cor eiꝰ īdurabit̉ quaſilapis. Pōt quis querere vtilitas fuit ī ꝓductōe tal̓ creature cuiꝰ opera membra oīno ſunt mala: nec ipſe adbonū eſt flexibilis. Ad hꝰ mōi tacitā queſtionē videt̉ dominus reſpōdere ſic: caſus diaboli ſeu eiꝰ ſublatio eſtvalde vtilis generat enim ſeu auget in viriſ iuſtis timorem dei. videntes enim creatura ratōnalis ī tanta puritate creata abuſuꝫ libertatis arbitrij lapſa ē in tammagnā ruinam immerito quantūcūqꝫ ſint perfecti:auget̉ in eis timor ne deficiant eo quo ſupra: ca. iiij.dicitur: In angelis ſuis inuenit prauitateꝫ quātomagishabitantes domos luteas ⁊cͣ. de hoc dicit: Ex ſublatione ſua timebūt dij .ſ. iuſti viri: qui quidē timor dei ītelligēdus ē filialiſ: de quo Gregoⁱ in j. mora. Qui timetdeū nihil negligit. timere deū eſt nulla facienda ſuntbona p̄terire: qui quidē iuſti tētatōnibꝰ demonū territiſepe purgabunt̉ ab īmūdicia: vn̄ Augꝰ ſuper p̄ſ. xliij.Uita nr̄a ī hac peregrinatōe pōt ſine peccato necꝓficere ſine tētatōne: quia ꝓfectus noſter tētatōnemnr̄aꝫ fit: nec ſibi qͥſꝙͣ īnoteſcit niſi tētatꝰ: nec pōt coronari niſi vicerit: nec pōt vīce̓ niſi c̓tauerit: nec pōt certar̄ niſi īimicū tētatōeſ hūerit. hec ille: et iſto iuſti tētatōibꝰ demonū territi ī bono ꝑſiſtētes ꝓpͥe dicūt̉ purgari. ex pꝫ ruina diaboli fuit valde vtilis iuſtis diligentibus deū vt inde diſcerēt quātum timerent: ꝓutdicit̉ in gloſa allegata in p̄cedenti ca. additōe ſcd̓a: etiam vt a piaculis purgarent̉: hoc ē qd̓ apl̓us dicit: Diligentibꝰ deū oīa cooꝑant̉ in bonū. Ca. XLII.Eſpondens autem iob. Poſtꝙͣ deſcripta eſt ipſius iob increpatio eo nimis extulerat ſuamiuſticiam: hic conſequenter ponitur eius humilis reſponſio confitendo propriam culpaꝫ dicens domi: b Scio quia omnia potes. quecūqꝫ ſūt poſſibilia fieri: c Et nulla te latet cogitatō. erat enī iſte iobꝯſcius ꝯmemorādo ſuā iuſticia paſſus fuerat aliqueleuem motum elationis: in talibus ſolet oriri defacilietiam in hominibus perfectis: talis motꝰ quātucūqꝫſit oībus alijs occultꝰ: tamē deo eſt notꝰ: ideo ſubditur:d Quis ē iſte .i. quicūqꝫ quātūcūqꝫ aſtutꝰ: e Quicelat conſilium .i. vult cordis ſui celare ſecretū ipſi deo:ſ Abſqꝫ ſcientia. quaſi diceret talis ē neſcius diuinevirtutis: propter quod iob recognoſcit culpā ſua diceſ:g Ideo inſipienter locutꝰ ſum. incaute iuſticiā meamcōmemorando. h Et que vltra modū excedunt ſcientiam meā. rōes diuinoꝝ iudicioꝝ nimis inueſtigādo