Druckschrift 
2 (1481)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Liber

On quaſi crudelis ſuſcitabo. Quis enīreſiſtere pōt vultui meo: etquis an̄ dedit mihi vt reddam ei? Oīa que ſub celoſūt: mea ſūt. parcam eiverbis potētibus: et ad deprecandū cōpoſitis. Quisreuelabit faciem indumētieius: et in mediū oris eiꝰ ꝗsintrabit? Poͣrtas vultꝰ eiꝰquis aperiet? Per gyrumdentiū eius formido: corpꝰillius quaſi ſcuta fuſilia:

pactum ſquamis ſe primētibus. Una vni coniungit̉:et ne ſpiraculum quideꝫ incedit eas. Una alteri adherebit: tenetes ſe nequaqͣꝫ ſeꝑabuntur. Sternūtatio eius ſplendor ignis: etoculi eius vt palpebre diluculi. De ore eiꝰ lāpadeſ ꝓcedūt ſic̄ tede ignis accēſe: denaͣibꝰ eiꝰ ꝓcedit fumꝰ ſic̄ oͣlleſuccenſe atqꝫ feruētes.litꝰ eiꝰ prumas ardere facit:et flāma de ore eiꝰ egredit̉.

nunc ī ſequentibꝰ nequitiā antiqui hoſtis oſtendit: vt bonꝰfamulus dn̄i eruditus priꝰ virtutibꝰ ſciret quātū diligeret: cognita poſt calliditate diaboli diſceret quantuꝫ timeret: hec in gloſa In eodē capl̓o. xl. vbi dr̄ in poſtilla: Ipſe ē principiuꝫ viarū dei. Additō. iij.Icer ſathā dequo ſub figura behemoth.hic principalit̓ intēditur: ſic inter primascreaturas dei: non exhoc ꝓprie diceret̉ prīcipiū viarum dei. vn̄ aliter ꝯuenientiuſhec verba exponi videntur a ſancto tho.in expoſitōne ſua ſic:vt viaſ dei intelligātur opera ꝓuidentieeius. Circa quod cōſiderādum deo ſolūvnū opus ē ꝓpriuꝫſue bonitati ꝯueniēs:ſcꝫ bn̄facere miſereri. ſed diꝰ puniat vl̓aduerſitates indicat: hoc ꝯtingit ꝓpter maliciam creatureratōnalis: que pͥmo in diabolo fuit inuenta: eiꝰ ſuggeſtionē ad hoīem deriuata: ſignant̉ dicit: ip̄e ē principiuꝫviaꝝ dei .i. deus diuerſis vijs vtitur .ſ. bn̄ faciēdo puniendo: ne credat̉ ſic principiū viaꝝ dei: ſeip̄m ſit potens ad nocendum: ideo ſubdit: Qui fecit eum applicauitgladium eius. Ca. XLI.On quaſi crudelis. Poſtꝙͣ on̄dit demonē ab hoīeinſuperabilem: hic cōſequēter on̄dit eum cūctis terribilē. Circa qd̓ primo remouet dubiū: ꝓſequit̉ꝓpoſitum: ibi Quis reuelabit. Circa pͥmū ſciendū exditōibus ipſius demonis p̄dictis ac etiā dicendis ſub ſil̓itudine cēti poſſet aliqͥs credere deū crudelē erga creaturasdando demoni tantā ptātem: hoc remouet dicēs: qͣſitrudelis ſuſcitabo. cuiꝰ rōeꝫ ſubdit: b Quis pōt reſiſtere vultui meo .i. volūtati p̄cepto meo: qͣſi diceret nullus: ꝙͣuis ptās demonis ſit magna tn̄ non pōt ea vti niſi quātū placet mihi: ſic poſſū eam reſtringere ꝑmittereꝓut expedit ſaluti electoꝝ. etiā cauſa ſubdit̉ dicitur:c Et qͥs an̄ dedit mihi ⁊cͣ. q. d. non ſum obligatus alicuinec poſſū obligari: ideo nulli facio iniuriā ſeu crudelitatēꝯcedendo demoni ptātem. enī cauſa ſubdit̉ dicit̉: dNon parcā ei verbis potētibꝰ .i. ꝓpter v̓ba eiuſ ꝯminatorianec etiā ꝓpter verba eiꝰ humilia: ſubdit̉: e Et ad deprecādum ꝯpoſitis. ſed puniā eum de malo vſu ſue ptātisẜm tenorem iuſticie eqͥtatis: punitio cedet ad honoremmeū: gloriā electoꝝ. f Quis reuelabit ⁊cͣ. Hic ꝯſequēter exequitur ꝓpoſitū on̄dens ſub ſpecie demonē terribilē:primo ex eiꝰ diſpoſitōne: ex eiꝰ operatōe: ibi Sternutatio eiꝰ. Circa primū dr̄: Quis reuelabit faciē indumentieiꝰ. cetus enī in frōte dicitur habere multas plicas magnasad modum falcis diſpoſitas ad quarum releuatōem vel reuelatōem nullꝰ audet appropiquare ex terrore: hoc deſignat aſtutias demonis eiꝰ fraudulētias nullꝰ homo poſſet explicare. g Et in mediū oris eiꝰ quis intrabit. os enīceti eſt ita terribile: q̄libꝫ creatura vltra modū horreret ītrare: hoc deſignat̉ adhuc debet magis horridū incorporari demoni peccati mortalis ꝯſenſum. h Portas vultus eiꝰ qͥs aperiet. porte vultꝰ ceti dicūtur eiꝰ duedibule ſuꝑior inferior: ad modū portarum aperiūtur

claudūtur quas ītelligit̉ in demone violētia aſtutiaquibꝰ quaſi quibuſdā portis peccatores abſorbet. iPer gyrū detiū eiꝰ formido. dentes ceti terribiles ītelligūtur mali hoīes: qui ſua ptāte alioſ ad malū inducūtvt ſic demoni hos quaſi quibuſdā dentibus incorporentur: k Forpus illiꝰ quaſi ſcuta fuſilia .i. de erefuſo: ſūt fortiſſima: k Cōpactū ſquamis. ſeſep̄mentibꝰ cōplectētibꝰ: ſquamēceti magne ſūt admodū ſcuti:aūt deſignat̉ multitudo malorumhoīm ſt̓ qͣſi q̄dāſquame diaboli: ꝯnexio eoꝝ admale agenduꝫ:ſubdit: Una vniꝯiūgit̉ l Et neſpiraculū .i. aer incedit eas. ſquaꝯiūcte vix aer pōt int̓ eas īgredi: intelligit̉ mame enī ceti ſūt itali hoīes ita aliqn̄ ſūt ad male agendū ꝯnexi obſtinati recipiunt inſtinctū ſpūſſancti ad bonū: ẜm dicitur ſupra. xxiiij. Ipſi fuerūt rebelles ⁊cͣ. m Sternutatio eius. Hic ꝯſequēter on̄ditur demon terribil̓ ſub ſimilitudine cēti ex eiꝰ oꝑatōe. pͥmo deſcribit̉ eiꝰ terribil̓oꝑatio: eiꝰ mirabilis impugnatio: ibi Mittet ꝯtra. Circa pͥmū ſciendū ſicut in deſcribēdo diſpoſitionem ipſiꝰ ceti incipit a capite: ita ſimilit̓ incipit deſcribēdo eiꝰ oꝑatōnes: prīcipalior aūt pars eſt cerebꝝ: ex cuiꝰꝯmotōne cauſatur ſternutatio: dicit: m Sternutatō eiꝰ ſplēdor ignis. qn̄ enī homo fortiter ſternutat exꝯmotōne cerebri ꝯmouētur oculi: ſic ab eis vident̉ qͣſiquedā ſcintille egredi: hoc tātomagis fit ī ſternutatōeceti quāto caput eiꝰ cerebruꝫ ſūt maiora. Audiui a exꝑto ī mari hoīe veridico: in ripa maris iuxtaportigaliā fuerit īuētꝰ cetꝰ: de cuiꝰ lingua ꝑticulatim deciſa fuerūt onerati. xxiiij. muli: ex quo ſatis apparet magnitudo capitis cerebri oculoꝝ: ſubdit̉: n Etoculi eiꝰ vt palpibre diluculi. oculi enim ꝓpt̓ lenitatemhabēt quādā claritatē: oculi ceti ꝓpter magnitudi vidētur a lōte modū cuiuſdā claritatꝭ diffuſe ſil̓isaurore ſeu diluculo. ſternutatōnem autē ceti intelligit̉tētatio diaboli: ex ꝓcedit ignis ire cōcupiſcentie:claritatē oculoꝝ ꝓſperitas tꝑaliū: quā diabolꝰ peccatoribꝰ repromittit: Cōſequēter deſcribit̉ effectꝰ oris dr̄:o De ore eiꝰ lāpades ꝓcedūt ſicut tede ignis accēſe. ēaut tēda genus ligni luminaribꝰ apti: dr̄ a tedet antiphraſim. cetꝰ enī hꝫ maximū calorē interiꝰ: neceſſarius ē ad mouēdū tāta molē corꝑis. eſt enī aīal reſpiras ſicut delphin: de ore eiꝰ egredit̉ aer multū calefactusꝓpt̓ qd̓ igni ꝯꝑat̉: qꝛ ſolū reſpirat os ſꝫ etiā nare: ſb̓dit̉: p De naribꝰ eiꝰ ꝓcedit fumꝰ .i. aer calefactꝰ aduſtꝰ: q Sic̄ olle ſuc. atqꝫ feruētes. ſic̄ aqͣ ī ollacalefit ignis appōit̉ olle: ita aer reſpiratꝰ ī pulmone calorē cordis ꝓpe exiſtētē. r Halltꝰ eiꝰ pru. ar. fac..i. ita magnꝰ ē calidꝰ poſſit accede̓ prunaſ: loqͥt̉ ceto ad modū ſufflatorij magni: ſuccēdit̉ igniſ ī mag fornace. Et flā. de ore eiꝰ egre .i. aer aduſtꝰ calid ꝙͣmē̓ito flāme ꝯꝑat̉. Per iſta at p̄dc̄a ītelligit̉ tētatōe-