Druckschrift 
2 (1481)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Iob

An extrahere pot̓is leuiāthan hamo: fūne ligabislinguā eius? Nunquid pones circulū in naribꝰ eius:aut armilla ꝑforab̓ maxil eiꝰ? Nu̓nꝗd multiplicabit ad te p̄ces: aut loꝗtur tibi mollia? Nunꝗd feriet te pactū: accipies ẜuūſēpit̓nū? Nunꝗd illudes ei

qͣſi aui: aūt ligab̓ euꝫ ancill̓tuis: Concidēt amici: diuidēt illū negociatōeſ.quid īpleb̓ ſagenaſ pelle eiꝰet gurguſtiū piſciū capite illiꝰ? Pones ſuꝑ manuꝫtuā. Me̓mēto belli: nec vltra addas loꝗ. Ecce̓ ſpeseiꝰ fruſtrabit̉ eum: videntibꝰ cūctꝭ p̄cipitabit̉. C XLI.

Sudes aūt eiꝰ nareſ ꝑforanteſ pn̄t ītelligi apoſtoli alijſancti: quibus chriſtus dedit ſuꝑ demones poteſtatem.a An extrahere ⁊cͣ. Hic ꝯn̄ter agit̉ de demone ſub ſimilitudine ceti: eſt maximū aīal marinū. dicit enī plinius tātū ſpaciuꝫ occupat quātū qͣtuor iugera terre:mediam aūt ꝑteꝫiugeri par boumī die arare conſueuit: vt hr̄. j. reguꝫxiiij. Et ad deſignandū magnitudinē ceti vocat̉leuiathan: quod īhebreo ſonat additamētum eorūqꝛ notabiliter excedit quātitatemoīm alioꝝ aīaliūterreſtriū marinoꝝ: igit̉ ſub ſimilitudine animaliſ monſtruoſi: pͥmo on̄ditur ipſe demō ab hoīe inſuperabilis: oīb creaturis terribilis: capl̓o ſequēti. pͥmain duas: qꝛ pͥmo on̄ditur inſuꝑabilis ab hoīe: ſuꝑabilis a deo: ibi Memēto belli. Circa pͥmū dr̄: a An extrahere poteris .ſ. de mari. b Leuiathā hamo. q. d.non: qꝛ non pōt ſic capi ſicut piſces alij: dato ſic caperet̉: tn̄ non poſſet ſic extrahi ꝓpter pōdus ſui corꝑis.c Et fune ligabis linguam eiꝰ. q. d.: hamꝰ enī incapitur piſcis appendit̉ in fune: ſic lingua piſcis captiligatur illo fune; d Aunqͥd multiplicabit ad teces. vt ei parcas non capias: quaſi dicat: qꝛ nonhabet te timere? e Nunqͥd feriet tecū pactū. vt ſeruiat tibi ſicut dn̄o ſuo: f Nunqͥd illudes ei qͣſi aui. capiendo in decipula ſicut capit̉ auicula: g Aut ligabis ancillis tuis. ſicut ligat̉ auicula capta: vt pueri cuſtodiūtur ab ancillis ludant in ea. Per iſta predcāintelligit̉: tanta ē ptās demonis: nulla virtute hoīscarminibꝰ herbis lapidibꝰ characteribuſ ſimilibꝰ pōtaſtringi ſeu artari ad aliquid agēdū: lꝫ aliqn̄ hoc fingatvt hoīes talibꝰ intentos ī erroribꝰ detineat. h Concident amici: diudiēt illū negociatores. interrogatiuelegat̉. q. d.: alia enī animalia terreſtria aqͣtica aliqn̄capiūtur v̓tute humana: ſic carneſ eoꝝ cōicant̉ alijsliberalē diſtributōem int̓ amicos: vel venditōnem int̓negociatores. i Aūquid īplebis ſagenas pelle eiꝰ .i.capies ſagena: qꝛ pellis piſcis capti ī ſagena inuoluitur intra ipſam. q. d.: qꝛ non pōt ſic capi: k Etgurguſtiū capite illiꝰ. ē aūt gurguſtiū inſtrumētū de vimine factū: ſic noīatū a gurgite fluuij in ponit̉ ad capiendū piſces: qꝛ qn̄ intrat illuc pōt exire. Caput autem ceti ē tante magnitudinis non poſſet īgredi taliainſtrumēta. l Pones ſuꝑ manū tuā .i. virtutemtuā ad faciēdum de eo volūtatē tuā. q. d.: ſit omnino v̓tute humana īſuꝑabil̓: niſi impingit ad terraꝫvn̄ pōt ſe mouere vt dicet̉ ꝑte ſequenti: vel qn̄ ex improuiſo vulnerat̉ ex inſidiantibꝰ ſibi vt dictū fuit ſupraca. ij. m Memento belli. Hic ꝯn̄ter on̄ditur ꝙͣuiſdemon ſit inſuꝑabil̓ ab hoīe: ſuꝑabil̓ tn̄ eſt a deo: ideoſubditur: Memento belli. quod demō habuit ꝯtra te:vt habet̉ in prīcipio huiꝰ libri ꝑdendo ſubſtātiā tuaꝫꝓle ꝑcutiendo carnē tuā: ī nullo potuiſti reſiſtere.n Alec vltra addas loqui aliquid. qd̓ ſonat in derogatōem iuſticie ſapīe mee: poſſum ip̄m demonē ſolonūtū deijcere: ſubdit̉: o Ecce ſpes eiꝰ fruſtrabit̉. inquo tangitur deiectio demonis ſub ſie cer

tus enim ſperās deuorare piſceſ inſequit̉ eos fugiētes ad littora mariſ vbi aqua eſt ita ꝓfūda cetus poſſit ibi natare: ſic īpingit ad terrā de qua pōt ſe retrahere: qd̓ videntes hoīes occurrunt vndiqꝫ interficiūt ip̄m: quia nonpōt ſe mouere: hoc deſignatur demon ſperans ſibi īcorporare ſanctos a ſuaſpe fruſtrabit̉: qͥa abeis ſuꝑabitur: videtibuſ cūctis p̄cipitabitur: qꝛ in extremo iudicio dānatis ī infernū deijcietur: pUidentibꝰ oībꝰ. quitūc erūt in iudiciogregati. In capl̓o .xl. vbidr̄ in poſtilla: Si habes brachiū. Hic ꝯn̄t̉ꝓbat ꝓpoſitū: iobſit increꝑabills. Additio prima.Oc qd̓ dicit̉: Si brachiū habes ſicut deꝰ. Notāduꝫeſt ẜm ſanctū thomā fuerīt duo equales ſi appareat alteri culpā imponi ſibi eſt reprehenſibile ſi alter eoꝝ ſe a culpa expurget: quāuis alter culpabilis īhoīm opinione remaneat: quia naturalit̓ plus ſe ꝙͣ aliūdiligit: ſꝫ vbi ē tanta diſtātia quāta eſt dei hoīs: potiꝰ dꝫ pati culpā iniuſte ī ſe referri ꝙͣ īiuſte ī deū referat̉ ⁊cͣ. dn̄ſ ad arguēdū iob pōit excellētiā d̓i ſuꝑ hoīeſ Sꝫ mirā ē de dic̄: Si hēs brachiū ſic̄ deꝰ: ſi voci ſil̓i tonas⁊cͣ. iob lꝫ de ſua iuſticia videat̉ aliqͣlit̓ p̄ſūpſiſſe: ſeu īcaute ꝯmēdaſſe intm̄ iudiciū diuinū videret̉ hoībꝰ irritū ꝓut ſonāt v̓ba.. poſita dr̄: Cōdēnabis me vt iuſtificeris. nūꝙͣ tn̄ legit̉ ip̄m iob ſe iactare de potētia ꝓpͥa: p̄ſertīvt diuīe potētie eqͥꝑaret: ꝓut hec v̓ba vidēt̉ ſonare dr̄Si hēs brachiū ſicut deꝰ ⁊cͣ. ſꝫ potiꝰ.. ca. xij. manifeſte ꝓfitetur diuinā potētiā inſuꝑabilem ſeu incōprehēſibilem.dicit enī ibideꝫ: Apud ip̄m .i. ipſū deū ſapiētia fortitudo. ſequitur. Si deſtruxerit nullus ē qui edificat: ſi incluſerithoīem nullꝰ eſt aperiet. in loco multa alia ad diuināpotētiam ſingularit̓ ꝑtinētia clare ꝯfitet̉: vn̄ videt̉ rōnabile ei īponeret̉ illud credere ſeu aſſerere cuiꝰ oppoſitū ipſemet iob fatebat̉. Ad qd̓ videt̉ dicendū dn̄s ī his locutōnibꝰ iob ꝓcedit qͣſi modū opponētis intēdit cōcludere ſuū aduerſariū de aliquo q̄ſito. ꝯtingit enī in talibꝰ opponens ꝓponit aduerſario aliqua diuiſionē ſufficiētem circa idē q̄ſitū: cuiꝰ diuiſionis lꝫ alterā ꝑtē non admitteret aduerſariꝰ: tn̄ vtrāqꝫ vult opponens deſtruere: vt aduerſariuſremaneat totalit̓ victꝰ: vn̄ ī ꝓpoſito qꝛ iob videbat̉ irrituꝫfacere diuinū iudiciū ex īcauta ꝯmendatōe ꝓpͥe iuſticie.aūt aliqͥs audeat irritare iudiciū alteriꝰ ꝯtīgit duplicit̓: velqꝛ ex excellētia ſciētie ẜm quā pōt manifeſtare iuſticiaꝫ alteriꝰ: vel ex excellētia potētie ẜm quā euacuat alteriꝰ iudiciuꝫEt qꝛ dn̄s in precedētibꝰ capl̓is oſtēderat defectū ſcīe ip̄iiob īterrogādo de multis ad ſcientiā ꝑtinētibus: vt cuꝫdicit: Quis poſuit fūdamēta terre: ſi noſti. nūqͥd noſti hecvel illa. Circa qͣs īterrogatōes ad ſcīaꝫ ꝑtinentia duo capl̓ap̄cedētia v̓ſant̉ ꝯuincendo ip̄m iob de ſcīe d̓fectu. In p̄cedēti aūt capl̓o intēdit ꝯuincere de defectu potētie dicēſ: Sihēs brachiū ſic̄ deꝰ. qꝛ iob iſta loquēdo aſſeruiſſet: ſed vtvtrūqꝫ mēbꝝ p̄dcē diſtīctōis ad ꝯuīcēdū iob totalit̓ deſtrueret: vt dcm̄ eſt. In eodē ca. xl. vbi dr̄ in poſtilla: Ecce behemoth. Hic āt on̄dit̉ excellētia diuīe v̓tutꝭ. Additō. ij.Oc qd̓ dicitur: Ecce behemoth ⁊cͣ. continuatur adprecedētia notabiliter vt in gloſa ſic: Quia autem