Liber

tes .ſ. ſeptuaginta īterp̄tumordinē ꝑ hoc īſinuare ſtūdioſo lectori. Nōs .n. iuxͣ morē hebraicuꝫ ordinē prōſeoetiā in ſeptuaginta editionemaluimus. ¶ Explicit ꝓlogus. ¶ Incipit liber Heſter.¶ Cap. I.IN diebus aſſueriqui regnauit ab īdia vſqꝫ ethiopiāſuꝑ cētu. xxvij. ꝓ

uincias: quando ſedit in ſolio regni ſui: ſuſa ciuitas regni eius exordiuꝫ fuit. Tertio igitur anno īperij ſui fecerat grande ꝯuiuiū cunctꝭprīcipibꝰ: ⁊ pueris ſuis fortiſſimiſ perſaꝝ ⁊ medoꝝ inclytis ⁊ p̄fectis ꝓuinciaruꝫcoram ſe: vt oſtenderet diuitias glorie regni ſui ac magnitudinē atqꝫ iactātiā potentie ſue multo tꝑe: centuꝫ

Quid vis heſter regina ⁊cͣ. v ca. b. Item itha grece figure īin numerꝭ nōt octo: cui apd̓ latinos corrn̄det e longa appoſuit: ibi Sūmaqꝫ epl̓e hec fuit. viij. ca. ſ. Itē thitha vl̓ techagrece figure in nūeris nouē facit: cui apud latinos corrn̄detth appoſuit: ibi Dixitqꝫ mardocheꝰ ⁊cͣ. x. ca. c. Item alphagrece figure nota vnitatis apd̓ eos: cui apd̓latinos corrn̄det a appoſuit: ibi Anno .ij.regnāte artaxerxe ⁊cͣ.xj. ca. b. Item delihagrece figure: nō quat̉narij apd̓ eoſ: cui apd̓nos corrn̄det. d. appoſuit: ibi Epl̓e aūt hocexēplar fuit ⁊cͣ. xij. ca.g. Item epſilon grece.figure: nota quinarijapud ſuos: cui apd̓ latinos corrn̄det ē breuiſ appoſuit: ibi Madocheꝰ dep̄catꝰ dn̄ꝫ ⁊cͣc. xiij. e. Itē citha grece figure nota ſeptennarij apud ſuos cui apud nos corrn̄detz appoſuit: ibi Exēplar epl̓e ⁊cͣ. xv. ca. g. ꝓpter qd̓ dicit hiero. Fecimus alphabetū ⁊cͣ. c ¶ Uolentes ſcꝫ ꝑ hoc infinuare .i. intimare. q. iſinū mittere. d ¶ Studioſo lectori ordinē. lxx. īterp̄tuꝫ .i.qualit̓ ordinauerūt libꝝ iſtū. e ¶ Noſ vero iuxta morē .i.ꝯſuetudinē nr̄am quo ſꝑ ꝯſueuimꝰ ſequi hebraicā veritatēg ¶ Maluimꝰ .i. magis voluimꝰ. f ¶ Proſequi ordinemhebraicū ēt in. lxx. editione ꝙͣ ꝓſequi ordinatōem eoꝝ prepoſteram ⁊ confuſam.¶ Explicit qualiſcunqꝫ expoſitio huius prologi.¶ Poſtilla frīs Nicolai de lyra ſuꝑ librum Heſter incipit.N diebus aſſueri. Poſtꝙͣ deſcriptus eſt progreſſuſ ppl̓i de captiuitate babylonica reducti ſb̓ eſdra ⁊ neemia: hic ꝯn̄ter deſcribit̉ īcidens caſus: vꝫ iudaici ppl̓i in ꝑiculo poſitiliberatio ꝑ reginā heſter. Et circa hoc prīoponit̉ ip̄ius heſter ꝓmotio: 2º ppl̓i ſui liberatio. iij. c. Circa pͥmum ſciendū ꝙ ſic̄ in naͣlibꝰ corruptio vniē generatio alteriꝰ: ita ſuo mō ad eiectōem vaſthi regine: ſecuta ē ſublimitas heſter: ⁊ iō ponit̉ pͥmo ipſius vaſthi deiectio: 2º heſter ꝓmotio ca. ij. Occaſio v̓o deiectōis vaſthi fuit regale ꝯuiuiū: ad qd̓ ip̄a renuit ītrare: iō pͥmo d̓ſcribit̉ hꝯuiuij magnificētia. 2º vaſthi regine inobediētia: ibi Itaqꝫdie ſeptīo. Circa pͥmū pͥmo ponit̉ triplex p̄uiū: 2º ip̄ꝫ ꝯuiuiuꝫ: ibi Cunqꝫ īplerent̉. Primum p̄uiū eſt quis fuit actor hꝯuiuij: qd̓ notat̉ cum dicit̉: a ¶ In diebus aſſueri. de hocaūt aſſuero varie loquunt̉ expoſitores. dicūt .n. expoſitoresnr̄i cōiter: ꝙ iſte aſſuerus fuit octauus rex ꝑſarum poſt cyruꝫ: omiſſis tn̄ duobꝰ magis qui pꝰ cambiſeꝫ dicunt̉ regnaſſe ſeptē menſibꝰ tm̄: ſꝫ iſtud nō videt̉ verū: qꝛ cyruſ poſt monarchiā adeptā regnauit. xij. annis ẜm minore ꝯputatōemCambiſes filius eiꝰ octo: darius hyſtaſpis. xxxvj. Xerxes filius darij. xx. artaxerxes. xl. xerxes ſecūdus duobꝰ menſibꝰſagdianus menſibꝰ ſeptē: Dariꝰ nochꝰ. xix. cui ſucceſſit iſteaſſuerus vt dicunt. ſi aūt iſti anni p̄dicti ſil̓ ꝯiungant̉ faciūtannos. cxxxv. quibꝰ ſi adiungant̉. lxx. anni captiuitatꝭ babylonice habēt̉. cc. ⁊. v. anni. igit̉ cū mardocheus captiuatꝰ fuerit cū iechonia rege iuda: vt hr̄ infra ca. ij. oꝑꝫ ꝯn̄ter dicereẜm iſtā viam: ꝙ mardocheꝰ pͥmo anno regni aſſueri fuerit.ccv. annoꝝ ad minus: ⁊ cū hoc oꝑꝫ addere annos qͦs habebat qn̄ fuit in captiuitatēˡ ductus: qui fuerunt ad minꝰ. x. vl̓

circit̓: et. xj. anni quibꝰ regnauit ſedechiaſ ⁊ annoſ quibꝰregnauit aſſuerꝰ an̄ exaltatōeꝫ mardochei qui fuer̄t. xij.nō eſt aūt v̓iſimile ꝙ tm̄ vixerit: qꝛ iā an̄ ꝑ multos ānodixerat dauid: Si aūt in potētatibus octoginta anni ⁊ampliꝰ eoꝝ labor ⁊ dolor: ⁊ dato ꝙ tm̄ vixiſſet: nō tam̄eēt tunc tāte fortitudīs ꝙ poſſet facere illa q̄ īfra ſcribunt̉ de ip̄o: vꝫ ꝙita magnifice eqtaret ꝑ ciuitatē: etdomū heſter r̄geret: ac ēt negociaregni cū eſſet ſecūdus a rege: vt hr̄infra. x. c. ẜm ioſephuꝫ v̓o libro. xj.atiquitatꝭ iudaiceiſte aſſuerꝰ fuit qͣrtus rex perſaꝝ acyro: dimiſſis tn̄duobꝰ magꝭ vt p̄dictū eſt: ⁊ vocateum artaxerxem⁊ ẜm hoc mardocheꝰ in pͥncipio regni aſſueri fuit. c. ⁊lvj. ānoꝝ: vt pꝫ ꝑ p̄dcā: qꝛ ſupponit̉ ꝙ ad minꝰ habuitx. annos anteꝙͣ captiuaret̉: ⁊. lxx. tꝑe captiuitatꝭ: ⁊ .xij.tꝑe cyri: ⁊ .viij. tꝑe cambiſiſ: ⁊ xxxvj. de tꝑe darij hyſtaſpis: ⁊ .xx. d̓ tꝑe xrexis filij darij: qui ſil̓ iuncti faciūt annos. clvj. ⁊ ſic adhuc nō ē v̓iſil̓e ꝙ tātū vixerit: ⁊ dato ꝙvixerit non ē veriſil̓e ꝙ fuerit tūc tāte fortitudīs ꝙ facere potuerit ea q̄ p̄dicta ſt̓ de eo: maxīe cū nō fuerint fcāin pͥncipio regni aſſueri: ſꝫ ꝑ magnū tempus poſtea: qꝛt̓tio āno regni ſui abiecit vaſthi: vt hr̄ infra eo. ca. ⁊. vij.anno regni ſui accepit heſter: vt patebit īfra. ij. ca. ⁊ adhuc poſtea ſcā fuerūt ea que dicta ſūt de mardocheo: etiō ſaluo meliori iudicio videt̉ ꝙ Ra. Sa. veriſimiliꝰ dicat .ſ. ꝙ iſte aſſuerꝰ īmediate ſucceſſit cyro in regnū: quāuis nō eēt de ſemine regio: vt dictū eſt. sͣ. Eſdre. iiij. ⁊ ẜꝫhoc mardocheꝰ in prin regni hꝰ aſſueri fuit nonagintaduoꝝ annorū: vt pꝫ ꝑ p̄dicta: ſꝫ iſte Ra. ſa. Dan̄. xj. int̓cyrū ⁊ aſſuerū ponit cābiſem filiū cyri regnaſſe: et cogtur ad hoc vt ibidē dr̄: adhuc tres reges ſtabūt in ꝑ̄ſide⁊ quartꝰ ditabat̉ oꝑibꝰ nimijs: ⁊ iſte ẜꝫ ip̄m ⁊ alios hebreos: fuit dariꝰ filiꝰ aſſueri ⁊ heſter: cū igit̉ ẜꝫ ip̄ꝫ ⁊ oēsalios expoſitores cyrus ſit pͥmus: oꝫ ꝙ int̓ cyrū ⁊ aſſuerū ponat̉ vnꝰ alius: alit̓ non eēnt qͣttuor: ſꝫ tres tm̄: ⁊ ſiccū cābiſes regnauit octo annis mardocheꝰ in pͥnº regniaſſueri fuit. c. annoꝝ: vel forte minꝰ: qꝛ in pͥnci vel ī finealicꝰ regis dimidiꝰ annꝰ ⁊ aliqn̄ minꝰ ꝓ vno anno ꝯputat̉: ⁊ hoc vltīo dictū veriſimiliꝰ mihi videt̉: ⁊ ẜm hoc ille qui edificatōem tēpli īpediuit nō fuit cyrus: ſꝫ cambiſes filiꝰ eius: in etate v̓o centū annoꝝ hoīes bn̄ ꝯplexionati ⁊ ſobrij pn̄t adhuc ml̓ta age̓ ⁊ pati. Scd̓m p̄ambl̓ꝫeſt de loco vbi fuit ſcm̄ iſtud regale ꝯuiuiū: qd̓ notat̉ cūdr̄: b ¶ Qn̄ ſedit in ſolio regni ſui .i. qn̄ fuit ꝯfirmatuſin regno. c ¶ Suſa ciuitas regni eiꝰ exor. fuit. qꝛ feciteā metropolim totiꝰ imperij ſui. 3ᵐ preambulum eſt detꝑe hꝰ conuiuij: qd̓ notat̉ cum dicit̉: d ¶ 3º igit̉ an. ipijſui fe. gran cōui. cun. pͥnci. ⁊cͣ. vt teneret eos in amore etin ſb̓iectione: cum viderent eiꝰ magnificentiā ⁊ potentiāiō ſb̓dit̉. Ut oſtenderet diuitias glorie regni ſui ⁊cͣ. L¶ Centum vꝫ ⁊ octoginta diebus. aliqui dicunt hic qtm̄ durauit primum cōuiuiū: qd̓ fuit in qͣdam mirabilidomo habēte colūnas argenteas: ⁊ teſtudinē ad ſil̓itudinem celi: gēmis lucentibꝰ ornatam: vt dicit̉ in ſchola