¶ Prologus
¶ Incipit ꝓlogꝰ ī libꝝ iudithPud hebreos liber iudith interagiogͣpha legit̉:cuiꝰ auctoritas adroborāda illa q̄ in ꝯtētōeꝫveniūt: minꝰ idonea iudicatur: Chaldeo tn̄ ſermoneꝯſcriptꝰ: īte̓r hiſtorias ꝯputat̉. Sꝫ qꝛ hūc libꝝ ſynodꝰnicena: ī numero ſcāꝝ ſcripturaꝝ legit̉ ꝯputaſſe: acceui poſtulatōi vr̄e: īmo exactōni: et ſepoſitis occupationibꝰ ꝗbꝰ vehemēter artabar: huic vnaꝫ lucubraciūculā dedi: magis ſenſū ē ſēſu qͣꝫ ex v̓bo v̓bū trāſferēsMultoꝝ codicuꝫ varietate vicioſiſſimaꝫ amputaui:ſola ea q̄ intelligētia ītegra
in verbis chaldeis īuenirepotui: latiniſ exp̄ſſi. Accipite iudith viduā: caſtitatꝭ exēplū: ⁊ triūphali laude perpetuis eā preconijs declarate. Hāc enī nō ſolū feminiſ: ſed ⁊ viris imitabilē dedit: ꝗ caſtitatis eiꝰ remunerator: virtutē ei talē tribuit:ūt inuictū oībꝰ hōibꝰ vinceret ⁊ inſuꝑabilē ſuperaret.¶ Explicit prologus.Incipit lib̓ iudith. ¶ Ca. l.
¶ Incipit prologus in librū Iudith.Pud hebreos ⁊c̄. Ad euidentiā iſtiꝰ prologinota ꝙ dicit magr̄ in hiſtorijs: ꝙ hāc hiſtoriam trāſtulit hieronymꝰ ad petitionē Paule ⁊Euſtochij de chaldeo in latinū: hic liber apd̓chaldeos int̓ hiſtorias cōputatur: ⁊ apd̓ hebreosint̓ apocripha: qd̓ dic̄hiero. ī ꝓlogo qui ſicīchoat: Uigiti ⁊ duaſlr̄as ⁊cͣ. ſi ergo in ꝓlogo ſuꝑ iudith alicubilegit̉ int̓ agiographa:vitiuꝫ ſcpͥtoris eſt ⁊cͣ.hucuſqꝫ ſunt v̓ba magiſtri. Iſte ꝓlogꝰ habꝫquatuor ꝑticulas: inquaꝝ prima duplicit̓oſtendit̉: ꝙ liber iſtenō ē auctēticus: pͥmoquia apud bebreos ēapocriphuſ qd̓ notat̉in prīcipio: 2º ꝙ apudchaldeos erat corruptus: chaldeo enī ſermone erat ſcriptꝰ ſic̄dicitur hic infra: cuiꝰcorruptio īferiꝰ exprimitur cū dr̄: Multorū cōdicū varietateꝫvicioſiſſimā ⁊cͣ. In ſecūda ꝑte dicit: ꝙ nicenaͣ ſynodꝰ hūc auctēticauit: ⁊ iō ad petitōneꝫ paule ⁊ euſtochijtrāſtulit: vn̄ dicit: Sed qꝛ hūc libꝝ ſynodꝰ nicena ⁊cͣ. In tertia ꝑte trāſferendi diligētiā ſb̓iungit vn̄ dicit: Et ſemotisoccupatōibus ⁊cͣ. vltimo iudith multiplicit̓ ꝯmēdat: ⁊ ī eiꝰꝯmēdatōne ꝓlogū terminat: ⁊ iſta ꝑs incipit ibi: Accipiteiudith vidua caſtitatis exēplū ⁊cͣ. His viſis lr̄e īſiſtamꝰ: qͥdſit apocriphū: ⁊ qͥd agiographū: īuenies ſupra in pͥncipio ꝓlogi ſuꝑ ioſue. In ꝓlogo galeato ſcribit̉ ſic: Hic ꝓlogꝰ ſcpͥturaꝝ. q. galeatū pͥncipiū oībꝰ libris qͦs de hebreo vertimꝰ ī latinū ꝯuenire pōt: vt ſcire valeamꝰ qͥcqͥd extra hoc eſt: interapocripha eē ponēdū: igit̉ ſapiētia q̄ vulgo ſalomōis īſcribit̉: ⁊ ieſu filij ſirach liber ⁊ iudith ⁊ tobias ⁊ paſtor: n̄ ſūt īcanone. b ¶ Int̓ hiſtorias .i. int̓ hiſtoriales libros. ¶ Sꝫnodus nicena. ſicut ait Iſidorꝰ in. vj. eth̓. int̓ cetera ꝯcilia q̄tuor ſcimꝰ eē venerabiles ſynodos: q̄ totā prīcipalit fidē coplectuntur. q. quatuor auāgelia: vel totidē ꝑadiſi flumina.Haꝝ pͥma nicena ſynodus. ccc. xviij. ep̄oꝝ: ꝯſtātino auguſto imꝑatore imꝑante ꝑacta eſt: in qͣ arriane ꝑfidie ꝯdēnat̉blaſphemia qua de ineqͣlitate ſcē trinitatis ide arriuſ aſſerebat: ſꝫ conſubſtātialem deo patri dei filiū eadē ſancta ſynodꝰ ꝑ ſymbolū diffiniuit. Scd̓a ſynodꝰ. c. l. pr̄m ſub theodoſio ſeniore ꝯſtantinopolim ꝯgregata ē: q̄ macedoniū ſpūmẜm deū eē negantē ꝯdēnans ꝯſubſtantialē pr̄i ⁊ filio ſpūmſanctū demōſtrauit danſ ſymboli formā quā tota grecorū⁊ latinoꝝ eccl̓ia ꝯfitet̉ ⁊ p̄dicat. Tertia ſynodꝰ epheſina. cc.ep̄oꝝ ſb̓ iuniore theodoſio auguſto edita: q̄ neſtoriū duasꝑſonas ī xp̄o aſſerentē iuſto anathemate ꝯdēnauit: oſtēdēsmanere in duabꝰ naturis vnā dn̄i nr̄i ieſu xp̄i ꝑſonā. Quarta ſynodus chalcedonenſis. dcxxx. ſacerdotū ſub marcianovl̓ maximiano pͥncipe habita eſt: ī qua Eutichiū ꝯſtantinopolitanū abbatē verbi dei ⁊ carnis vnā naturā ꝓnūciantē:
⁊ eiꝰ defēſorē dioſcoꝝ quōdā alexādrie ep̄m: ⁊ ip̄m rurſus neſtoriū cū reliqͥs hereticis vna pr̄m ſentētia ꝯdēnauit p̄dicans eadē ſynodus chriſtū dn̄m ſic natū d̓ virgine vt ī eo ſubſtātiā diuine ⁊ humane ꝯfiteamur nature. Synodꝰ aūt ex greco int̓pretat̉ comitatꝰ vel cetꝰ: hucuſqꝫ verba ſuntyſidori. a ſyn qd̓ē cō ⁊ odos qd̓ ēmateria dr̄ ſynodus .i. ꝯuētꝰ cetuſꝯcomitatus ꝯgregatio ⁊ ꝓpͥe ſenūvel preſbyterorūqua ſolent facereep̄i. Ꝙ aūt dr̄ ſynodus. q. ſine nodo ẜm illuꝫ verſiculuꝫ: De ſctā ſynodo rediūt burſe ſine nodo. potiuſ eſt ethymol̓. qͣd̓riuatio. Nicenadr̄ a nicena ciuitate: ſicut ꝯſtātinopolitana a ꝯſtātinopoli: epheſinaab epheſo: chalcedonenſis a chalcedonia. d ¶ Acquieui poſtulatōni vr̄e. o paula ⁊euſtochiū: de hisſatis inuenies ſupra ī prologo ſuꝑioſue v̓ſus finem.e ¶ Exactōi .i. inſtanti petitōi. Nota h̓ dr̄aꝫ int̓ poſtulatōem ⁊ exactōeꝫPoſtulatō enī ē cū qͥs petit ſimpl̓r. Exactō aūt ē: cū qͥspetit īportune a īſtāt f ¶ Et ſepoſitꝭ .i. dimiſſis ⁊ a meſeꝑatis. q. ſeorſū poſitis a ſepono: ſeponis: qd̓ eſt ſeꝑarevel ſeorſu pone̓. g ¶ Unā lucubraciūculā .i. vnā modicā vigilia vniꝰ noctis. Nō ꝙ hͦ lucubꝝ dr̄ modicū lumē vl̓ modicꝰ ignis: ſic̄ fit ex crucibolo vel qͦcūqꝫ alio: ⁊fit ī vmbra: vn̄ dr̄ lucubꝝ eo ꝙ luceat ī vmbra: ⁊ hec lucubra idē: vn̄ lucubro lucubras dr̄ vigilare: ⁊ ꝓpͥe lucubrare ē vigilare ad lucubꝝ .i. ad lucernā ī nocte. Iteꝫ lucubrare dr̄ paruꝫ lucere: vn̄ hec lucubratio a qͦ hec lucubraciūcula diminitm̄ h ¶ Quā ex v̓bo v̓bū. ꝓpt̓ vicioſos codices: ꝓpt̓ varias ⁊ corruptas ediiōeſ. i ¶ Inielligētia ītegra .i. īcorrupta. k ¶ Ut īuictū oībꝰ hoībꝰ viceret .i. holofernē ꝑ quē deſignat̉ diabolꝰ: holofernes eīethymologizat̉ oībꝰ ferēs necē: ab olon qd̓ ē totuꝫ: ⁊ ferofers ⁊ necꝭ necē a nece. ¶ Explicit qͣliſcūqꝫ expoſitō iſtiꝰꝓlogi. ¶ Poſtilla ſuper iudith incipit. ¶ Ca. I.Rphaxat itaqꝫ. Poſt hiſtorias ſuſannebel̓ ⁊ draconis: qͥ ꝯtiger̄t captiuitatꝭ tꝑevt. sͣ. dc̄m ē: ſeqͥtur hiſtoria libri iudithq̄ ꝯtigit tꝑe cābiſis filij cyri ẜm hiſtoriographos ⁊ doctores nr̄os: de qͦ ꝯſtat ꝙregnauit pꝰ pr̄eꝫ: ⁊ ꝑ ꝯn̄s pꝰ captiuitatiſbabylonice relaxatōeꝫ: nā cyrꝰ dedit licētiā hebreis redeūdi: In hͦ igit̉ libro d̓ſcribit̉ libeatō iſrl̓ a ꝑſecutōe holofernis: ⁊ diuidit̉ ī tres ꝑtes: nā pͥmo d̓ſcribit̉ hꝰ ꝑſecutōiſoccaſio: 2º ip̄a ꝑſecuto. c. v. 3º ppl̓i liberatō. c. viij. Prīaadhuc ī duas: qꝛ pͥº ponit̉ occaſio ꝑſecutōis multaꝝ getiū generaliter: ⁊ filiorum iſrael ſpecialiter. iiij. capitulo