Druckschrift 
2 (1481)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Liber

Incipit ꝓlogꝰ beati hieronymi p̄ſbr̄i in libꝝ Tobie.Hromacio et heliodoro ep̄iſ: Hieroymus p̄ſbyter indn̄o ſalutē. Mirari nō deſinō exactiōis vr̄e inſtātiam.Exigitiſ .n. vt libꝝ chaldeoſermone ꝯſcriptū: ad latinūſtilū trahā: libꝝ vtiqꝫ tobiequeꝫ hebrei de cathalogodiuinarū ſcpͥturarū ſecātēshis q̄ agioͣgͣpha memorāt:māciparūt. Feci ſatꝭ deſiderio vro: non tn̄ meo ſtudio.Arguūt ēniꝫ nos hebreoꝝſtudia: et imputāt nob̓ ꝯtra

ſuū canonē latīs auribꝰ iſtatrāſferre. Sꝫ meliꝰ eſſe iudicans phariſeoꝝ diſplice̓ iudicio: et ep̄oꝝ iuſſionibꝰ deẜuire: inſtiti vt potui. Et ꝗavicinā eſt chaldeoꝝ linguaſermoni hebraico: vtriuſqꝫlingue peritiſſimū loquacerēperiēs: uniꝰ diei laborē arripui: et ꝗcꝗd ille mihi hebraicꝭ v̓bis exp̄ſſit: hoc egoaccito noͣrio ſermonibꝰ latinis expoſui. Oratōibꝰ vr̄isme̓rcedē huiꝰ oꝑis ꝯpenſabo: cū gratū vob̓ didicero:me qd̓ iubere eſtis dignaticōpleſſe. Explicit ꝓlogꝰ.

Incipit ꝓlogus in libꝝ Tobie.Romacio ⁊ heliodoro ⁊cͣ. Iſte ꝓlogꝰ tres hētꝑtes pͥncipales .ſ. inchoatiōem: ꝓgreſſionē: etꝯcluſionē. Inchoatio ꝯtinꝫ deuotā ſalutationē: ⁊ illa ꝑs ꝑ ſe pꝫ. Progreſſio cōtinet narrationē: q̄ hꝫ tres ꝑticulas. in qͣrum pͥª ponit̉admiratio Hiero. deinſtātia petitōis chromacij et heliodori: cūdr̄: b Mirari nōdeſino ⁊c̄. ⁊ ſb̓dit̉ ibidē rō duplex admiratōis. pͥma eſt: qꝛ liberiſte ſcriptꝰ eat chaldaico ẜmōe: cuiꝰ adhucmodicā hēbat noticiam: vn̄ dicit: Ut libꝝchaldeo ẜmōe ſcpͥtuꝫ⁊cͣ. 2ª admiratiōis rōeſt: qͥa liber iſte apudhebreos nō ē de canone: et ita ſi tranſferretincurrēt eorū maliuolentiā: vn̄ dicit: Quēhebrei de catalogo.⁊cͣ. In 2ª ꝑte narrationis dic̄ ſe trāſtuliſſe librū ad petitiōem ip̄orum: vn̄ dic̄: Feci ſatiſdeſiderio vr̄o ⁊cͣ. In t̓tia ꝑte dic̄: ꝙ ex hoc incurrit indignationē hebreoꝝ: vn̄ dic̄: Arguūt .n. nos ⁊cͣ. Cōcluſio on̄dit finalē Hiero. intentiōem: q̄ eſt ep̄oꝝ face̓ bn̄placitū: qd̓ notaſibi Sꝫ meliꝰ eſſe iudicās. nec hoc facit negligent̓ ſed cū diligētia: qd̓ notat̉ ibi Et qꝛ vicina ē. vbi dic̄ ꝙ ꝑitiſſimū q̄ſiuitint̓pretē. vlteriꝰ dic̄ ꝙ or̄onibꝰ eoꝝ attribuendū eſt qͥcqͥd boni ſequet̉ de trāſlatōe ſua: vn̄ dic̄: Et or̄onibꝰ vr̄is ⁊cͣ. his dictis lr̄e inſiſtamꝰ. c Exactōis .i. petitōis. vide ī opuſculode vocabulis biblie vbi exponit̉ exactor. f Secātes .i. ſeparātes ⁊ repellētes d De catalogo .i. de nume̓o e Diuinarū ſcripturarū. vn̄. sͣ. dixit in ꝓlogo galeato: ꝙ ſapīa q̄vulgo ſalomōis inſcribit̉: ⁊ Ieſu filij ſirach liber: ⁊ iudith: ⁊tobias ⁊ Heſter nō ſunt in canonē. Catalogus dr̄ a cata qd̓ē breuis ⁊ logos qd̓ eſt ẜmo: qͣſi ẜmo multa breuit̓ ꝯprehendēs: vt Oēs ſancti orate ꝓ nobis. ⁊ in ꝓpoſito. xxij. libri ve.teſta. de cathalogo dicunt̉ vt patebit. Catalogus ẜm huguicionē dr̄ enūatio: ordo: ſeries: vel breuis deſcriptio: vl̓ iuſtorū numerꝰ. g Agiographa memorāt .i. dicunt: vel Nomināt. alia lr̄a. qͥd ſit agiographū inuenies. sͣ. in ꝓlogo ſuꝑioſue in pͥnciº. Glo. quedā ſcribit̉ ſuꝑ iſtū locū: q̄ talis ē: Potius ⁊ veriꝰ dixiſſet: Inter apocrypha: vel large accipit agiographa: qͣſi ſcōꝝ ſcripta: ⁊ ita nō eſt de nūo illoꝝ nouē queꝓprie dicunt̉ agiographa: qͥ ſunt de catalago hoc ē de nu̓oxxij. libroꝝ biblie. cōſiſtit .n. catalogꝰ in pētatencho: ⁊. viij.ꝓphetis: ⁊. ix. agiographis. h Maciparūt .i. deder̄t veladiecerūt. mācipare dr̄ mancipiū face̓: in ẜuitutē redige̓: manū captū adduce̓: trade̓: vel dare: vel duce̓: ⁊ ſimplicit̓ ponit̉ꝓ dare vel ducere. inuenit̉ etiā neutrū ꝓ ẜuire. i Nō tn̄meo ſtudio .i. nō meo labore ſupp̄. ſolū: qꝛ aliꝰ mecū laborauit .ſ. chaldaicꝰ int̓pres qͥ mihi expoſuit hebraice: et ego feciſcribi latine. vl̓: meo ſtudio: ſit datiui caſuſ: vt ſit ſenſuſ: nōſatiſfeci ſtudio meo. qꝛ ex hoc ſuſcitata eſt ꝯͣ me emuloꝝ īdignatio qͥ mihi detrahūt. k Enim. ꝓ certe vel qꝛ: Arguūt nos ⁊cͣ. l Et imputāt .i. improperāt. m Cōtraſuū canonē .i. ꝯͣ ſuā bibliā que recte canō dr̄. nā canon greceregula dr̄ latine. vn̄ biblia dr̄ canō .i. regula: eo ꝙ rc̄e ducit:

nec aliqn̄ aliorſum trahit. vl̓ dr̄ regula: eo ꝙ regat: ⁊ ꝙnormā rc̄e viuēdi p̄beat: vl̓ diſtortū prauūqꝫ ad modūregule corrigat. Et qꝛ fecimꝰ h̓ mentionē de canone: nōẜm Iſid̓. in. vj. etym̄. ꝙ ſunt canoneſ euāgelioꝝ: ⁊ ſūt canones ꝯciliorū. Canones. iiij. euāgelioꝝ Ammoniꝰ alexandrie pͥmꝰ excogitauit: quem poſtea euſebiꝰ ceſarienẜ ſecutꝰ: eos pleniꝰ ꝯpoſuit: qui iōfacti ſūt: vt ꝑ eosinuenir̄ ⁊ ſcir̄ poſſimꝰ qui reliquoꝝeuāgeliſtarū ſil̓iaaut ꝓpria dixer̄t.Sūt autē nūo decē: quoꝝ pͥmꝰ ꝯtinet numeros in cbus qͣttuor eadeꝫdixer̄t: Matheꝰ:marcꝰ: lucas: et iohāneſ. ſcd̓s in quibus tres: matheꝰmarcꝰ: lucaſ. t̓tiusin quibꝰ ſil̓it̓ tres.ſ. matheꝰ: lucaſ ⁊iohānes. qͣrtꝰ in qͦiteꝝ tres: mathemarcꝰ: ioh̓es. qͥntus in qͥbus duo:lucaſ: matheꝰ. ſextꝰ in qͥbuſ d̓uo: matheꝰ: marcꝰ. ſeptimꝰin qͥbus duo: matheꝰ: ioh̓es. octauꝰ in qͥbus duo: lucas⁊ marcꝰ. nonꝰ in qͥbus duo: lucas: ⁊ iohānes. decimꝰ inqͥbus ſinguli eoꝝ ꝓpria q̄dā dixer̄t. quoꝝ expō hec eſt:ꝑ ſingulos .n. euāgeliſtas numerꝰ quidā capl̓is affixꝰ adiacet: cui numero ſubdita ē era q̄daꝫ ex minio notata q̄indicat in qͦ canone poſitꝰ ſit nūs cui ſubiecta ē era: v̓bigr̄a: ſi eſt pͥª in pͥº canone: ſi 2ª in 2º: ſi t̓tia in t̓tio: et ſic ꝑordinē vſqꝫ ad decimū ꝑuenieſ. Si igit̉ aꝑto qͦlibet euagelio placuerit ſcire qͥ reliquoꝝ euāgeliſtarū ſimilia dixerūt: aſſumēs adiacentē num capl̓i: ⁊ reqͥres ip̄m numin ſuo canone quē indicat: ibiqꝫ inuenies qͦt ⁊ qͥ dixerūt⁊cͣ. Canones generaliū ꝯcilioꝝ a tꝑibus Cōſtatini ceperūt. In p̄cedentibꝰ nāqꝫ ānis ꝑſecutōe feruēte docēdarūplebiū mīme dabat̉ facultas ⁊cͣ. n Phariſeoꝝ. videin opuſculo de vocabul̓ biblie vbi expōit̉ phariſei: h̓ tn̄phariſei cōit̓ dici pn̄t iudei: a phareſ qd̓ ē diuiſio: qꝛ ſūta v̓a fide diuiſi. o Inſtiti. trāſlatōi faciēde. inſto as dr̄ꝯͣſtare: inſiſte̓: inuigilare: inſudare: ⁊ in t̓bꝰ vltimis ſignificaiōibꝰ ponit̉ h̓. p Uicina .i. ꝯfinis ⁊ ꝯſil̓is: ſic̄ hr̄ inpͥnciº ꝓlogi galeati. s Reꝑiens quēdā loqͣcē .i. loqͥ ſcientē chaldaice ⁊ hebraice: ⁊ nō ſolū loquacē uel loquētēſed r Peritiſſimū .i. doctiſſimū q Ut̓uſqꝫ līgue.⁊ ita bn̄ poterat interp̄tari. t Uniꝰ diei laborē. hocdic̄ qꝛ liber breuis ē ⁊ breuis labor qͣſi vniꝰ diei fuit ī eiꝰtrāſlatōe. v Accito .i. aduocato. x Nōrio. qͥ ſcribebat latinis lr̄is ſic̄ ego dictabā. y Or̄onibꝰ vr̄is recō i. att̓buā vel ꝑſolua. recōpēſare ꝓpe dr̄ redde̓: ꝑſolue̓remunerae: iterū trutinae: eqͣre. z Mercedē .i. p̄miū⁊ p̄ciū .ſ. oēm vtilitatē. ⁊ Huiꝰ oꝑis. ad cuiꝰ ꝯpletionem me vr̄is or̄onibꝰ adiuuiſtis. Cu didicero. alioꝝ relatiōe. Gratū eſſe vobis me ꝯpleſſe. opꝰ illud qd̓ vos Dignati eſtis iube̓. q. d. cū intellexero vos gaude̓: eo ꝙcōpleuerim qd̓ iuſſiſtis: iō or̄onibꝰ vr̄is attribuā: ſiqͣ exhoc vtilitas ꝯſequat̉: qꝛ orando ꝓ me tā efficacit̉ me iuuiſtis. Explicit qͣliſcunqꝫ expoſitio iſtiꝰ ꝓlogi-