¶ Prologus.
¶ Incipit p̄fatio ſancti hieronymi ī librū dabreiaminqui e paralypomenon: qd̓nos dicere poſſumus v̓badierum.Antus actalis eſt liber iſte: utabſqꝫ illoſiꝗs ſciētiāſcripturarum ſibi voluerit arrogaͣe:ſemetip̄m irrideat. ꝑ ſingula quippe noīa iūcturaſqꝫv̓boꝝ ⁊ p̄termiſſe in librisregū tegunt̉ hiſtōie: ⁊ innumerabileſ explicant̉ euāgelij q̄ſtiones. Sed ſi ſeptuaginta interpretū pura: et utab eis in grēcū verſa eſt ꝑmane̓t: ſuꝑflue mi chromati ep̄orum ſanctiſſime atqꝫdoctiſſime impellereſ: vt he
brea tibi volūina latino ſermone tranſferrē. Quod .n.ſemel aures hominū occupauerat: et naſcētis eccleſieroborauerat fidem: iuſtū erat etiam nr̄o ſilentio ꝯprobari. Nunc v̓o cum ꝓ varietate regionū diuerſa ferantur exemplaͣia: et germanailla antiquaqꝫ trāſlatio corrupta ſit atqꝫ violata: noͣſtri arbitrij putas: aūt ē pluribus iudicare ꝗd verū ſit:aūt nouū opus ī veteri oꝑeꝯdere: lilludentibuſqꝫ iudeis cornicuꝫ vt dicit̉ oculoscōfigere. Alexādriā ⁊ egyptus in ſeptuaginta ſuis hēſichiū laudat auctorē: ꝯſtātinopolis vſqꝫ antiochiaꝫluciani martyris exemplaria ꝓbat. Mēdie int̓ hasꝓuincie paleſtinoſ codiceſ
¶ Expoſitio cōfratris cuiuſdā de ordine poſtillatorisin ꝓlogum libroꝝ palypomenon ſequit̉.I. lxx. interptuꝫ ⁊cͣ. Iſte ꝓlogꝰ p̄ponit̉ trāſlationi beati hieronymi: qͥ ꝑalypomenō de hebreo in latinū trāſtulit: ſic̄ ip̄e teſtat̉ in. ij. liº ꝯͣNlt tēpoꝝ .i. parufinūlypomenō qui hebraice dr̄ dabreiamin ad ſcm̄ chromatiū papaꝫ p̄fatiuncula vſus ſū:a ¶ Si. lxx. inter.⁊cͣ. Diuidit̉ āt iſteꝓlogꝰ in ſex ꝑteſ:in qͣꝝ prima. lxx.interpretū p̄poſita excuſatiōe: oſtēdit motiuū trāſlationis faciende .ſ.inſtantiā chromatij pape: que notatur in v̓bo impellendi: cuꝫ dr̄: Impelleres .i. inſtādoꝯpelleres. In ſcd̓aon̄dit ſue trāſlationis neceſſitateꝫ:tum ꝓpter veteiscorruptōem: tumꝓpter nouarū repugnātiā ⁊ diuerſitatē: ibi Nūc vero cū ꝓ varietateregionū ⁊cͣ. tertioprobabilit̓ arguitꝙ ſua trāſlatio alatinis recipiēda ſit: ⁊ pͥmo arguit ꝑ locū a ſimili ſic: ibiSi igit̉ alijs licuit. ſcd̓o ꝑ locum ab aucͣte: ibi Qui inuiolata editōe veteri ⁊cͣ. quarto dicit ꝙ aucͣtes quas p̄miſit nō introduxit qͣſi volens. lxx. ꝯuincere: ſed vt poſſetſuis obtrectatoribus rn̄dere: ibi Hoc pace veterū loqͦr⁊cͣ. quinto latinoꝝ beniuolentiā captat: recitādo bonaq̄ eis fecerat: ibi Ceterū memini ⁊cͣ. ſexto attētum equereddit lectorē tranſlatiōis inſinuās vtilitatē: ibi Et qd̓nūc de beniamin ⁊cͣ. Hiſ dictis aliquos paſſus lr̄e exponamus. a ¶ Si. lxx. interp̄tum pura .i. incorrupto.b ¶ Ut ab eis. de hebreo c ¶ In grecū v̓ſa eſt editio ꝑma. ſuꝑflue. ꝙͣtū ad hec q̄ integre tranſtulerūt: nō qͣntūad ea q̄ ſcient omiſerūt: quoꝝ additio nō erat ſup̄flua:ſed valde neceſſaria. d ¶ Mi. pr̄ ⁊ amice. e ¶ Chromati ep̄oꝝ ſanctiſſime atqꝫ doctiſſime .i. primatū ſapientie ⁊ ſanctitatis ſuꝑ ep̄os hn̄s: qui debet eſſe ſancti ꝑinnocentiā quo ad ſeip̄os ⁊ miniſterio ſanctificātes alios: ⁊ docti ad informandū ſubditos. f ¶ Impelleres..i. inſtant̓ pelleres monēdo. Ut hebrea tibi vo. la. ẜmo.trāſ. g ¶ Qd̓ .n. ſemel aures hō. occupauerat .i. trāſlatio. lxx. quā iaꝫ oēs audierāt ad minꝰ ꝑ famā. h ¶ Etnaſcentiſ .i. pͥmitiue: Eccleſie: roborauerat fidē. i ¶ Iuſtum erat etiā nr̄o ſilentio ꝯprobari .i. iuſtū erat vt aliātranſlatōem nō facerē: ⁊ ita ſilēdo .i. a tranſlatōe ceſſando: tranſlatiōem. lxx. cū alijs approbarē. k ¶ Nūc v̓ocum ꝓ va. re. di. le. exemplaria. ſicut pꝫ inferius vbi dr̄:Alexadria ⁊ egyptꝰ ⁊cͣ. l ¶ Et germana illa ātiquaqꝫtrāſlatio ⁊cͣ. Itranſlatio. lxx. dr̄ germana: qꝛ facta fuit agermanis .i. fratribꝰ: qꝛ oēs iudei erant. antiqͣ dicit̉ quia
oīum fuit pͥma. m ¶ Nr̄i arbitrij putas .i. nr̄o iudicio cōmittendū putas. n ¶ Aut ē pluribus. tranſlatiōibus.o ¶ Iudicare quid verū ſit. vt .ſ. qd̓ verū eſt approbemꝰ: etobelo cetera iugulemꝰ. p ¶ Aut nouū opus in veteri. ⁊cͣ..i. ſuꝑ vetus opus. lxx. q ¶ Illudentibuſqꝫ iudeis cornicū⁊cͣ. cornix auis eſt nigra ⁊ garrula: ⁊ multum gaudet qn̄ videtcadauera: ꝑ quam ſignant̉ iudei nigri peccatiſ: garruli in detrahendo: maxime xp̄ianis. gaudēt .n. cum vident cadauera .i. eccleſie mortifera det̓menta: quibꝰ oculi ꝯfiguntur: cū occaſiones huius gaudij ſubtrahūt̉ẜm hoc ꝯſtrue lr̄am.Tu putaſ noſtri arbitrij eſſe nouū opus .i.nouā tranſlatiōem.Condere. in qͣ ſint addita ea q̄ deficiunt intranſlatione. lxx. ⁊ ſicdebeā Configere oculos cornicuꝫ. vt dr̄ invulgari ꝓuerbio .i. occaſioneꝫ gaudij de defectibꝰ nr̄is ſubtrahere: Iudeis illudētibꝰ.illudendo nobis improperantibꝰ ꝙ ita detruncatā ⁊ falſam bibliā habeamꝰ: defectꝰ.n. biblie ſunt qͣſi q̄dāforamina ꝑ q̄ videntꝙ nr̄a biblia ē corrupta: ſi ergo defectꝰ ſuppleant̉: foraminaobſtruunt̉: ⁊ ſic qͣſi cornicū .i. emuloꝝ oculi cōfigunt̉: qꝛ nihil vlteriꝰ qd̓ deſpicere valeant intuent̓. vn̄ verſus: Luminacornicis fodis: obturās inimicis Rimas: ne videant qd̓ lacerare queāt. Si rimas adimis: nō figunt lumina rimis: Nectūc derident: nil qꝛ turpe vident. Sic igit̉ on̄dit ꝙ trāſlatioſua ē neceſſaria ꝓpter nouarū tranſlationū repugnantiā etdiuerſitatē .ſ. diuerſa ꝯtinentiū: ⁊ exemplificat qd̓ priꝰ dixerat: ꝙ .ſ. ꝓ varietate regionū diuerſa ferunt̉ exemplaria: cūdicit: r ¶ Alexadria ⁊ egyptus. ille due regiones q̄ expoſite ſunt ſupra in epl̓a ad paulinū. s ¶ In. lxx. ſuis .i. ſibi acceptis ⁊ qͣſi appropriatis: qꝛ alioꝝ tranſlatōes nō recipiūt.t ¶ Heſichiū laudat auctorē. qꝛ ip̄ius exēplaria hēnt in auctoritate: q̄ ip̄e tranſtulit de. lxx. editione: nō tn̄ immediate.dicit .n. hiero. in li. illuſtriū viroꝝ ꝙ heſichiꝰ Ceſaree vrbiſep̄s plurimo labore corruptā bibliothecā origenis ⁊ pāphili in membranis inſtaurare conatꝰ eſt: in opuſculo de vocabulis biblie inuenies qͥd eſt membrana. v ¶ Cōſtātinopolis vſqꝫ ad antiochiā ⁊cͣ. Cōſtantinopoliſ dr̄ quaſi Cōſtantini polis .i. ciuitas: quā troaicie vrbē Cōſtantinꝰ ex ſuo nomine inſtituit. Antiochia metropolis ē regni Antiochi: ſic̄patet in textu j. mach̓. iij. e. lucianus ſicut ait hieroꝰ. in li. illuſtriū viroꝝ vir ditiſſimꝰ antiochene eccl̓ie p̄ſbr̄ tantū inſcripturarū ſtudio laborauit: vt vſqꝫ nūc quedā exēplariaſcripturarū luciana nuncupent̉ paſſus nichomedie: ob confeſſionem xp̄i. x ¶ Vedie int̓ has ꝓuincie pale. co. legūt..i. in paleſtina ꝯpoſitos. paleſtina ꝓuincia eſt aſie: de qͣ dicitIſidorus etymolo. xiiij. paleſtina ꝓuincia philiſtijm metropolim habuit: que nūc aſcalon dicit̉: huic ab oriente mare
4IES.IIM STADτ.dſbI. IGTHEIDOSSIOCXE