Umqꝫ ītentio ut sͣ dem̄ ē ⁊c¶ Supra on̄dit magr̄ qͣlit̓ actus hēantrectificari ex rectitudine intētōis⁊ uolūtatis. In hac ꝑte ītēdit determīare qͣliter actꝰ ex defcū ītētōis ⁊ uolūtatis hēant deprauar. ¶ Diuidit̉ aūt pͣs iſta ī ꝑtesduas. In qͣꝝ prima ꝯparat magiſter oꝑa ad intētōeꝫ deficiētē. In ẜa v̓o ꝯꝑat malos actꝰ ſiue mala oꝑa ad uolūtatē. ibi Poſt hoc inueſtigari opꝫ ⁊ ¶¶ Pars prima diuidit̉ in ꝑtes tres.In quaꝝ prima magr̄ mouet qdnē ⁊ del̓mīatẜ quorūdā opīonē. In ẜa v̓o obijcit ꝯͣ illā det̓mīationē adiūgens illi qōni qͣꝫdā rn̄ſionē. ibiHis aūt obr̄. In tertia magr̄ ẜ alioꝝ opīoneꝫſubiungit aliā determīatōeꝫ. ibi Alij v̓o qͥ triphariā diſtīctioneꝫ actuū faciūt. vbi īnuit ꝙactōes nr̄e diuidūtur ꝑ tres dr̄ias .ſ. ꝑ bonā ⁊malā ⁊ īdifferentē inter utrāqꝫ mediā Similiẜa ꝑs prīcipalis diuidit̉ in tres ꝑtes. In primaq̄rit magr̄ utꝝ oē pccm̄ exteri ſit uolūtariuꝫſiue a uolūtate. In ẜa v̓o qͣrit vtꝝ oē peccatuſit a uolūtate? ibi Illiꝰ etiā ītelligētia ꝑqͥrendaē ⁊c. In tertia v̓o ꝯcludit ꝙ hoc nō ſolū ueꝝ ēde pccō exteriori ꝙ ſit uolūtariū ſꝫ etiā ueruꝫē de pccō īteriori qd̓ qͥdē ꝯſiſtit circa uolūtatis motum. ibi Si aut oē pccm̄ mortale ⁊c. Etſic duas qōes prīcipalr̄ determīat magr̄ ī ꝑteiſta. Quaꝝ una ē utꝝ oīs actio mala ſit qͥ nōprocedit ex intentōe recta? Secūda ē utꝝ oīsculpa ſit uolūtaria:O ītelligētiā ergo hꝰ ꝑtis īcidit hicqō circa du ¶¶ Primo q̄rit̉ de diuiſiōeactōis deliberatiue ī bonā ⁊ ī malā ⁊indifferentē. ¶ Secūdo qͣrit̉ de ꝯꝑatōe pcc̄iad uolūtatē ¶ Circa primū q̄rūt̉ tria. ¶ Primo qͣritur utrū actio deliberatiua diuidatur ꝑbonū ⁊ malū tāqͣꝫ ꝑ dr̄ias oppoſitas. ¶ Scd̓oqͣritur utꝝ diuidatur ꝑ bonū ⁊ malū tāqͣꝫ perdr̄ias eēntiales ītrīſecas? ¶ Tertio q̄rit̉ vtrūdiuidat̉ ꝑ has dr̄ias tāqͣꝫ ꝑ dr̄ias īmediatas:Irca primū ſic ꝓceditur ⁊ qͣritur vtꝝactio deliberatiua diuidatur ī bonā ⁊malā: vtꝝ diuidatur ꝑ dr̄ias oppoſitas.¶ Et ꝙ ſic uidetur. Prima ꝯͣrietas ī moribꝰ ē iter bonū ⁊ malū. vn̄ phus dicit ꝙ bonū⁊malū nō ſūt ī gn̄e ſꝫ ſūt gn̄a alioꝝ. ſꝫ primaꝯͣria maxīe ſunt oppoſita. ergo bonū ⁊ maluꝫꝯͣ actōeꝫ directā hn̄t oppōnē ⁊ repugnātiā.Itē malū dicit priuatōeꝫ boni. ſꝫ priuatio ⁊ ha
bitus directe ſunt oppoſita. ergo ⁊c. ¶ Itē q̄hn̄t oppoſitos effectꝰ directe opponūtur. ſedbona actio ⁊ mala oppoſitos hn̄t effcūs ī aīaqꝛ bona actio ornat ⁊ mala deformat. bonaordinat ⁊ mala deordinat. ergo ⁊c. ¶ Itē quehn̄t oppoſitas retributōes directe habēt oppōne. ſꝫ bona actio ⁊ mala hn̄t oppoſitas retributōes. qꝛ uni retribuitur eternū gaudiū etalij eternū ſuppliciū. ergo ⁊c. ¶ Itē oīs rectadiuiſio ē ꝑ oppoſita. ſi ergo actio moralis recte diuiditur ꝑ bona ⁊ malā. ergo mēbra huidiuiſionis ſunt per oppoſita. ¶ Sed ꝯͣ. Oppoſita ſunt nata ꝯͣ idem. ſꝫ impoſſibile ē bonitatē ⁊ malicia uel ecōuerſo ꝯͣ eandē actōemſuccedere. ergo bonū ⁊ malū ꝯͣ actōeꝫ nō hn̄toppōnē. ¶ Itē oē qd̓ deus facit ē ualde bonū⁊ oē qd̓ fit ꝯͣdei ꝓhibitōeꝫ ē malū. ſꝫ eademactio fit a deo ⁊ ꝯͣ dei ꝓhibitione. ergo eadēactio e bona ⁊ mala. ſꝫ oppoſita circa idē ſūtincōpoſſibilia. ergo bonū ⁊ malū ꝯͣ actōeꝫ nōſunt oppoſita. ¶ Itē cuꝫ dn̄s p̄cipit ẜuo dareel̓am ⁊ dn̄s p̄cipit ex charitate ⁊ ẜuus facit cūmurmure. eadē actio ē meritoria dn̄o ⁊ demeritoria ẜuo. ſꝫ oē meritoriū ē bonū ⁊ oē demeritoriū ē malū. ergo eadē actio ē bona ⁊ malaergo bonū ⁊ malū ꝯͣ actōeꝫ nō ſunt oppoſita¶ Itē aliqͥs īcipit aliqͣꝫ actōeꝫ ex charitate ⁊terminat eā ex uanitate ẜ ꝙ dicit greg. Sepeqd̓ charitas īcipit culpa ꝑagit. ergo una ⁊ ead̓actio pōt eē meritoria ⁊ demeritoria. et ſi hocredit idē qd̓ priꝰ ꝙ bonū ⁊ malū nō ſunt oppoſita ꝯͣ actionē. ¶ Itē bonū ⁊ ens ꝯuertuturſꝫ ens ē in plus qͣꝫ actio. ergo et bonū. ergo ⁊ſi inferius nō diuiditur ꝑ ſuū ſuꝑiꝰ. actio deliberatiua nō pōt diuidi ꝑ bonū ⁊ malū tanqͣꝫ ꝑdr̄ias oppoſitas. ¶ ℟. Ad p̄dcōꝝ ītelligētiaꝫeſt notādū ꝙ actio deliberatiua nata ē habereduplicē bonitatē. et bonitate nature inquantoeſt actio ꝓcedens ab aliqua v̓tute. et bonitatēmoris inquantū ē ꝓcedens a libero ar. ſiue avoluntate. Cū ergo qͣritur utrū bonitas ⁊ malicia ꝯͣ actionē habent repugnatiā ita ꝙ ip̄amdiuidant tanqͣꝫ membra oppoſita? dd̓ ꝙ hocnon eſt ueruꝫ de bono ꝓut dicitur a bonitateeēntiali uel naturali. ſic .n. bonū nō ē differētiaactionis īmo ꝯuertitur cū enteī reꝑitur in oractōe. Prout autem bonum dicitur a bonitatemoris ſic eſt diuiſiua differentia actionis proeo ꝙ bonum moris in triplici differentia eſt.